Επίδομα και άδεια καλοκαιριού: Ποιοι θα πάρουν λιγότερα και πόσες ημέρες δικαιούνται

Μιας και έχουμε ήδη περάσει στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου, ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα αρχίζουν να βλέπουν στους λογαριασμούς τους το επίδομα αδείας, το οποίο φέτος είναι αυξημένο, ενώ αρκετοί το έχουν ήδη λάβει.

Ειδικότερα, η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά (από 880 ευρώ) που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2026, συμπαρασύρει προς τα πάνω και τις αποδοχές του επιδόματος αδείας.

Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία χορηγείται σε όλους τους εργαζόμενους που διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση, και καταβάλλεται είτε με την έναρξη της άδειας είτε σταδιακά μαζί με τις αποδοχές του διαστήματος της άδειας. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά περιλαμβάνεται διάταξη για την περαιτέρω κατάτμηση της άδειας κατόπιν συμφωνίας εργαζόμενου και εργοδότη.

Πώς υπολογίζεται το επίδομα αδείας

Το ύψος του επιδόματος αδείας διαμορφώνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένα ανώτατα όρια ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής του.

• Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών και, κατά κανόνα, ισούται με το μισό του μηνιαίου μισθού.
• Για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ποσοστά ή άλλον τρόπο, το επίδομα αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Δικαιούχοι του επιδόματος είναι μόνο όσοι βρίσκονται σε ενεργή σχέση εξαρτημένης εργασίας. Αντίθετα, δεν καταβάλλεται σε ανέργους που λαμβάνουν τακτική επιδότηση ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.

Οι εργαζόμενοι μπορούν να υπολογίσουν ηλεκτρονικά το ποσό που δικαιούνται μέσω της σχετικής εφαρμογής που διαθέτει το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ στην ιστοσελίδα του.

Άδεια το καλοκαίρι για το 50% των εργαζομένων

Ειδική πρόβλεψη ισχύει για τη χορήγηση των ετήσιων αδειών κατά τη θερινή περίοδο. Συγκεκριμένα, τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβουν την κανονική άδειά τους στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως και τις 30 Σεπτεμβρίου.

Το επίδομα αδείας συνδέεται με τη χορήγηση της άδειας και καταβάλλεται στον εργαζόμενο μαζί με τις αντίστοιχες αποδοχές.

Τι αλλάζει με την άδεια το 2026

Μέχρι σήμερα, βασικός κανόνας ήταν η ετήσια άδεια να χορηγείται ενιαία. Η κατάτμησή της ήταν δυνατή έπειτα από αίτημα του εργαζομένου, υπό την προϋπόθεση ότι ένα μέρος της θα περιλάμβανε συνεχόμενο χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων.

Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς ο εργαζόμενος θα μπορεί, με τη συμφωνία του εργοδότη, να κατανέμει την άδειά του σε περισσότερες περιόδους μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος.

Έτσι, για παράδειγμα, θα μπορεί να ζητά τη χορήγηση της άδειάς του σε τέσσερα διαφορετικά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με τις προσωπικές ή οικογενειακές του ανάγκες.

Με τη νέα διάταξη επιχειρείται ουσιαστικά να θεσμοθετηθεί μια πρακτική που ήδη εφαρμόζεται σε αρκετές επιχειρήσεις έπειτα από άτυπη συνεννόηση μεταξύ των εργαζομένων, των εργοδοτών και των λογιστηρίων. Ο εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει αίτημα για τις ημερομηνίες που επιθυμεί, με την τελική συμφωνία να προκύπτει κατόπιν συνεννόησης με τον εργοδότη.

Πόσες ημέρες άδειας δικαιούνται οι εργαζόμενοι

Με βάση το ισχύον πλαίσιο για την ετήσια άδεια στον ιδιωτικό τομέα, οι ημέρες διαφοροποιούνται ανάλογα με το σύστημα απασχόλησης και την προϋπηρεσία.

Πενθήμερη εργασία

• Πρώτο έτος: 20 ημέρες άδειας
• Δεύτερο έτος, μετά τη συμπλήρωση 12μήνου: 21 ημέρες
• Από το τρίτο έτος και μετά: 22 ημέρες
• Με τουλάχιστον 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας: 25 ημέρες
• Με 25 χρόνια προϋπηρεσίας: 26 ημέρες

Εξαήμερη εργασία

• Πρώτο έτος: 24 ημέρες άδειας
• Δεύτερο έτος: 25 ημέρες
• Από το τρίτο έτος και μετά: 26 ημέρες
• Μετά τη συμπλήρωση 10 ετών: 30 ημέρες
• Μετά τη συμπλήρωση 25 ετών: 31 ημέρες

Τι προβλέπεται σήμερα για την κατάτμηση

Με το υφιστάμενο καθεστώς, η κατάτμηση της άδειας επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση σε δύο χρονικές περιόδους, έπειτα από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου προς τον εργοδότη.

Η μία από τις δύο περιόδους πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον:

• 12 εργάσιμες ημέρες για όσους απασχολούνται με εξαήμερο
• 10 εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο

Στην πράξη, πάντως, σε πολλές επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα η άδεια συγκεντρώνεται σε διάστημα περίπου τριών εβδομάδων μέσα στον Αύγουστο, ο οποίος παραδοσιακά αποτελεί τον βασικό μήνα των θερινών διακοπών.

Σε ποιους κλάδους εμφανίζονται δυσκολίες

Μεγαλύτερα προβλήματα στον προγραμματισμό των αδειών παρουσιάζονται στις επιχειρήσεις για τις οποίες οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν περίοδο αυξημένης ζήτησης και έντονης δραστηριότητας.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• οι ποτοποιίες και οι ζυθοποιίες
• οι επιχειρήσεις εμφιαλωμένου νερού
• τα σούπερ μάρκετ σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές
• οι μεταφορικές και οι εταιρείες διανομών
• γενικότερα, οι επιχειρήσεις που συνδέονται άμεσα με τον τουρισμό και την καλοκαιρινή κατανάλωση

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργοδότης καλείται να συνδυάσει την κάλυψη των αυξημένων λειτουργικών αναγκών με την υποχρέωση χορήγησης της ετήσιας άδειας στους εργαζομένους.