ΔΕΘ: Τι θα ανακοινωθεί για συνταξιούχους, οικογένειες και επιχειρήσεις – Επιδόματα και φοροελαφρύνσεις
Δύο πρόσθετες ενισχύσεις αναμένεται να λάβουν οι συνταξιούχοι πριν από το τέλος του 2026, μέσω της αύξησης του ετήσιου επιδόματος του Νοεμβρίου και της αναπροσαρμογής των συντάξεων που θα καταβληθούν στα τέλη Δεκεμβρίου.
Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου παρεμβάσεων για συνταξιούχους, οικογένειες, εργαζομένους, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Προς επίδομα συνταξιούχων κοντά στα 446 ευρώ
Η πρώτη ενίσχυση αφορά το ετήσιο επίδομα που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο. Παρότι είχε ανακοινωθεί η αύξησή του στα 300 ευρώ, οι νεότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι το ποσό εξετάζεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, με την αλλαγή να εφαρμόζεται από το 2026.
Το νέο ύψος του επιδόματος ενδέχεται να προσεγγίσει ή ακόμη και να φτάσει το ποσό της εθνικής σύνταξης, δηλαδή περίπου τα 446 ευρώ. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ενίσχυση θα έχει χαρακτηριστικά μιας πρόσθετης, «13ης σύνταξης», χωρίς όμως να αποτελεί κανονική μηνιαία συνταξιοδοτική καταβολή.
Παράλληλα, έχει ήδη αποφασιστεί η διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, ώστε το επίδομα να χορηγηθεί σε περισσότερους συνταξιούχους.
Για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών προβλέπονται οι ακόλουθες αλλαγές:
- Το εισοδηματικό όριο για τον άγαμο αυξάνεται από 14.000 σε 25.000 ευρώ.
- Το αντίστοιχο όριο για τον έγγαμο αυξάνεται από 26.000 σε 35.000 ευρώ.
- Το όριο ακίνητης περιουσίας για τον άγαμο ανεβαίνει από 200.000 σε 300.000 ευρώ.
- Για τον έγγαμο, το περιουσιακό όριο αυξάνεται από 300.000 σε 400.000 ευρώ.
Με τη διεύρυνση των κριτηρίων, οι δικαιούχοι εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 1,24 εκατομμύρια σε περίπου 1,66 εκατομμύρια. Έτσι, η ενίσχυση αναμένεται να καλύψει περίπου το 85% του συνόλου των συνταξιούχων.
Για όσους λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη δεν προβλέπεται ηλικιακό ή εισοδηματικό όριο.
Αύξηση συντάξεων κατά 3% από τον Ιανουάριο
Η δεύτερη ενίσχυση θα προέλθει από την ετήσια αναπροσαρμογή των συντάξεων για το 2027. Η νέα άνοδος του πληθωρισμού, ο οποίος συνυπολογίζεται στον μαθηματικό τύπο καθορισμού των αυξήσεων, ανεβάζει την εκτίμηση για το ποσοστό της αναπροσαρμογής.
Ενώ η αρχική πρόβλεψη έκανε λόγο για αύξηση περίπου 2,4%, πλέον εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει το 3%. Η αύξηση αναμένεται να φανεί στις συντάξεις Ιανουαρίου 2027, οι οποίες θα καταβληθούν στα τέλη Δεκεμβρίου 2026.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς το 2027. Περίπου 670.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν λάμβαναν ολόκληρες τις ετήσιες αυξήσεις λόγω της προσωπικής διαφοράς, θα δουν για πρώτη φορά το σύνολο της αναπροσαρμογής στο ποσό που εισπράττουν.
Νέα εισοδηματική στήριξη στις οικογένειες
Η περαιτέρω ενίσχυση των οικογενειών με παιδιά αποτελεί επίσης βασικό άξονα του σχεδιασμού.
Ένα από τα σενάρια που είχε εξεταστεί προέβλεπε αύξηση της επιστροφής ενοικίου και παροχή φορολογικών κινήτρων στους ιδιοκτήτες, ώστε στα μισθωτήρια να δηλώνονται τα πραγματικά και όχι χαμηλότερα μισθώματα. Ωστόσο, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν προκρίνονται σε αυτή τη φάση.
Αντί για νέα αλλαγή στην επιστροφή ενοικίου, αναμένεται να ανακοινωθεί άμεση εισοδηματική ενίσχυση για τις οικογένειες. Η παρέμβαση δεν θα γίνει μέσω νέας μεταβολής της φορολογικής κλίμακας, καθώς οι φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν ήδη θεσπιστεί έχουν περιορίσει τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν για πρώτη φορά τις υφιστάμενες ελαφρύνσεις το 2027, κατά την εκκαθάριση των εισοδημάτων που θα αποκτήσουν μέσα στο 2026.
Ενδεικτικά, μισθωτός με δύο παιδιά και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 30.000 ευρώ, που αντιστοιχεί σε περίπου 1.776 ευρώ καθαρές μηνιαίες αποδοχές, έχει ήδη ετήσια μείωση φόρου 1.200 ευρώ.
Κατώτατος μισθός πάνω από 950 ευρώ το 2027
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού, ώστε να ξεπεράσει τα 950 ευρώ μέσα στο 2027 και να φτάσει τα 1.000 ευρώ σε ορίζοντα διετίας.
Η αύξηση του εργασιακού κόστους αναμένεται να συνοδευτεί από ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις, με μεγαλύτερη έμφαση στις μικρότερες.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, έχει «κλειδώσει» η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, ενώ εξετάζεται και η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου. Η σταδιακή εφαρμογή κρίνεται αναγκαία ώστε το μέτρο να χωρέσει στον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος υπολογίζεται σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ για το 2027.
Το πακέτο για τις επιχειρήσεις συμπληρώνεται από περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Για τις περισσότερες από 850.000 ατομικές επιχειρήσεις εξετάζεται η εφαρμογή ειδικού αλγορίθμου, ο οποίος θα μειώνει το τεκμαρτό εισόδημα ανάλογα με τον βαθμό φορολογικής και ασφαλιστικής συμμόρφωσης του επαγγελματία.
Οι 30 προτάσεις των φορέων της αγοράς
Η διαρκής επιστημονική επιτροπή των φορέων της αγοράς έχει ήδη καταθέσει υπόμνημα με φορολογικές, ασφαλιστικές και αναπτυξιακές προτάσεις. Πάνω σε αυτό το υπόμνημα βασίστηκε μέρος του σχεδιασμού ενόψει της ΔΕΘ, ο οποίος, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, περιλαμβάνει και παρεμβάσεις που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Οι προτάσεις των φορέων είναι οι ακόλουθες:
- Μείωση του φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων. Προτείνεται σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, ώστε να ενισχυθούν η ανταγωνιστικότητα, οι επενδύσεις και η επανεπένδυση των επιχειρηματικών κερδών.
- Στοχευμένη μείωση της προκαταβολής φόρου. Η μείωση προτείνεται να συνδέεται με αναπτυξιακά κριτήρια, όπως οι επενδύσεις, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η τεκμηριωμένη αναπτυξιακή δραστηριότητα.
- Πλήρης ή σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Προτεραιότητα ζητείται να δοθεί στα υποκαταστήματα των επιχειρήσεων.
- Μείωση του μη μισθολογικού κόστους. Η παρέμβαση προτείνεται να επικεντρωθεί στις νέες προσλήψεις και στις επιχειρήσεις έντασης εργασίας.
- Θέσπιση καθεστώτος συνεπούς φορολογουμένου. Προτείνεται ένα μόνιμο, αντικειμενικό και μετρήσιμο σύστημα επιβράβευσης όσων εμφανίζουν διαχρονική φορολογική συνέπεια.
- Αύξηση του ορίου για τους νέους επαγγελματίες. Το εισοδηματικό όριο έως το οποίο εφαρμόζεται μειωμένος κατά 50% φορολογικός συντελεστής προτείνεται να αυξηθεί από 10.000 σε 20.000 ευρώ.
- Κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
- Αναμόρφωση της πάγιας ρύθμισης οφειλών, με ευνοϊκότερους και πιο λειτουργικούς όρους για τους οφειλέτες.
- Ταχύτερες επιστροφές φόρων και αυτοδίκαιη τοκοφορία, όταν οι επιστροφές καθυστερούν.
- Αναλογικότερο σύστημα προστίμων και καθιέρωση θεσμού αυτοδιόρθωσης, ώστε να αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα τα λάθη που διορθώνονται εγκαίρως.
- Αναμόρφωση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης.
- Ψηφιακή απλούστευση των φορολογικών διαδικασιών και δημιουργία ενιαίου φορολογικού λογαριασμού για κάθε πολίτη ή επιχείρηση.
- Διαμόρφωση σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος, με περιορισμό των συχνών αλλαγών.
- Ενίσχυση των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν μεγαλύτερη ασφάλεια για τον φορολογικό χειρισμό σύνθετων συναλλαγών.
- Επέκταση των ψηφιακών διασταυρώσεων και των αυτοματισμών, με την ταυτόχρονη θέσπιση εγγυήσεων για τους φορολογουμένους.
- Ειδικά φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα για τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
- Απλοποίηση και επιτάχυνση των επιστροφών ΦΠΑ προς τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.
- Θεσμοθέτηση συνεργατικής συμμόρφωσης για τις μεγάλες επιχειρήσεις, κατά τα διεθνή πρότυπα του cooperative compliance.
- Μείωση των τυπικών προστίμων και της γραφειοκρατίας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις παραβάσεων χωρίς ουσιαστική φορολογική ζημία.
- Ετήσια αξιολόγηση του φορολογικού πλαισίου, με τη συμμετοχή των φορέων και δημόσια διαβούλευση.
- Κίνητρα για πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις, ώστε να επιταχυνθεί ο εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων.
- Σταδιακή κατάργηση των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης, δηλαδή των τεκμηρίων που εφαρμόζονται στα φυσικά πρόσωπα.
- Επέκταση του χρόνου συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών με κέρδη επόμενων ετών.
- Μεγαλύτερη έκπτωση φόρου εισοδήματος για φυσικά πρόσωπα που υποβάλλουν έγκαιρα τη φορολογική δήλωση και εξοφλούν τον φόρο έως τις 31 Ιουλίου.
- Βελτίωση των κινήτρων επαναπατρισμού και προσέλκυσης φορολογουμένων, με δυνατότητα αντιμετώπισης απορρίψεων που οφείλονται αποκλειστικά σε τυπικές ή διαδικαστικές παραλείψεις.
- Συμπληρωματικές παρεμβάσεις για το επιχειρηματικό περιβάλλον. Σε αυτές περιλαμβάνονται η εφαρμογή SME Test σε κάθε σημαντική νέα ρύθμιση, η ενίσχυση της επιχειρηματικής ρευστότητας, η δημιουργία ειδικού ακατάσχετου επιχειρηματικού λογαριασμού, η βελτίωση των ρυθμίσεων οφειλών, η αναλογικότητα στις έμμεσες τεχνικές φορολογικού ελέγχου και η παροχή κινήτρων για επανεπένδυση κερδών.
- Παρεμβάσεις στη φορολογία ακινήτων και στη στεγαστική πολιτική. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν κίνητρα για αύξηση των κατοικιών που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση, αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος από ενοίκια, πιστοποιητικό φερεγγυότητας για υποψήφιους μισθωτές, εκσυγχρονισμό του ΕΝΦΙΑ, δημιουργία Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, αλλαγές στη φορολογία κεφαλαίου και αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος.
- Αύξηση της αξίας των διατακτικών σίτισης. Προτείνεται η ημερήσια αξία τους να αυξηθεί από 6 σε 8 ευρώ και η παροχή να καταστεί υποχρεωτικά ψηφιακή.
- Παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις οικοδομές και μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
- Παράταση της αναστολής του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων και πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.
Οι τελικές αποφάσεις για το εύρος και τον χρόνο εφαρμογής των παρεμβάσεων αναμένεται να αποσαφηνιστούν στις ανακοινώσεις της ΔΕΘ, καθώς αρκετά από τα παραπάνω αποτελούν προτάσεις των φορέων και όχι ακόμη θεσμοθετημένα μέτρα.