Κινητικότητα στους ξένους επενδυτές πριν εφαρμοστεί ο νέος φόρος μεταβίβασης ακινήτων
Από την 1η Ιουλίου έρχονται τα πάνω κάτω στην εγχώρια αγορά ακινήτων, τουλάχιστον όσον αφορά στους ξένους που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν εξοχική ή ακόμα και κύρια κατοικία στην Ελλάδα. Ωστόσο, η κινητικότητα που ήδη παρατηρείται, μπορεί να ενεργοποιήσει ένα νέο ντόμινο στην αγορά, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για το υφιστάμενο stock κατοικιών και τις τιμές τους.
Η επίμαχη διάταξη
Σύμφωνα με τον Νόμο 5355/2026, ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων για ιδιώτες που είναι φορολογικοί κάτοικοι εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ) θα αυξηθεί από 3,09% σε 15,45% (15% συν τον δημοτικό επιπλέον φόρο) για την αγορά κατοικιών. Ο νέος συντελεστής θα ισχύει για τις τελικές συμβάσεις αγοράς που θα υπογραφούν από την 1η Ιουλίου 2027.
Όπως επισημαίνει σε ειδική της ανάλυση η Elxis, η αύξηση δεν ισχύει για κάθε συναλλαγή ακινήτων, αλλά μόνο για τις αγορές κατοικιών από ιδιώτες. Άλλοι τύποι ακινήτων, όπως οικόπεδα, εμπορικά ακίνητα και γεωργική γη, δεν καλύπτονται από τη διάταξη αυτή. Το ίδιο ισχύει για αγορές που πραγματοποιούνται μέσω εταιρειών, καθώς και για ακίνητα που αποκτώνται μέσω κληρονομιάς ή δωρεών.
Μια άλλη βασική διάκριση είναι ότι ο καθοριστικός παράγοντας είναι η φορολογική κατοικία, όχι η εθνικότητα ή η υπηκοότητα. Ο υψηλότερος συντελεστής ισχύει για φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών εκτός της ΕΕ/ΕΟΧ, πράγμα που σημαίνει ότι οι αγοραστές που είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών της ΕΕ, της Ισλανδίας, της Νορβηγίας ή του Λιχτενστάιν δεν επηρεάζονται. Εξαιρούνται επίσης οι αγοραστές που πληρούν τις προϋποθέσεις για τη φορολογική απαλλαγή για την πρώτη κατοικία στην Ελλάδα, υπό την επιφύλαξη των σχετικών κριτηρίων επιλεξιμότητας.
Συναγερμός στους ξένους αγοραστές
Με αυτά τα δεδομένα, η σύσταση προς τους ενδιαφερόμενους ξένους αγοραστές είναι μία: κινηθείτε τώρα, καθώς η αγορά ακινήτου δεν είναι μια διαδικασία που ολοκληρώνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Από την εύρεση του κατάλληλου σπιτιού και τη διαπραγμάτευση των όρων έως την ολοκλήρωση των νομικών ελέγχων, τη συλλογή εγγράφων και την υπογραφή της τελικής σύμβασης, η διαδικασία διαρκεί συνήθως περίπου τρεις έως έξι μήνες, ανάλογα με τις περιστάσεις.
Για τους αγοραστές που εξετάζουν την αγορά ακινήτου υψηλής αξίας, ιδίως εάν προορίζεται για την απόκτηση εισοδήματος από ενοίκια, η σύσταση είναι να εξετάσουν το ενδεχόμενο της αγοράς μέσω εταιρείας, καθώς βάσει νόμου ο νέος φόρος 15% ισχύει μόνο για φυσικά πρόσωπα.
Ωστόσο, η αγορά μέσω εταιρείας συνεπάγεται επίσης πρόσθετα κόστη και ευθύνες, όπως η φορολογία εταιρειών, τα λογιστικά έξοδα και διαφορετικοί κανόνες για τα εισοδήματα από ενοίκια ή μελλοντικές πωλήσεις. Το αν αυτή η προσέγγιση είναι οικονομικά συμφέρουσα θα εξαρτηθεί από την αξία του ακινήτου, την προβλεπόμενη χρήση του και τα μακροπρόθεσμα σχέδια του αγοραστή.
Ελκυστική φαντάζει και η αγορά γης, δηλαδή οικοπέδου, ξεχωριστά από την αγορά κατοικίας. Όπως σημειώνει η Elxis, σε ορισμένα οικιστικά έργα, οι αγοραστές αγοράζουν πρώτα το οικόπεδο και στη συνέχεια υπογράφουν ξεχωριστή σύμβαση για την κατασκευή της κατοικίας τους, αντί να υπογράφουν για την αγορά του οικοπέδου και την κατασκευή σε μία ενιαία πράξη. Ωστόσο, οι εφαρμοστικές αποφάσεις και εγκύκλιοι είναι αυτές που θα ρίξουν φως και θα δώσουν τις αναγκαίες διευκρινίσεις για τα “παράθυρα” του νόμου.
