Ταμείο Καινοτομίας: Ποιοι ασθενείς θα έχουν πρόσβαση στα νέα φάρμακα και πώς θα λειτουργεί
Νέος δρόμος ανοίγει για την ταχύτερη πρόσβαση ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες στην Ελλάδα, καθώς έως το τέλος του 2026 αναμένεται να κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα φάρμακα που θα περάσουν από το νέο Ταμείο Καινοτομίας, σύμφωνα με ρεπορτάζ του HealthReport.gr.
Επικεφαλής του νέου φορέα είναι η πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ, Νάντια Γκογκοζώτου, με βασικό στόχο να επιταχυνθεί η είσοδος νέων καινοτόμων θεραπειών στην ελληνική αγορά, περιορίζοντας τις καθυστερήσεις που προκαλούν σήμερα οι χρονοβόρες διοικητικές και γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Την ίδια ώρα, έχει ήδη ξεκινήσει ο πρώτος κύκλος διαβουλεύσεων μεταξύ των στελεχών του Ταμείου Καινοτομίας και των εκπροσώπων της φαρμακευτικής αγοράς, μεταξύ των οποίων ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) και το Pharma Innovation Forum (PIF). Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου, καθώς και η οριστικοποίηση του κανονισμού που θα διέπει τη λειτουργία του.
Ποιοι ασθενείς θα μπορούν να έχουν πρόσβαση
Ο νόμος ορίζει ότι σκοπός του Ταμείου είναι να διασφαλίζει την πρόσβαση δικαιούχων περίθαλψης που διαμένουν στην Ελλάδα και διαθέτουν ΑΜΚΑ. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε καινούργιο φάρμακο που εγκρίνεται στην Ευρώπη θα περνά αυτόματα από το Ταμείο.
Το πλαίσιο επικεντρώνεται σε δύο βασικές κατηγορίες: στα φάρμακα προηγμένων θεραπειών (ATMPs) και στα φάρμακα προτεραιότητας PRIME του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, ενώ σημαντική προϋπόθεση αποτελεί τα σκευάσματα να έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας από τον Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ).
Όσον αφορά τα ATMPs περιλαμβάνονται ιδιαίτερα προηγμένες μορφές θεραπείας, όπως γονιδιακές και κυτταρικές θεραπείες, ενώ στο πρόγραμμα PRIME εντάσσονται φάρμακα για τα οποία ο EMA παρέχει ενισχυμένη επιστημονική και κανονιστική υποστήριξη λόγω της δυνατότητάς τους να καλύψουν σημαντικές ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες.
Πώς θα μπαίνει ένα νέο φάρμακο στο Ταμείο
Η ένταξη δεν θα γίνεται απευθείας μετά την ευρωπαϊκή έγκριση. Ο Ν. 5302/2026 προβλέπει μια συγκεκριμένη διαδικασία αξιολόγησης. Μεταξύ των προϋποθέσεων είναι το φάρμακο να έχει συμπεριληφθεί στην ετήσια αναφορά προς την υπηρεσία Horizon Scanning του ΕΟΠΥΥ, αλλά και να υπάρχει αίτημα επιστημονικής εταιρείας αναγνωρισμένης από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας, η οποία θα τεκμηριώνει την ανάγκη χορήγησης της συγκεκριμένης θεραπείας. Παράλληλα, η φαρμακευτική εταιρεία θα πρέπει να συμφωνήσει με την Επιτροπή του Ταμείου για τα δεδομένα που θα συλλέγονται και για το χρονικό διάστημα παρακολούθησης της θεραπείας.
Εφόσον ένα προϊόν δεν έχει ακόμη τιμολογηθεί, ο κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας θα μπορεί να ζητά από τον ΕΟΦ προσωρινή τιμή. Ακολουθεί η αξιολόγηση από την αρμόδια Επιτροπή Αξιολόγησης και Αποζημίωσης. Εάν κριθεί ότι υπάρχει ακόμη σημαντική αβεβαιότητα ως προς τα διαθέσιμα δεδομένα και το φάρμακο δεν μπορεί να προταθεί άμεσα για κανονική αποζημίωση, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για ένταξή του στο Ταμείο Καινοτομίας.
Με απλά λόγια, το Ταμείο θα λειτουργεί σαν μια ενδιάμεση γέφυρα, όπου ο ασθενής θα μπορεί να αποκτήσει νωρίτερα πρόσβαση στη θεραπεία, ενώ παράλληλα το σύστημα Υγείας θα συλλέγει στοιχεία για το εάν το φάρμακο αποδίδει στην πραγματική κλινική πράξη.
Τα φάρμακα θα επανεξετάζονται
Η ένταξη μιας θεραπείας στο Ταμείο δεν θα σημαίνει και μόνιμη αποζημίωσή της. Ειδικότερα, θα καθορίζονται συγκεκριμένοι δείκτες παρακολούθησης για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά της και κατά τη διάρκεια παραμονής της θα συντάσσονται εκθέσεις αποτελεσμάτων, βάσει των οποίων θα κρίνεται η συνέχεια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται αυτή την περίοδο υπό επεξεργασία, οι θεραπείες θα μπορούν να παρακολουθούνται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα πριν αποφασιστεί η οριστική τους πορεία στο σύστημα αποζημίωσης.
Παράλληλα, δημιουργείται Εθνικό Μητρώο Ασθενών Ταμείου Καινοτομίας, όπου θα καταγράφονται οι ασθενείς που λαμβάνουν τις συγκεκριμένες θεραπείες. Την τεχνική λειτουργία του συστήματος αναλαμβάνει η ΗΔΙΚΑ και προβλέπεται διασύνδεσή του, μεταξύ άλλων, με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η ολοκλήρωση των εφαρμοστικών αποφάσεων και του κανονισμού λειτουργίας, ώστε να αποσαφηνιστεί και η πρακτική διαδρομή που θα ακολουθεί ένας ασθενής για να λάβει θεραπεία μέσω του Ταμείου. Τα πρώτα φάρμακα αναμένεται, σύμφωνα με τον έως τώρα σχεδιασμό, να περάσουν από τον νέο μηχανισμό έως το τέλος του έτους.