Βραχυχρόνιες μισθώσεις και Golden Visa στο "μικροσκόπιο" των Αρχών - Η στεγαστική κρίση βάζει νέους κανόνες

Το ισοζύγιο ζήτησης- προσφοράς κατοικιών παραμένει βαθιά αρνητικό, οι τιμές ανεβαίνουν και οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν την απόκτηση κατοικίας ως... όνειρο θερινής νυκτός.  

Μια από τις κυβερνητικές παρεμβάσεις εστιάζει στην ενίσχυση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης, με την παροχή κινήτρων για την απόκτηση κατοικίας. Πρόκειται για το “Σπίτι μου”, που ετοιμάζεται για την 3η φάση του, με διευρυμένο, μάλιστα, κύκλο δυνητικών δικαιούχων. Ποιο είναι το πρόβλημα; Μιλώντας στο συνέδριο της Prodexpo, ο Κωνσταντίνος Παπανικολάου, δικηγόρος και μέλος της διοίκησης της ΠΟΜΙΔΑ, έθεσε το ζήτημα της ισορροπίας ανάμεσα στη διεύρυνση των δικαιούχων και στην πραγματική διαθεσιμότητα ακινήτων. 

Όπως εξήγησε, η αύξηση του αριθμού των δυνητικών δικαιούχων ενισχύει τη ζήτηση, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς, γεγονός που μπορεί να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στις τιμές. Ως πιθανή συμπληρωματική παρέμβαση πρότεινε τη σύνδεση της στεγαστικής χρηματοδότησης με πράσινα δάνεια για την ανακαίνιση κατοικιών, καθώς το υψηλό κόστος εργασιών αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους αρκετά ακίνητα παραμένουν κλειστά. 

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Δημήτρης Μπινιάρης, ιδρυτής της BINSWANGER GREECE REAL ESTATE GROUP, επικαλούμενος την εμπειρία από το «Σπίτι μου» 1 και 2, υποστήριξε ότι μέρος του οικονομικού οφέλους για τους δικαιούχους μπορεί να απορροφηθεί από την αύξηση των τιμών των κατοικιών. «Τα χρήματα που αυτά τα άτομα κέρδισαν από το επιδοτούμενο επιτόκιο, τα έχασαν και μάλιστα προκαταβολικά, πληρώνοντας υπερτίμημα πάνω στο σπίτι που αγόρασαν». 

Στο "μάτι" οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και η Golden Visa

Και κάπως, η στροφή στο υφιστάμενο stock ακινήτων μοιάζει μονόδρομος, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για 600-700 χιλιάδες κατοικίες. Στο “μικροσκόπιο” μπαίνουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, ειδικά εκείνες που “μπαίνουν” από την πίσω πόρτα, με “όχημα” τους επενδυτές της Golden Visa.

Το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση έστειλε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι οι σχετικές άδειες διαμονής θα αφαιρούνται. «Εμάς δεν μας ενδιαφέρει να πουληθεί ένα ακίνητο σε έναν Κινέζο 250.000 ευρώ, να του διασφαλιστεί ότι θα πάρει 100.000 ευρώ πίσω με μίσθωση η οποία θα γίνει και να έχει μία άδεια διαμονής», ανέφερε ενώ διευκρίνισε ότι οι άδειες διαμονής που συνδέονται με περιπτώσεις στις οποίες έχει διαφημιστεί η δυνατότητα απόκτησης Golden Visa με ποσό χαμηλότερο των 250.000 ευρώ, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται αυτό, θα ανακαλούνται. 

Αναφέρθηκε επίσης στις περιπτώσεις στις οποίες επιχειρείται η παράκαμψη της απαγόρευσης της βραχυχρόνιας μίσθωσης μέσω υπομισθώσεων. «Ούτε μας ενδιαφέρει να δοθεί σε κάποιον Golden Visa και ενώ λέμε ότι δεν θέλουμε βραχυχρόνια μίσθωση, με παράλληλες υπομισθώσεις να προσπαθεί να κάνει βραχυχρόνια και σε αυτή την περίπτωση η Golden Visa θα αφαιρεθεί». 

Ο Θ. Πλεύρης περιέγραψε και το προφίλ των επενδυτών στους οποίους επιθυμεί να απευθύνεται το πρόγραμμα. «Αυτό το οποίο μας ενδιαφέρει είναι να έρχονται σοβαροί επενδυτές, να μπορούν να βρίσκουν χώρους οι οποίοι δεν είναι κατάλληλοι για κατοικία αυτή τη στιγμή, να επενδύουν σε αυτούς τους χώρους, να τους τρέπουν αυτούς τους χώρους, να μπαίνουν περισσότερα ακίνητα μέσα στην αγορά», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι τα ακίνητα μπορούν στη συνέχεια είτε να χρησιμοποιούνται από τους ίδιους τους επενδυτές είτε να διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση. 

Παράλληλα, υποστήριξε ότι πρέπει να δοθούν κίνητρα για τη μετατόπιση του επενδυτικού ενδιαφέροντος πέρα από το κέντρο της Αθήνας, προς περιοχές όπου υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης. Ως προς τη γεωγραφική κατανομή των επενδυτών, σημείωσε ότι οι Κινέζοι εξακολουθούν να κατέχουν την πρώτη θέση στο πρόγραμμα Golden Visa, ακολουθούμενοι από τους Τούρκους, ενώ στις υψηλότερες θέσεις βρίσκονται επίσης οι Ισραηλινοί και οι Βρετανοί. 

Έλεγχοι παντού 

Πέρα από το “κόσκινο” στην Golden Visa, εντείνονται και οι έλεγχοι για τις “μαύρες” βραχυχρόνιες μισθώσεις. Όπως αποκάλυψε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλής, η συνεργασία με τις πλατφόρμες Airbnb, Booking και Expedia έχει επιτρέψει την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των ακινήτων που διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ποσοστό μη συμμόρφωσης ως προς την υποχρεωτική αναγραφή του αριθμού μητρώου ακινήτου μειώθηκε από 11% σε 5%. 

Ενδεικτικά, το 2023 εντοπίστηκαν 34.000 φορολογούμενοι που δεν είχαν δηλώσει εισοδήματα. Η παρέμβαση οδήγησε σε 37.000 δηλώσεις οικειοθελούς συμμόρφωσης και στην πρόσθετη δήλωση εισοδημάτων ύψους 105 εκατ. ευρώ. Και κάπως έτσι, πέρσι δηλώθηκαν 973 εκατομμύρια ευρώ εισόδημα.