Νέοι βιομετρικοί έλεγχοι στην Ευρώπη: Τι αλλάζει για τους ταξιδιώτες στα σύνορα

Αντιμέτωποι με νέες καθυστερήσεις και ουρές στα ευρωπαϊκά σύνορα ενδέχεται να βρεθούν το επόμενο διάστημα οι ταξιδιώτες, καθώς έληξε η περίοδος ευελιξίας για την εφαρμογή του νέου συστήματος εισόδου-εξόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστού ως EES.

Το σύστημα προβλέπει την καταγραφή βιομετρικών στοιχείων για πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στην ΕΕ για σύντομη παραμονή. Στους ελέγχους περιλαμβάνονται η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και η καταγραφή προσωπικών δεδομένων, με στόχο την ψηφιακή παρακολούθηση των εισόδων και εξόδων από τον ευρωπαϊκό χώρο.

Δημοσίευμα της The Guardian αναφέρει ότι οι νέες απαιτήσεις δεν αφορούν τους πολίτες της ΕΕ, αλλά ενδέχεται να επηρεάσουν έμμεσα όλους τους ταξιδιώτες, καθώς η μεγαλύτερη διάρκεια των συνοριακών ελέγχων μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις σε αεροδρόμια, λιμάνια και διεθνείς σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Γιατί υπάρχει φόβος για νέες ουρές

Η περίοδος κατά την οποία τα κράτη-μέλη μπορούσαν να αναστέλλουν προσωρινά τους ελέγχους του EES έληξε πριν λίγες μέρες, στις 6 Σεπτεμβρίου. Οι αεροπορικές εταιρείες είχαν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρατείνει αυτήν τη δυνατότητα έως το τέλος του 2026, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος σοβαρών προβλημάτων στις μετακινήσεις.

Κατά την περίοδο αιχμής του καλοκαιριού δεν επαναλήφθηκαν σε μεγάλη έκταση οι ουρές που είχαν καταγραφεί νωρίτερα σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι καθυστερήσεις είχαν οδηγήσει επιβάτες ακόμη και στο να χάσουν πτήσεις ή ανταποκρίσεις.

Παράγοντες των αερομεταφορών και του τουρισμού εκτιμούν, ωστόσο, ότι η αποφυγή μεγαλύτερων προβλημάτων οφειλόταν σε σημαντικό βαθμό στη χαλάρωση της εφαρμογής των βιομετρικών ελέγχων.

Μετά τη λήξη της περιόδου ευελιξίας, θεωρητικά οι έλεγχοι θα πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρότερα. Στην πράξη, όμως, αρκετά κράτη-μέλη δεν εμφανίζονται ακόμη έτοιμα για την πλήρη λειτουργία του συστήματος.

Πού εντοπίζονται τα μεγαλύτερα προβλήματα

Ιδιαίτερες δυσκολίες καταγράφονται στις μετακινήσεις μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας. Τα μηχανήματα λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων που έχουν εγκατασταθεί από τη Eurotunnel, στο λιμάνι του Ντόβερ και στον σταθμό St Pancras του Λονδίνου δεν έχουν τεθεί ακόμη σε πλήρη λειτουργία.

Το Ντόβερ δεν αναμένει άμεσες αλλαγές, καθώς οι οδηγοί αυτοκινήτων δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στους ελέγχους του EES. Η Eurotunnel, από την πλευρά της, αναμένει ενημέρωση από τις γαλλικές Αρχές για την έναρξη της επόμενης φάσης, δηλώνοντας έτοιμη να εφαρμόσει πλήρεις βιομετρικούς ελέγχους μόλις λάβει την επίσημη έγκριση.

Στη Eurostar, η καταχώριση των ταξιδιωτών στο νέο σύστημα εξακολουθεί να πραγματοποιείται χειροκίνητα από τους υπαλλήλους συνοριακού ελέγχου.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά αεροδρόμια δεν αναμένεται, τουλάχιστον άμεσα, πλήρης και αυστηρή εφαρμογή του συστήματος. Σύμφωνα με πηγή του αεροπορικού κλάδου, οι συνοριακές Αρχές σε σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, φαίνεται ότι έχουν περιορίσει ανεπίσημα τους ελέγχους σε Βρετανούς επιβάτες, ώστε να αποτρέψουν τη δημιουργία μεγάλων ουρών.

Η πρακτική αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να συνεχιστεί, όσο παραμένουν τα τεχνικά προβλήματα και οι ελλείψεις στις απαραίτητες υποδομές. Δεν υπάρχει, ωστόσο, επίσημη απόφαση που να εξαιρεί συνολικά τους Βρετανούς ή άλλους πολίτες τρίτων χωρών από το EES.

Τι πρέπει να προσέχουν οι ταξιδιώτες

Όσοι ταξιδεύουν προς την ΕΕ από τρίτες χώρες είναι σκόπιμο να υπολογίζουν περισσότερο χρόνο για τον συνοριακό έλεγχο, ιδιαίτερα όταν έχουν πτήση με ανταπόκριση ή ταξιδεύουν μέσω πολυσύχναστων αεροδρομίων και λιμανιών.

Οι ταξιδιώτες θα πρέπει επίσης να ελέγχουν εγκαίρως τις οδηγίες της αεροπορικής ή σιδηροδρομικής εταιρείας τους και να φτάνουν νωρίτερα στο σημείο αναχώρησης. Το μέτρο αφορά κυρίως υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ, όμως οι πρόσθετοι έλεγχοι μπορούν να επιβαρύνουν συνολικά τη ροή των επιβατών.

Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών έχει ζητήσει επίσημη παράταση της περιόδου ευελιξίας, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις που συνδέονται με το EES έχουν ήδη προκαλέσει απώλεια πτήσεων και ανταποκρίσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ανακοίνωσε παράταση, ανέφερε όμως ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με τα κράτη-μέλη στα οποία απαιτούνται τεχνικές και λειτουργικές προσαρμογές, δηλώνοντας έτοιμη να προσφέρει πρόσθετη υποστήριξη.