Ανακαίνιση Κατοικίας: Σκέψεις για αλλαγές στα κριτήρια

Δύο σημαντικές τροποποιήσεις στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων ανάμεσα στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να αυξηθεί η συμμετοχή ιδιοκτητών κλειστών ακινήτων στο πρόγραμμα και να επιστρέψουν περισσότερα σπίτια στην αγορά.

Η πορεία του προγράμματος μέχρι σήμερα

Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» τέθηκε σε εφαρμογή στις 15 Ιουνίου 2026, με την πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων να ανοίγει στο κοινό. Σύμφωνα με όσα ανέφερε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» του ΑΝΤ1, έχουν ήδη εκδοθεί 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα αυτών αφορά «ανοιχτά» ακίνητα, δηλαδή κατοικίες στις οποίες ήδη διαμένουν οι ιδιοκτήτες τους, ενώ οι βεβαιώσεις για κλειστά ακίνητα ανέρχονται σε μόλις περίπου 1.500.

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει μια αναντιστοιχία σε σχέση με τον βασικό στόχο του προγράμματος, που είναι η επαναφορά στην αγορά κατοικίας των κλειστών, αναξιοποίητων ακινήτων μέσω ανακαίνισης, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.

Οι δύο αλλαγές που εξετάζονται

Όπως εξήγησε η υπουργός, βασικός στόχος είναι να «ανοίξουν» περισσότερα κλειστά ακίνητα, και για τον λόγο αυτό εξετάζονται δύο βελτιώσεις σε συνεργασία με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση.

1. Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού ιδιοκτησίας

Σήμερα, για να ενταχθεί κάποιος στο πρόγραμμα με κλειστό ακίνητο, απαιτείται να διαθέτει την πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%. Σύμφωνα με την υπουργό, εξετάζεται η μείωση αυτού του ορίου στο 20%.

Ο στόχος της αλλαγής είναι να διευκολυνθούν περιπτώσεις πολυδιάσπασης ιδιοκτησίας, για παράδειγμα, ακίνητα που ανήκουν εξ αδιαιρέτου σε περισσότερα αδέλφια ή συγγενείς. Με το χαμηλότερο όριο, θα μπορεί ένας συνιδιοκτήτης με μικρότερο ποσοστό να προχωρήσει μόνος του στην ανακαίνιση, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση ή η συμμετοχή όλων των συνιδιοκτητών, ώστε το ακίνητο να μην παραμένει «παγωμένο».

2. Αύξηση του ορίου κατανάλωσης ρεύματος για τα «κλειστά» ακίνητα

Η δεύτερη αλλαγή αφορά το όριο κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, βάσει του οποίου ένα ακίνητο χαρακτηρίζεται ως «κλειστό». Η υπουργός επισήμανε ότι ακόμη και ένα σπίτι που δεν κατοικείται μπορεί να εμφανίζει κάποια, έστω μικρή, κατανάλωση ρεύματος — για παράδειγμα όταν ο ιδιοκτήτης το επισκέπτεται περιστασιακά για καθαρισμό ή βασική συντήρηση. Στις περιπτώσεις αυτές, το υπάρχον όριο κατανάλωσης ενδέχεται να αποκλείει από το πρόγραμμα ακίνητα που στην πράξη παραμένουν αναξιοποίητα.

Για τον λόγο αυτό εξετάζεται η αύξηση του σχετικού ορίου, ώστε να μην αποκλείονται άδικα σπίτια που είναι ουσιαστικά κλειστά, παρά τη μηδενική έως ελάχιστη χρήση τους.

«Μας ενδιαφέρει να ανοίξουν τα κλειστά ακίνητα. Θέλουμε να διευκολύνουμε τους ιδιοκτήτες, να αξιοποιηθεί το υπάρχον στεγαστικό απόθεμα και να μπουν περισσότερα σπίτια στην αγορά», ανέφερε χαρακτηριστικά η Δόμνα Μιχαηλίδου.

Πώς λειτουργεί σήμερα το πρόγραμμα

Μέχρι να οριστικοποιηθούν οι όποιες αλλαγές, οι βασικοί όροι του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» παραμένουν οι εξής:

• Επιλέξιμες κατοικίες: επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. (έως 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, χωρίς αύξηση της μέγιστης επιδότησης), ενεργειακή κλάση Γ ή χαμηλότερη, με οικοδομική άδεια έως 31/12/1990.
• Ποσοστό επιχορήγησης: από 70% έως 95%, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία, με προσαυξήσεις έως 5% (σωρευτικά) για ορεινές/νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές, τρίτεκνες/πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία.
• Μέγιστο ποσό επιδότησης: έως 36.000 ευρώ, ενώ καλύπτεται πλήρως (100%) το κόστος μελετών, αδειών και ελέγχων έως 2.500 ευρώ.
• Υποχρεώσεις: η κατοικία πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία του δικαιούχου ή να μισθωθεί μακροχρόνια σε τρίτο για κύρια κατοικία – και στις δύο περιπτώσεις για τουλάχιστον πέντε έτη από την ολοκλήρωση της ανακαίνισης. Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση για το ίδιο διάστημα.
• Κλειστό ακίνητο (ισχύον καθεστώς): απαιτείται κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 50% — όριο που εξετάζεται να μειωθεί στο 20%, όπως αναφέρθηκε παραπάνω.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ιδιοκτήτες

Αν προχωρήσουν οι δύο αυτές τροποποιήσεις, η βασικότερη πρακτική συνέπεια θα είναι η διεύρυνση του κύκλου των δικαιούχων για κλειστά ακίνητα: περισσότεροι συνιδιοκτήτες θα μπορούν να αιτηθούν ένταξη χωρίς να εξαρτώνται από τη συναίνεση συγγενών με τα οποία μοιράζονται την ιδιοκτησία, ενώ ένας μεγαλύτερος αριθμός ακινήτων που σήμερα αποκλείεται λόγω μικρής, αλλά όχι μηδενικής, κατανάλωσης ρεύματος θα μπορεί πλέον να ενταχθεί.

Οι αλλαγές βρίσκονται ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας και δεν έχουν οριστικοποιηθεί ή δημοσιευθεί σε ΦΕΚ ή τροποποιητική υπουργική απόφαση.