Κληρονομιές: Τι αλλάζει για χρέη, μερίδια και ακίνητα με τον νέο νόμο
Ριζικές αλλαγές φέρνει η αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου. Οι νέες ρυθμίσεις θέλουν να θωρακίσουν τους κληρονόμους απέναντι στα χρέη, να μειώσουν τις συγκρούσεις μέσα στις οικογένειες και να ξεμπλοκάρουν τα ακίνητα που μένουν ανεκμετάλλευτα.
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά τις οφειλές του θανόντος.
Κατά κανόνα, ο κληρονόμος δεν θα πληρώνει πλέον χρέη με τη δική του περιουσία. Οι οφειλές θα εξοφλούνται μόνο από όσα αφήνει ο θανών, και το υπόλοιπο ποσό που δεν καλύπτεται δεν θα περνά στον κληρονόμο, με τις περιπτώσεις που εξαιρούνται σύμφωνα με τον νόμο.
Μεγαλύτερο μερίδιο παίρνει και ο σύζυγος που επιζεί. Όταν υπάρχουν παιδιά, το μερίδιό του ανεβαίνει από το 1/4 στο 1/3 της περιουσίας, ενώ τα υπόλοιπα 2/3 μοιράζονται στους απογόνους.
Τέλος στις αναγκαστικές συνιδιοκτησίες
Αλλάζουν και οι κανόνες για τη διανομή ακινήτων.
Αν οι συγκληρονόμοι δεν συμφωνούν, ένας από αυτούς θα μπορεί, με ορισμένες προϋποθέσεις, να κρατήσει ολόκληρο το σπίτι, πληρώνοντας στους υπόλοιπους την αξία του μεριδίου τους. Αν χρειαστεί, αυτό μπορεί να γίνει και με απόφαση δικαστηρίου.
Επιπλέον, η νόμιμη μοίρα δεν θα δίνεται πλέον ως ποσοστό στο ακίνητο αλλά σε χρήμα. Έτσι αποφεύγεται η αναγκαστική συνιδιοκτησία, που συχνά καταλήγει σε δικαστικές διαμάχες χρόνων.
Οι ιδιόγραφες διαθήκες δεν καταργούνται, αλλά θα ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες. Για πρώτη φορά, θα μπορεί κάποιος να συμφωνεί από πριν με συμβόλαιο πώς θα μεταβιβαστεί η περιουσία του μετά τον θάνατό του.
Προστασία προβλέπεται και για όσους ζουν μαζί χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Υπό προϋποθέσεις, θα μπορούν να μείνουν για ένα διάστημα στο σπίτι όπου ζούσαν με τον σύντροφό τους.
Από πότε ισχύουν και τι γίνεται με τον φόρο
Οι νέες διατάξεις ισχύουν κυρίως για θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά, ενώ ορισμένες ρυθμίσεις καλύπτουν και παλαιότερες υποθέσεις.
Ο φόρος κληρονομιάς δεν αλλάζει. Για τους συγγενείς της Α' κατηγορίας, το αφορολόγητο όριο παραμένει στις 150.000 ευρώ για κάθε δικαιούχο, και ισχύουν κανονικά οι ειδικές φορολογικές απαλλαγές.
Με τις αλλαγές αυτές, το υπουργείο Δικαιοσύνης θέλει να πάψουν οι κληρονομιές να γίνονται οικονομικό βάρος για τους κληρονόμους και να μη μένουν ακίνητα εγκλωβισμένα σε οικογενειακές διαφορές.
