Ποια παιδιά μένουν εκτός social media

Η πρόταση EU KIDS Act που ενέκρινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρνει αλλαγές στο τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούσαν μέχρι σήμερα τα παιδιά τα social media. Πλέον τίθενται συγκεκριμένα ηλικιακά όρια και αυστηρές υποχρεώσεις, ενώ στο παιχνίδι μπαίνει και πιο ενεργά ο ρόλος των γονέων σε ότι αφορά την ασφάλεια και τον έλεγχο των παιδιών τους.

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι τα παιδιά κάτω των 13 ετών δεν θα έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ από τα 13 μέχρι τα 15 η πρόσβαση θα μπορεί να γίνει μόνο με γονικό έλεγχο. Παράλληλα, μόνο οι ανήλικοι από την ηλικία των 15 ετών θα μπορούν να δημιουργούν δικό τους, αυτόνομο προσωπικό προφίλ.

Ως εναλλακτική στους περιορισμούς αυτούς έρχονται οι λεγόμενοι «μίνι λογαριασμοί». Ειδικότερα, οι λογαριασμοί αυτοί θα δημιουργούνται μέσω του λογαριασμού του γονέα ή του κηδεμόνα και θα διαθέτουν ειδικές δικλίδες ασφαλείας. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται περιορισμός στον αριθμό των κοινωνικών επαφών, καθώς και δυνατότητα περιορισμού του χρόνου χρήσης έως και μία ώρα την ημέρα.

Ακόμη, πλήρη αποκλεισμό θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά ηλικίας από 3 έως 15 ετών. Παρόλα αυτά προβλέπονται ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο κατάλληλες για την ηλικία τους, μέσω λογαριασμών που θα χειρίζονται πάλι οι γονείς. Επιπλέον, εκείνοι θα μπορούν να επιβλέπουν και να επιλέγουν το περιεχόμενο που θα καταναλώνουν τα νεότερα μέλη της οικογένειας, ενώ θα μπορούν να ρυθμίζουν και το χρόνο έκθεσής τους στην οθόνη.

«Pause» στο σκρολάρισμα, στις ειδοποιήσεις και άλλες εθιστικές λειτουργίες

Οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται από παιδιά και εφήβους θα πρέπει να περιορίζουν συγκεκριμένες λειτουργίες που θεωρείται ότι ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται:

• περιορισμός ή απαγόρευση του ατελείωτου scrolling χωρίς εμφανή σημεία διακοπής,
• απαγόρευση λειτουργιών που χρησιμοποιούν ανταμοιβές για να κρατούν τον χρήστη συνεχώς ενεργό,
• διακοπή των push notifications κατά τις ώρες ύπνου,
• περιορισμός ανεπιθύμητων μηνυμάτων από αγνώστους.

Οι αλλαγές θα αφορούν social media, πλατφόρμες βίντεο, online games, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και chatbots.

Τι αλλάζει στα AI chatbots

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τα λεγόμενα AI companions, δηλαδή συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που συνομιλούν με τον χρήστη και μπορούν να λειτουργούν ως εικονικοί «σύντροφοι». Για τους ανήλικους χρήστες, αυτές οι λειτουργίες θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένες από προεπιλογή. Παράλληλα, τα chatbots δεν θα επιτρέπεται να προσομοιώνουν προσωπικές ή συναισθηματικές σχέσεις με τρόπο που θα μπορούσε να δημιουργήσει εξάρτηση του ανηλίκου από την υπηρεσία.

Ιδιωτικά προφίλ από την πρώτη στιγμή

Οι λογαριασμοί των ανηλίκων θα πρέπει να δημιουργούνται εξαρχής με αυστηρότερες ρυθμίσεις απορρήτου.Αυτό σημαίνει ότι το προφίλ θα είναι ιδιωτικό από προεπιλογή, χωρίς να χρειάζεται ο χρήστης να αλλάξει μόνος του τις ρυθμίσεις.

Παράλληλα, η πρόσβαση της εφαρμογής σε:

• γεωγραφική τοποθεσία,
• κάμερα,
• μικρόφωνο,

θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένη κατά την αρχική χρήση.

Πώς θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας

Ένα από τα βασικότερα σημεία του EU KIDS Act αφορά την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών. Ουσιαστικά, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και οι υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο θα πρέπει να ελέγχουν την ηλικία όταν δημιουργείται ένας νέος λογαριασμός.

Για την επιβεβαίωση θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ειδικά εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας, μεταξύ των οποίων και η ευρωπαϊκή εφαρμογή που προβλέπεται για αυτόν τον σκοπό. Σύμφωνα με την πρόταση, το συγκεκριμένο σύστημα θα επιβεβαιώνει την ηλικία χωρίς να αποθηκεύει έγγραφα ταυτότητας ή βιομετρικά δεδομένα.

Τι θα γίνει με τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς

Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο νέους χρήστες. Για τους λογαριασμούς που υπάρχουν ήδη, οι πλατφόρμες θα πρέπει να εκτιμούν την πιθανή ηλικία του χρήστη με βάση διαθέσιμα στοιχεία. Τέτοιοι δείκτες μπορεί να είναι, μεταξύ άλλων, η ημερομηνία δημιουργίας του λογαριασμού ή πληροφορίες που συνδέονται με πληρωμές.Εφόσον υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας χρήστης είναι ανήλικος, θα μπορούν να ενεργοποιούνται οι αυξημένες δικλίδες προστασίας.

Τι υποχρεώσεις θα έχουν οι μεγάλες πλατφόρμες

Μεγαλύτερο βάρος συμμόρφωσης θα έχουν οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως το Tik Tok και το Instagram, που είναι και τα πιο πολυχρησιμοποιημένα μεταξύ των νέων. Οι εταιρείες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους έχουν σχεδιαστεί εξαρχής με τρόπο ασφαλή για παιδιά και εφήβους. Θα απαιτείται επίσης σχέδιο συμμόρφωσης, το οποίο θα υποβάλλεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε ανεξάρτητο ελεγκτή. Εάν διαπιστώνονται κενά ή προβλήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να ζητά από την πλατφόρμα συγκεκριμένες διορθωτικές παρεμβάσεις.

Τι σημαίνει πρακτικά για γονείς και παιδιά

Εφόσον οι ρυθμίσεις εφαρμοστούν, ένας ανήλικος που ανοίγει νέο λογαριασμό σε social media ή άλλη σχετική υπηρεσία θα συναντά περισσότερους περιορισμούς ήδη από την πρώτη χρήση.

Το προφίλ του θα είναι ιδιωτικό, η τοποθεσία και η κάμερα θα είναι κλειστές, οι ειδοποιήσεις θα περιορίζονται τις βραδινές ώρες και λειτουργίες που ενθαρρύνουν την πολύωρη χρήση θα πρέπει να περιοριστούν.

Παράλληλα, οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έχουν μεγαλύτερη ευθύνη να αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα τους είναι ασφαλή για ανηλίκους και δεν βασίζονται σε σχεδιαστικές πρακτικές που ενθαρρύνουν την εξάρτηση.