Τραμπ: Δασμοί 50% σε καναδικά κρασιά, γαλακτοκομικά και τσιμέντο
Σε νέα κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης με τον Καναδά προχωρά ο Ντόναλντ Τραμπ, επιβάλλοντας πρόσθετους τελωνειακούς δασμούς ύψους 50% σε δεκάδες καναδικά προϊόντα. Το σχετικό εκτελεστικό διάταγμα υπεγράφη τη Δευτέρα και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στον επόμενο μήνα.
Το νέο πακέτο αφορά ένα ευρύ φάσμα αγαθών που εισάγονται στην αμερικανική αγορά, μεταξύ των οποίων κρασιά, γαλακτοκομικά προϊόντα, τσιμέντο και μπαστούνια του χόκεϊ. Παράλληλα, οι επιβαρύνσεις θα καλύψουν ακόμη και ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που διακινούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού, της USMCA ( United States–Mexico–Canada Agreement).
Αντίθετα, από τους πρόσθετους δασμούς εξαιρούνται τομείς που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την αμερικανική οικονομία, όπως η ενέργεια, η ποτάσα, τα αλιεύματα και οι σπάνιες γαίες, προϊόντα, δηλαδή, στα οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τις καναδικές προμήθειες.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η απόφαση αποτελεί απάντηση στη «διακριτική μεταχείριση» των αμερικανικών προϊόντων από τον Καναδά. Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκονται οι περιορισμοί στις εισαγωγές αμερικανικών αυτοκινήτων και γαλακτοκομικών, καθώς και το μποϊκοτάζ που έχουν επιβάλει σχεδόν όλες οι καναδικές επαρχίες στα αλκοολούχα ποτά από τις ΗΠΑ.
Η διαμάχη για τα γαλακτοκομικά
Μία από τις βασικές εστίες έντασης παραμένει η πρόσβαση των αμερικανικών γαλακτοκομικών προϊόντων στην καναδική αγορά. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Οτάβα ότι, παρά τις προβλέψεις της USMCA, εξακολουθεί να διατηρεί περιορισμούς που δυσκολεύουν τις εξαγωγές αμερικανικού γάλακτος και άλλων γαλακτοκομικών.
Η καναδική πλευρά είχε, ωστόσο, δικαιωθεί στα τέλη του 2023 από τον μηχανισμό επίλυσης διαφορών της συμφωνίας. Η απόφαση επέτρεψε στον Καναδά να συνεχίσει την εφαρμογή ποσοστώσεων, περιορίζοντας τις ποσότητες αμερικανικών γαλακτοκομικών που μπορούν να εισαχθούν χωρίς δασμούς. Παρά τις επανειλημμένες προσφυγές της αμερικανικής κυβέρνησης, το ισχύον καθεστώς δεν άλλαξε.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τζέιμισον Γκριρ, κατηγόρησε τον Καναδά ότι συνεχίζει να λαμβάνει αντίμετρα απέναντι στις προσπάθειες των ΗΠΑ να «επανεξισορροπήσουν» τις εμπορικές σχέσεις. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην απόσυρση αμερικανικών αλκοολούχων ποτών από τα καναδικά καταστήματα, στην ευνοϊκότερη πρόσβαση ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών και στους περιορισμούς που αφορούν τις αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Από τους δασμούς του 2025 στη νέα κλιμάκωση
Η εμπορική διαμάχη είχε αρχίσει να οξύνεται μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025, όταν επέβαλε, αρχικά, δασμούς 25% σε καναδικά προϊόντα. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε συνδέσει τότε το μέτρο με τις κατηγορίες ότι ο Καναδάς και το Μεξικό, δεν αντιμετώπιζαν αποτελεσματικά τη διακίνηση φαιντανύλης και τις μεταναστευτικές ροές προς τις ΗΠΑ.
Από εκείνους τους δασμούς είχαν εξαιρεθεί τα προϊόντα που καλύπτονταν από την USMCA, τα οποία αντιστοιχούσαν περίπου στο 80% των καναδικών εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα μέτρα ακυρώθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το οποίο έκρινε ότι ο πρόεδρος είχε υπερβεί τις εξουσίες του.
Μετά την απόφαση, ο Τραμπ επέβαλε προσωρινό γενικό δασμό 10% στις εισαγωγές και ξεκίνησε έρευνες για τις εμπορικές πρακτικές περίπου 60 χωρών. Καθώς το προσωρινό μέτρο λήγει την Παρασκευή, η Ουάσιγκτον προετοιμάζει νέο γύρο δασμών. Η Βραζιλία έγινε ήδη ο πρώτος στόχος, με επιβαρύνσεις 25% σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.
Η απάντηση του Μαρκ Κάρνεϊ
Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, κατηγόρησε την αμερικανική κυβέρνηση ότι ενεργεί μονομερώς και παραβιάζει τους όρους της USMCA. Παράλληλα, δήλωσε ότι η Οτάβα είναι έτοιμη να εντείνει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον μέσα στις επόμενες εβδομάδες, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η ένταση.
Ο Κάρνεϊ αναφέρθηκε επίσης σε απειλές κατά της καναδικής κυριαρχίας, αφήνοντας αιχμές για τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα επιθυμούσε ο Καναδάς να αποτελέσει την 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών.