SpaceX: Η IPO-ρεκόρ των 75 δισ. δολαρίων εκτοξεύει τον Μασκ κοντά στο 1 τρισ.

Με τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή που έχει καταγραφεί ποτέ, η SpaceX περνά πλέον στην πρώτη γραμμή των ισχυρότερων εισηγμένων εταιρειών παγκοσμίως. Παράλληλα, η χρηματιστηριακή της πρεμιέρα εκτοξεύει την περιουσία του Έλον Μασκ, φέρνοντάς την μια ανάσα από το ιστορικό όριο του 1 τρισ. δολαρίων.

Η Space Exploration Technologies Corp., όπως είναι η επίσημη εταιρική επωνυμία της SpaceX, άντλησε 75 δισ. δολάρια, διαθέτοντας 555,6 εκατ. μετοχές στην τιμή των 135 δολαρίων ανά μετοχή, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στην ιστοσελίδα της.

Το μέγεθος της προσφοράς είναι υπερδιπλάσιο από εκείνο της εισαγωγής της Saudi Aramco το 2019, η οποία είχε αντλήσει 29,4 δισ. δολάρια και κατείχε μέχρι σήμερα το σχετικό ρεκόρ.

Την ίδια ώρα στις ανάδοχες τράπεζες έχει δοθεί δικαίωμα υπερκατανομής για την αγορά επιπλέον 83,3 εκατ. μετοχών στην τιμή της δημόσιας προσφοράς. Εφόσον το δικαίωμα ασκηθεί πλήρως, το συνολικό ύψος της συναλλαγής θα μπορούσε να αυξηθεί σε περίπου 86 δισ. δολάρια.

Η ζήτηση ήταν εντυπωσιακή, καθώς, σύμφωνα με το Bloomberg οι προσφορές των επενδυτών ξεπέρασαν κατά περισσότερες από τέσσερις φορές τον αριθμό των διαθέσιμων μετοχών.

Η εταιρεία αναμένεται να ξεκινήσει τη διαπραγμάτευση των μετοχών της την Παρασκευή στις αγορές Nasdaq και Nasdaq Texas, με το σύμβολο SPCX.

Αποτίμηση 1,77 τρισ. δολαρίων

Με βάση την τιμή των 135 δολαρίων ανά μετοχή, η χρηματιστηριακή αξία της SpaceX διαμορφώνεται στα 1,77 τρισ. δολάρια. Αν συνυπολογιστούν τα δικαιώματα προαίρεσης εργαζομένων και οι περιορισμένες μετοχικές μονάδες, η πλήρως απομειωμένη αποτίμηση προσεγγίζει τα 1,8 τρισ. δολάρια.

Φυσικά η αποτίμηση αυτή τοποθετεί τη SpaceX μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών παγκοσμίως, καθιστώντας την πολυτιμότερη ακόμη και από την Tesla, την άλλη μεγάλη εταιρεία του Έλον Μασκ.

Το ενδιαφέρον των ιδιωτών επενδυτών θεωρείται καθοριστικό για την επιτυχία της έκδοσης. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τη διαδικασία και επικαλείται το Bloomberg, οι ιδιώτες υπέβαλαν εντολές άνω των 100 δισ. δολαρίων, παρότι για αυτούς είχε αρχικά προβλεφθεί περίπου το 20% των διαθέσιμων μετοχών.

Η Wall Street Journal, επικαλούμενη επίσης πρόσωπα με γνώση της διαδικασίας, ανέφερε ότι οι εντολές των ιδιωτών επενδυτών ξεπέρασαν τα 70 δισ. δολάρια. Η διαφοροποίηση των δύο εκτιμήσεων ενδέχεται να συνδέεται με τον χρόνο καταγραφής των εντολών ή με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού τους.

Εντολή τουλάχιστον 5 δισ. δολαρίων από τη BlackRock

Μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές εμφανίστηκαν επίσης πρόθυμοι να αποκτήσουν σημαντικά ποσοστά της εταιρείας. Η BlackRock υπέβαλε εντολή για την αγορά μετοχών αξίας τουλάχιστον 5 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Ανάλογου μεγέθους εντολές φέρονται να κατέθεσαν και άλλοι μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων. Στη διαδικασία συμμετείχαν επίσης κρατικά επενδυτικά ταμεία και family offices, με έναν μόνο επενδυτή αυτής της κατηγορίας να ζητά μετοχές αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων.

Οι εντολές σε περιζήτητες δημόσιες εγγραφές είναι συνήθως μεγαλύτερες από τις ποσότητες που προσδοκούν τελικά να λάβουν οι επενδυτές, καθώς γνωρίζουν ότι η μεγάλη ζήτηση θα οδηγήσει σε περιορισμένη κατανομή.

Ο Μασκ είχε καταστήσει σαφές από την αρχή ότι επιθυμούσε να διαθέσει στους ιδιώτες επενδυτές μεγαλύτερο ποσοστό από αυτό που συνηθίζεται στις δημόσιες εγγραφές — ενδεχομένως έως και 30%.

Η SpaceX ακολούθησε, πάντως, μια ασυνήθιστη διαδικασία τιμολόγησης. Αντί να ανακοινώσει ένα εύρος τιμής και να το προσαρμόσει ανάλογα με τη ζήτηση, ο Μασκ πρότεινε εξαρχής την τιμή των 135 δολαρίων ανά μετοχή, με τη λογική του «δέχεσαι ή αποχωρείς».

Οι επιφυλάξεις για την αποτίμηση

Παρά την τεράστια ζήτηση, δεν συμμερίζονται όλοι τον ενθουσιασμό των επενδυτών. Ειδικότερα, ο βετεράνος short seller Τζέιμς Τσάνος χαρακτήρισε την εισαγωγή «IPO ελπίδων και ονείρων», υποστηρίζοντας ότι η αποτίμηση βασίζεται περισσότερο στον ενθουσιασμό γύρω από τον Μασκ και την τεχνητή νοημοσύνη παρά στα οικονομικά θεμελιώδη μιας εταιρείας που δεν έχει ακόμη καταγράψει κέρδη.

«Η συνολική δυνητική αγορά του Διαστήματος είναι άπειρη», δήλωσε ο ιδρυτής της Chanos & Co. στο συνέδριο iConnections Global Alts στη Νέα Υόρκη. Όπως ανέφερε, αφηγήματα για αποικίες στον Άρη, εργοστάσια στη Σελήνη και κέντρα δεδομένων στο Διάστημα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δικαιολογήσουν σχεδόν οποιαδήποτε αποτίμηση.

Ανάλογες επιφυλάξεις έχουν εκφραστεί και για τη διακυβέρνηση της εταιρείας, καθώς ο Έλον Μασκ διατηρεί πρωτοφανή βαθμό ελέγχου μετά τη δημόσια εγγραφή.

Παρά τις ενστάσεις, πολλοί αναλυτές αναγνωρίζουν ότι ο Μασκ έχει καταφέρει να μετατρέψει τόσο την Tesla όσο και τη SpaceX σε επιχειρηματικούς κολοσσούς, δημιουργώντας σημαντικές αποδόσεις για τους επενδυτές τους.

Από τους πυραύλους στην τεχνητή νοημοσύνη

Η εντυπωσιακή άνοδος της αποτίμησης αντικατοπτρίζει τη μεταμόρφωση της SpaceX. Μέσα σε διάστημα περίπου έξι μηνών, η εταιρεία πέρασε από την κύρια δραστηριότητα των διαστημικών εκτοξεύσεων και της παροχής δορυφορικού διαδικτύου σε ένα ευρύτερο επιχειρηματικό μοντέλο που φιλοδοξεί να την καταστήσει πρωταγωνιστή της τεχνητής νοημοσύνης.

Η εξαγορά της xAI από τη SpaceX τον Φεβρουάριο ανέβασε την ιδιωτική αποτίμηση του ενιαίου σχήματος στα 1,25 τρισ. δολάρια. Η αρχική SpaceX είχε αποτιμηθεί στο 1 τρισ. δολάρια, από περίπου 800 δισ. δολάρια σε συναλλαγή μετοχών μεταξύ υφιστάμενων επενδυτών τον Δεκέμβριο — σχεδόν διπλάσια αξία σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025.

Σημαντικό μέρος των μελλοντικών εσόδων αναμένεται να προέλθει από συμφωνίες για την παροχή υπολογιστικών υποδομών προς την Anthropic και την Google της Alphabet. Η συνολική αξία αυτών των συμφωνιών θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 2,17 δισ. δολάρια τον μήνα.

Ο Μασκ παρουσιάζει τη SpaceX ως τον κεντρικό πυλώνα ενός φιλόδοξου, σχεδόν επιστημονικής φαντασίας σχεδίου, το οποίο περιλαμβάνει κέντρα δεδομένων στο Διάστημα, ρομποτικά εργοστάσια στη Σελήνη και μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στον Άρη.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος του σχεδίου της εταιρείας για την κατάκτηση μιας δυνητικής αγοράς τεχνητής νοημοσύνης, την οποία αποτιμά στα 26,5 τρισ. δολάρια, βασίζεται σε τεχνολογίες που είτε δεν υπάρχουν ακόμη είτε δεν έχουν δοκιμαστεί σε μεγάλη κλίμακα.

Παράλληλα, η SpaceX και η xAI αντιμετωπίζουν ισχυρό ανταγωνισμό από την Anthropic και την OpenAI, των οποίων τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν ήδη ευρύτερη χρήση από καταναλωτές και επιχειρήσεις σε σχέση με το Grok.

Βαρόμετρο για τις IPO των OpenAI και Anthropic

Η εισαγωγή της SpaceX θεωρείται κρίσιμο τεστ για τις δημόσιες εγγραφές που ενδέχεται να ακολουθήσουν στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Anthropic και η OpenAI εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να εισαχθούν στο χρηματιστήριο ακόμη και εντός του έτους, επιδιώκοντας αποτιμήσεις άνω του 1 τρισ. δολαρίων η καθεμία. Για τον λόγο αυτό, η πορεία της μετοχής της SpaceX θα παρακολουθείται στενά τόσο από τη Wall Street όσο και από τα επενδυτικά κεφάλαια της Silicon Valley.

«Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη ως προάγγελο των εισαγωγών της Anthropic και της OpenAI», δήλωσε ο επικεφαλής στρατηγικής αγορών της Ameriprise, Άντονι Σαγκλιμπένε. Όπως σημείωσε, το ύψος των κεφαλαίων που επιδιώκουν να αντλήσουν οι τρεις εταιρείες δείχνει ότι η επενδυτική ζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή.

Η μεγάλη προσφορά νέων μετοχών, σε συνδυασμό με την έκδοση μετοχών ύψους 85 δισ. δολαρίων από την Alphabet και το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλοι τεχνολογικοί όμιλοι, έχει προκαλέσει συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο υπάρχει αρκετή επενδυτική ζήτηση για να απορροφηθεί το σύνολο της νέας προσφοράς.

Ο Μασκ μια ανάσα από το 1 τρισ. δολάρια

Η δημόσια εγγραφή αναμένεται να εκτοξεύσει περαιτέρω την περιουσία του Έλον Μασκ. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Billionaires Index, η καθαρή περιουσία του θα αυξηθεί κατά περίπου 275 δισ. δολάρια, φτάνοντας κοντά στα 970 δισ. δολάρια. Η αξία της συμμετοχής του στη SpaceX, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης, υπολογίζεται σε περίπου 688 δισ. δολάρια στην τιμή των 135 δολαρίων ανά μετοχή.

Μια ισχυρή χρηματιστηριακή πρεμιέρα θα μπορούσε να τον καταστήσει τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Η περιουσία του θα μπορούσε να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, εφόσον εκπληρώσει συγκεκριμένους στόχους που συνδέονται με την παραχώρηση έως και 1,3 δισ. επιπλέον μετοχών κατηγορίας Β.

Οι όροι είναι εξαιρετικά φιλόδοξοι: η κεφαλαιοποίηση της SpaceX θα πρέπει να φτάσει τα 7,5 τρισ. δολάρια, να δημιουργηθούν εξωγήινα κέντρα δεδομένων με δυνατότητα παραγωγής υπολογιστικής ισχύος 100 τεραβάτ ετησίως και να εγκατασταθεί μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους.

Ο Μασκ δεν θα μπορεί να πουλήσει μετοχές για έναν χρόνο μετά την έναρξη της διαπραγμάτευσης. Μετά την IPO διατηρεί, εξαιρουμένης της πιθανής υπερκατανομής, περίπου το 84% των δικαιωμάτων ψήφου. Οι κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης του επιτρέπουν ουσιαστικά να ελέγχει τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου και, κατά συνέπεια, την παραμονή του στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.

Οι μεγάλοι κερδισμένοι

Η δημόσια εγγραφή δημιουργεί σημαντικά λογιστικά κέρδη για ένα ευρύ φάσμα επενδυτών, από εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων και επενδυτές ειδικών επενδυτικών οχημάτων έως στελέχη, εργαζομένους και μέλη της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η Valor Equity Partners, υπό τον Αντόνιο Γκράσιας, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος μετά τον Μασκ και κατέχει το 6,7% των μετοχών κατηγορίας Α μετά την εισαγωγή, χωρίς να συνυπολογίζεται η πιθανή άσκηση του δικαιώματος υπερκατανομής.

Η πρόεδρος της SpaceX, Γκουίν Σότγουελ, και ο οικονομικός διευθυντής Μπρετ Τζόνσεν κατέχουν επίσης εκατομμύρια μετοχές και δικαιώματα προαίρεσης.

Περισσότεροι από 1.000 νυν και πρώην εργαζόμενοι διαπραγματεύονται από κοινού με εταιρείες διαχείρισης περιουσίας, επιδιώκοντας ευνοϊκότερη τιμολόγηση και πρόσβαση σε εξειδικευμένα προϊόντα φορολογικού σχεδιασμού πριν και μετά την IPO.

Επικεφαλής της έκδοσης είναι οι Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup και JPMorgan Chase, ενώ στη διαδικασία συμμετέχουν ακόμη 18 τράπεζες.