Σχέδιο για πρόωρη εξόφληση 13 δισ. ευρώ από το δημόσιο χρέος μέσα στο 2026

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά σε ένα νέο, φιλόδοξο βήμα αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους, σχεδιάζοντας πρόωρη αποπληρωμή συνολικού ύψους περίπου 13 δισεκατομμυρίων ευρώ (γύρω στα 15,1 δισ. δολάρια) εντός του 2026. Η πληροφορία, που αποκάλυψε αρχικά το πρακτορείο Bloomberg επικαλούμενο πηγή με γνώση επί του θέματος, επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια και από στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Πάνω από 2 δισ. το συνολικό όφελος

Το βασικό διακύβευμα της κίνησης είναι συμβολικό αλλά και ουσιαστικό: η Αθήνα επιδιώκει να δει τον λόγο του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ να υποχωρεί κάτω από το αντίστοιχο ποσοστό της Ιταλίας μέχρι το τέλος του 2026.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο ελληνικός δείκτης χρέους/ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στο 136,8%-137% το 2026, από 154,2% το 2024. Η πτωτική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, με τον οίκο αξιολόγησης Scope Ratings να προβλέπει υποχώρηση στο 107% του ΑΕΠ έως το 2031 — επίπεδο χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας, της Γαλλίας και του Βελγίου.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κάθε δισεκατομμύριο ευρώ πρόωρης αποπληρωμής αποφέρει όφελος περίπου 30 εκατ. ευρώ, λόγω της διαφοράς μεταξύ του παλαιού και του νέου κόστους δανεισμού. Στο σύνολο των 13 δισ. ευρώ, το άμεσο όφελος υπολογίζεται σε περίπου 360 εκατ. ευρώ, ενώ σε βάθος επταετίας το συνολικό όφελος για τα δημόσια οικονομικά εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ.

Αν συνυπολογιστούν τα χαμηλά spreads και ο παράγοντας «αξιοπιστία» που προσελκύει μεγάλους επενδυτές, εξάγεται το συμπέρασμα ότι αυτή η τακτική έχει μόνο οφέλη.

Τι περιλαμβάνει το σχέδιο

Οι πρόωρες αποπληρωμές του 2026 αφορούν διαφορετικές κατηγορίες υποχρεώσεων:

• Δάνεια EFSF: αποπληρωμή περίπου 2,5 δισ. ευρώ.
• Ομόλογα: εξόφληση τίτλου ύψους 2,2 δισ. ευρώ που αρχικά έληγε το 2027.
• Έντοκα γραμμάτια: μείωση του αποθέματος κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ έως το τέλος της χρονιάς.

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την πρόωρη αποπληρωμή 6,94 δισ. ευρώ από το διμερές δάνειο των 52,3 δισ. ευρώ προς τη Ευρωζώνη, που είχε ολοκληρωθεί τον περασμένο Ιούνιο. Συνολικά, από το 2019 έως το 2025, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε πρόωρες αποπληρωμές δανείων ύψους περίπου 36 δισ. ευρώ.

Οι επιπτώσεις για τη χρηματοδοτική στρατηγική

Πέρα από τη μείωση του χρέους καθαυτή, οι πρόωρες αποπληρωμές περιορίζουν τις μελλοντικές ανάγκες χρηματοδότησης του Δημοσίου. Αυτό σημαίνει ότι η στρατηγική δανεισμού για το 2027 αναμένεται να διαμορφωθεί σε παρόμοια, συγκρατημένα επίπεδα με φέτος, μειώνοντας παράλληλα το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους μακροπρόθεσμα.

Η κίνηση εντάσσεται επίσης σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της αξιοπιστίας της Ελλάδας απέναντι στους θεσμούς, τους οίκους αξιολόγησης και τη διεθνή επενδυτική κοινότητα, εν όψει του δεύτερου κύκλου αξιολογήσεων που ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένονται οι αξιολογήσεις από τους οίκους DBRS, Moody's και Scope, ενώ θα ακολουθήσουν η Standard & Poor's τον Οκτώβριο και η Fitch τον Νοέμβριο — με προσδοκίες για νέα αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας πέραν της τρέχουσας βαθμίδας «BBB».

Ενδεικτικό της αλλαγής κλίματος στις αγορές είναι και η πρόσφατη αναβάθμιση των ελληνικών μετοχών σε «overweight» από την JP Morgan.

Τι σημαίνει στην πράξη

Η στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής δεν είναι νέα για την ελληνική οικονομική πολιτική, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας πορείας αποκλιμάκωσης του χρέους που ξεκίνησε ουσιαστικά μετά τη λήξη των μνημονίων. Η διαφορά είναι ότι, πλέον, η χώρα διαθέτει το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» ώστε η αποπληρωμή χρέους να μη γίνεται υπό πίεση, αλλά ως εργαλείο ενεργητικής διαχείρισης που μειώνει το μελλοντικό κόστος δανεισμού και στέλνει μήνυμα σταθερότητας στις αγορές.