Οι φορητοί ανεμιστήρες έγιναν η μόδα του καλοκαιριού - Αλλά έχουν ένα σημαντικό μειονέκτημα

Οι φορητοί ανεμιστήρες ή αλλιώς τα ανεμιστηράκια χειρός, έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή προϊόντα των τελευταίων ημερών, ειδικά τώρα που βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το καύσωνα. Είναι μικροί, οικονομικοί, μεταφέρονται εύκολα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο λεωφορείο, στην παραλία ή κατά την αναμονή σε έναν σταθμό.

Πίσω από την ευκολία τους, όμως, κρύβεται ένα αυξανόμενο περιβαλλοντικό πρόβλημα. Πολλά από αυτά τα προϊόντα ανήκουν στη λεγόμενη κατηγορία του «fast tech», δηλαδή αποτελούν φθηνές ηλεκτρονικές συσκευές που αγοράζονται εύκολα, χρησιμοποιούνται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και συχνά καταλήγουν γρήγορα στα σκουπίδια.

Τι περιέχει ένας μικρός ανεμιστήρας

Παρότι ένας φορητός ανεμιστήρας μπορεί να ζυγίζει μόλις 200 γραμμάρια, αποτελείται από αρκετά διαφορετικά υλικά και ηλεκτρονικά εξαρτήματα.

Στο εσωτερικό του υπάρχουν συνήθως:

• πλαστικό περίβλημα και πτερύγια,
• καλώδια από χαλκό,
• μικρός ηλεκτροκινητήρας,
• μαγνήτες που μπορεί να περιέχουν νεοδύμιο,
• ηλεκτρονική πλακέτα,
• επαναφορτιζόμενη μπαταρία ιόντων λιθίου.

Η εξόρυξη και η επεξεργασία υλικών όπως το λίθιο και ο χαλκός απαιτούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας και νερού. Το αποτύπωμα ενός μόνο ανεμιστήρα μπορεί να φαίνεται μικρό, ωστόσο το πρόβλημα γίνεται πολύ μεγαλύτερο όταν εκατομμύρια συσκευές αγοράζονται και απορρίπτονται κάθε χρόνο.

Εκατομμύρια συσκευές καταλήγουν στα απορρίμματα

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητών, περισσότερα από 8 εκατομμύρια φορητά ανεμιστηράκια αναμένεται να αγοραστούν στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσα στο 2026. Εφόσον συνεχιστεί η σημερινή τάση, οι ετήσιες πωλήσεις μπορεί να φτάσουν τα 9,8 εκατομμύρια το 2030 ή ακόμη και τα 11,4 εκατομμύρια, εάν οι καύσωνες γίνουν συχνότεροι.

Σχεδόν οι μισές συσκευές αποσύρονται κάθε χρόνο, ενώ μόνο το 62% συλλέγεται μέσω επίσημων συστημάτων. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι περίπου 1,8 εκατομμύρια ανεμιστήρες θα καταλήξουν στα κοινά οικιακά απορρίμματα το 2026, αριθμός που μπορεί να αυξηθεί στα 2,6 εκατομμύρια έως το 2030.

Με αυτόν τον τρόπο χάνονται υλικά που θα μπορούσαν να ανακτηθούν και να ανακυκλωθούν. Παράλληλα, μεγάλο μέρος των σύμμεικτων απορριμμάτων οδηγείται για καύση.

Γιατί δεν πρέπει να πετιούνται στον κοινό κάδο

Η μπαταρία λιθίου είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι μικροί ανεμιστήρες δεν πρέπει να απορρίπτονται μαζί με τα υπόλοιπα σκουπίδια.

Πιο αναλυτικά, αν μια μπαταρία συμπιεστεί, τρυπηθεί ή υποστεί ζημιά μέσα σε απορριμματοφόρο ή μονάδα διαλογής, υπάρχει κίνδυνος να αναφλεγεί. Οι πυρκαγιές από κατεστραμμένες μπαταρίες αποτελούν ήδη σοβαρό πρόβλημα για τις εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων.

Ένας χαλασμένος ανεμιστήρας πρέπει να παραδίδεται σε κατάλληλο σημείο συλλογής μικρών ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών και όχι να τοποθετείται στον κοινό κάδο απορριμμάτων.

Γιατί είναι δύσκολο να επισκευαστούν

Η χαμηλή τιμή κάνει συχνά την αντικατάσταση ευκολότερη και φθηνότερη από την επισκευή. Ταυτόχρονα, πολλά μοντέλα είναι σχεδιασμένα με τρόπο που δυσκολεύει το άνοιγμα της συσκευής χωρίς να καταστραφεί το περίβλημα.

Οι μπαταρίες μπορεί να είναι κολλημένες, ανταλλακτικά συνήθως δεν διατίθενται και οδηγίες επισκευής σπάνια παρέχονται. Πρόσθετες λειτουργίες, όπως ψηφιακές οθόνες, αρωματικές κάψουλες και πολλαπλές ρυθμίσεις, κάνουν τη συσκευή πιο σύνθετη χωρίς απαραίτητα να αυξάνουν τη διάρκεια ζωής της.

Τι να ελέγξετε πριν από την αγορά

Πριν αγοράσετε έναν φορητό ανεμιστήρα, είναι χρήσιμο να εξετάσετε:

• αν τον χρειάζεστε πραγματικά,
• αν διαθέτει εγγύηση,
• αν μπορεί να ανοίξει και να επισκευαστεί,
• αν η μπαταρία του αντικαθίσταται,
• αν ο κατασκευαστής διαθέτει ανταλλακτικά,
• αν πρόκειται να τον χρησιμοποιείτε και τα επόμενα καλοκαίρια.

Ένα απλούστερο και πιο ανθεκτικό μοντέλο μπορεί να αποδειχθεί καλύτερη επιλογή από ένα πολύ φθηνό προϊόν με πολλές πρόσθετες λειτουργίες. Εναλλακτικές λύσεις, όπως μια βεντάλια ή ένα υγρό πανί, μπορούν επίσης να περιορίσουν την αγορά ακόμη μίας συσκευής μικρής διάρκειας ζωής.

Το βασικό ερώτημα πριν από το ταμείο είναι απλό: Θα χρησιμοποιείτε αυτόν τον ανεμιστήρα και έπειτα από τρία καλοκαίρια; Εάν όχι, η χαμηλή τιμή του ενδέχεται να μην αποτελεί τελικά πραγματική ευκαιρία.