ΣΕΛΗΝΗ

Πλησιάζει η μέρα - στις 4 Μαρτίου - που ένα εκτός ελέγχου μεγάλο τμήμα πυραύλου άγνωστης προέλευσης προβλέπεται να πέσει στην αόρατη «σκοτεινή» πλευρά του φεγγαριού.

Πληθώρα και ποικιλία διαστημικών αποστολών θα πραγματοποιηθούν το 2022, έτος που αναμένεται «μεγάλο» για τη διαστημική επιστήμη και τεχνολογία. Η Σελήνη θα βρεθεί στο επίκεντρο με μια πληθώρα αποστολών, αλλά και πέρα από αυτήν θα υπάρξουν πολλά νέα εγχειρήματα. Σύμφωνα πάντως με πολλούς αναλυτές, πέρα από την επιστημονική περιέργεια και την ακαταμάχητη έλξη που ασκεί το διάστημα στους ανθρώπους, η εντεινόμενη εμπλοκή με το διάστημα κρύβει εν μέρει τους ομολογημένους ή ανομολόγητους στρατιωτικούς και επιχειρηματικούς στόχους ολοένα περισσότερων κρατών, τα οποία αισθάνονται ανασφάλεια με ανάλογες διαστημικές πρωτοβουλίες των ανταγωνιστών τους και αντιλαμβάνονται ότι κινδυνεύουν να μείνουν πίσω από τις εξελίξεις. Με άλλα λόγια, φέτος το διάστημα - καλώς ή κακώς - θα γίνει ακόμη περισσότερο χώρος εμπορικών δραστηριοτήτων και στρατιωτικών εφαρμογών. Ιδίως η Κίνα δεν το κρύβει ότι θέλει να «ροκανίσει» τη διαστημική κυριαρχία των ΗΠΑ, ενώ η Ρωσία του Πούτιν νοσταλγεί τη διαστημική δόξα της Σοβιετικής Ένωσης. Η Ευρώπη, αργά αλλά σταθερά, αυξάνει το διαστημικό «αποτύπωμα» της, το ίδιο και η Ιαπωνία που έχει το επίγειο άγχος της γειτονικής Κίνας αλλά και της Βόρειας Κορέας. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θέλουν να καθιερωθούν ως η πρώτη διαστημική χώρα στον αραβικό κόσμο, το Ισραήλ θέλει να πάει στο διάστημα για λόγους πρεστίζ και όχι μόνο, η Νότια Κορέα θέλει το ίδιο (με το μάτι στην πυρηνική Βόρεια Κορέα), ενώ η Ινδία εντείνει τις διαστημικές φιλοδοξίες της, σε μεγάλο βαθμό λόγω γεωστρατηγικού ανταγωνισμού με την Κίνα και το Πακιστάν. Και βέβαια, πάνω από όλους, οι ΗΠΑ θέλουν να κρατήσουν το «πάνω χέρι» στο διάστημα και για λόγους εθνικής ασφαλείας, γι' αυτό άλλωστε πρόσφατα δημιούργησαν τη διαστημική Space Force ως το νεότερο σώμα των ενόπλων δυνάμεων τους. Μέχρι πρόσφατα οι Αμερικανοί διοικητές της Space Force θεωρούσαν ότι η "επικράτεια" τους τελείωνε 36.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, στο ύψος των γεωστατικών δορυφόρων. Όμως, μετά από συμφωνία με τη NASΑ, η επιστροφή των ΗΠΑ στη Σελήνη από φέτος οδήγησε στην αύξηση κατά τουλάχιστον 1.000 φορές του διαστήματος που το αμερικανικό Πεντάγωνο θεωρεί ότι πρέπει να εποπτεύει. Όπως έγραψε και το βρετανικό περιοδικό «Economist», «ακόμη κι αν υπήρξε ποτέ, η εποχή της αθωότητας αποτελεί πια παρελθόν» στο διάστημα. Ακολουθεί μια σύνοψη των κυριότερων διαστημικών εγχειρημάτων που αναμένονται τη νέα χρονιά. Η επιστροφή στη Σελήνη Μετά τις επανδρωμένες αμερικανικές αποστολές «Απόλλων» και τις σοβιετικές «Λούνα» των δεκαετιών 1960 και 1970 του «ψυχρού» πολέμου ανάμεσα στις δύο τότε υπερδυνάμεις, το φεγγάρι της Γης είχε πέσει σε σχετική αφάνεια. Κάτι που όμως θα αλλάξει δραματικά τα επόμενα χρόνια, αρχής γενομένης από το 2022, όταν πολλές χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Ινδία, Ιαπωνία, Ν.Κορέα) αλλά και ιδιωτικές εταιρείες σχεδιάζουν αποστολές σε αυτό, ξεκινώντας μια νέα εποχή σεληνιακών εξερευνήσεων με στόχο πια η παραμονή στον δορυφόρο της Γης να γίνει μόνιμη και όχι πρόσκαιρη. Μόνο η NASA υποστηρίζει φέτος τουλάχιστον 18 κρατικές και ιδιωτικές σεληνιακές αποστολές. Η μεγαλύτερη θα είναι η μη επανδρωμένη αποστολή «Αρτεμις 1» της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), το πρώτο στάδιο για την επιστροφή των Αμερικανών αστροναυτών - μεταξύ των οποίων θα είναι η πρώτη γυναίκα που θα περπατήσει στο φεγγάρι - λίγα χρόνια μετά, αν και ο αρχικός στόχος του 2024 μάλλον δεν είναι πια εφικτός. Η «Αρτεμις 1», που θα πραγματοποιηθεί φέτος την άνοιξη, θα είναι μια δοκιμή τόσο για τη διαστημική κάψουλα Ωρίων (Orion) που θα τεθεί - σε αυτή την πρώτη φάση χωρίς αστροναύτες - σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι για μερικές μέρες προτού επιστρέψει στη Γη με μια βουτιά στον Ειρηνικό Ωκεανό, όσο και για τον κολοσσιαίο πύραυλο SLS (Space Launch System) που θα μεταφέρει το Orion και ο οποίος είναι περίπου 15% ισχυρότερος από τον "Κρόνο 5" των αποστολών «Απόλλων».

Μετά από δεκαετίες αβεβαιότητας, Αμερικανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά την ύπαρξη κρύων παγίδων διοξειδίου του άνθρακα πάνω στη σεληνιακή επιφάνεια.

Η Τουρκία έχει φιλόδοξα διαστημικά σχέδια και φαίνεται πως έχει βάλει στόχο να γίνει διαστημική δύναμη, καθώς σχεδιάζει να στείλει ένα ρόβερ στη Σελήνη έως το 2030.

Η Blue Origin, η εταιρεία διαστημικών σκαφών που στηρίζεται από το δισεκατομμυριούχο, Τζεφ Μπέζος, «προκάλεσε» και επίσημα την αντίπαλη, SpaceX, του επίσης δισεκατομμυριούχου, Έλον Μασκ, για ένα συμβόλαιο της NASA ύψους 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων για προσεδάφιση στη Σελήνη.

Ο σταθμός, με την ονομασία Διεθνής Επιστημονικός Σεληνιακός Σταθμός, θα χρησιμοποιείται και από τις δύο χώρες και σε αυτόν θα πραγματοποιείται ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών μελετών

Η κυβέρνηση Τραμπ ζητά μεγάλη αύξηση στον ετήσιο προϋπολογισμό της NASA ώστε να ολοκληρώσει την αποστολή της να στείλει έναν άντρα και μία γυναίκα στο διάστημα έως το 2024.