Έως 36.000 ευρώ για κάθε κλειστό σπίτι: Τι αλλάζει στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»

Νέα δεδομένα φέρνει το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», καθώς οι ιδιοκτήτες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να διεκδικήσουν επιδότηση για περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα.

Η νέα απόφαση καταργεί έναν από τους βασικούς περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα και ανοίγει τον δρόμο για χρηματοδότηση πολλών κατοικιών από το ίδιο νοικοκυριό, εφόσον κάθε ακίνητο πληροί ξεχωριστά τις προϋποθέσεις του προγράμματος.

Στην πράξη η αλλαγή αυτή σημαίνει, ότι ένας ιδιοκτήτης που διαθέτει δύο, τρία ή ακόμη περισσότερα επιλέξιμα κλειστά διαμερίσματα δεν χρειάζεται πλέον να επιλέξει ποιο από αυτά θα εντάξει στη δράση, αλλά μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα ακίνητα, χωρίς αριθμητικό περιορισμό, αρκεί το καθένα να περνά αυτοτελώς όλα τα προβλεπόμενα κριτήρια. Παράλληλα, σε επίπεδο νοικοκυριού προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής αίτησης και για έως μία ανοικτή κατοικία.

Πόση είναι η επιδότηση

Το ποσοστό επιδότησης για εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης διαμορφώνεται, ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου, από 70% έως 95%.

Το ανώτατο επιλέξιμο ποσό υπολογίζεται με όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, ενώ η χρηματοδότηση μπορεί να φθάσει έως τις 36.000 ευρώ για κάθε επιλέξιμη κατοικία.

Πέρα από αυτό το ποσό, προβλέπεται κάλυψη έως 2.500 ευρώ για συμπληρωματικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση των εργασιών. Στην κατηγορία αυτή μπορούν να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι υπηρεσίες μηχανικού, οι απαιτούμενες άδειες και οι ενεργειακές επιθεωρήσεις.

Ποια σπίτια μπορούν να μπουν στο πρόγραμμα

Για να θεωρηθεί μία κατοικία επιλέξιμη, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αφορούν την παλαιότητα, την επιφάνεια, τη χρήση και τα φορολογικά στοιχεία του ακινήτου.

Μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων είναι:

• η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,
• η επιφάνεια των κύριων χώρων να μην ξεπερνά τα 120 τετραγωνικά μέτρα,
• για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο επιφάνειας να μπορεί να φθάνει έως τα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Κάπου εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι κάθε ακίνητο εξετάζεται ξεχωριστά. Με άλλα λόγια ακόμη και αν ένας ιδιοκτήτης υποβάλει αίτηση για περισσότερα κλειστά σπίτια, όλα θα πρέπει να πληρούν αυτοτελώς τα κριτήρια.

Δεν καλύπτονται μόνο απλές επισκευές

Η χρηματοδότηση δεν αφορά αποκλειστικά εργασίες αισθητικής ή απλές επισκευές. Το πρόγραμμα συνδυάζει παρεμβάσεις ανακαίνισης με εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.

Μάλιστα, συγκεκριμένο μέρος του επιλέξιμου προϋπολογισμού θα πρέπει υποχρεωτικά να κατευθύνεται σε ενεργειακές παρεμβάσεις.

Με την ολοκλήρωση του έργου, η κατοικία θα πρέπει να έχει βελτιώσει την ενεργειακή της κατάταξη κατά τουλάχιστον μία κατηγορία. Επομένως, ο σχεδιασμός των εργασιών θα πρέπει εξαρχής να λαμβάνει υπόψη και αυτή την υποχρέωση.

Τα εισοδηματικά όρια

Η νέα απόφαση αποσαφηνίζει και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται υπόψη τα παιδιά για τον υπολογισμό των εισοδηματικών κριτηρίων. Πλέον γίνεται ρητή αναφορά σε «ανήλικο τέκνο» και «ανήλικα τέκνα», ώστε να είναι σαφές ποια παιδιά προσμετρώνται για την προσαύξηση των εισοδηματικών ορίων.

Για άγαμο, τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται σε:

• 18.000 ευρώ για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία,
• 25.000 ευρώ για τη δεύτερη.

Για έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα τέκνα, τα όρια είναι αντίστοιχα:

• 25.000 ευρώ,
• 35.000 ευρώ.

Για οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο, αυξάνονται σε:

• 30.000 ευρώ,
• 40.000 ευρώ.

Με δύο ανήλικα τέκνα, τα όρια φθάνουν:

• τις 35.000 ευρώ,
• τις 45.000 ευρώ.

Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ.

Για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο, τα αντίστοιχα εισοδηματικά όρια είναι 28.000 και 39.000 ευρώ, ενώ και σε αυτή την περίπτωση προστίθενται 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο.

Ποια σπίτια προηγούνται

Αλλαγή υπάρχει και στη σειρά με την οποία θα προχωρούν οι αιτήσεις χρηματοδότησης. Πιο αναλυτικά, προτεραιότητα θα έχουν οι κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια θα ακολουθούν οι ανοικτές.

Ειδικά για τις ανοικτές κατοικίες προβλέπεται χρονική προτεραιοποίηση με βάση εισοδηματικά κριτήρια, ενώ ο Οδηγός Εφαρμογής του προγράμματος μπορεί να καθορίσει αναλυτικότερους κανόνες για τον τρόπο κατάταξης των αιτήσεων.

Τι ισχύει για ακίνητα που αγοράστηκαν το 2026

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις ακινήτων που άλλαξαν ιδιοκτήτη μέσα στο 2026. Ειδικότερα, για να ενταχθεί μία κατοικία στο πρόγραμμα ως κλειστή, θα πρέπει να πληρούνται οι σχετικές φορολογικές προϋποθέσεις και η απαιτούμενη κατάσταση του ακινήτου να προκύπτει από τα στοιχεία του φορολογικού έτους 2025.

Αυτό σημαίνει ότι ένα κλειστό ακίνητο που αποκτήθηκε μέσα στο 2026 δεν μπορεί να εμφανίζεται στη φορολογική δήλωση του νέου ιδιοκτήτη για το 2025. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη διαδρομή για να ενταχθεί ως κλειστή κατοικία.

Για τις ανοικτές κατοικίες εφαρμόζονται διαφορετικές προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η δήλωση του ακινήτου ως κύριας κατοικίας.

Προσοχή σε ΑΤΑΚ και αριθμό παροχής

Κρίσιμο σημείο για την ηλεκτρονική διαδικασία είναι η σωστή ταυτοποίηση του ακινήτου.

Ο ΑΤΑΚ και ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος θα πρέπει να έχουν δηλωθεί σωστά στις αντίστοιχες φορολογικές δηλώσεις, καθώς τα στοιχεία διασταυρώνονται ηλεκτρονικά.

Τυχόν αναντιστοιχίες ή λάθη στα στοιχεία μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα κατά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν εγκαίρως ότι τα στοιχεία του ακινήτου εμφανίζονται σωστά.

Έως 30 Σεπτεμβρίου η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας

Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο «εισιτήριο» για τη συμμετοχή στη δράση.

Για τις κλειστές κατοικίες, η προθεσμία για την έκδοσή της έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Χρειάζεται, πάντως, προσοχή: η συγκεκριμένη προθεσμία αφορά μόνο αυτό το πρώτο στάδιο και δεν πρέπει να συγχέεται με την επόμενη φάση της διαδικασίας, δηλαδή την υποβολή της κανονικής Αίτησης Χρηματοδότησης στο πληροφοριακό σύστημα του προγράμματος.

Προκαταβολή για να ξεκινήσουν οι εργασίες

Μετά την υπαγωγή στο πρόγραμμα προβλέπεται η δυνατότητα καταβολής προκαταβολής μέρους της εγκεκριμένης επιχορήγησης, ώστε ο δικαιούχος να μπορεί να χρηματοδοτήσει την έναρξη των εργασιών.

Οι πληρωμές και οι δαπάνες, ωστόσο, θα πρέπει να πραγματοποιούνται ακριβώς με τον τρόπο που προβλέπει το πρόγραμμα και να συνοδεύονται από τα απαιτούμενα παραστατικά.

Επομένως, οι δικαιούχοι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί τόσο στον τρόπο πληρωμής όσο και στη συγκέντρωση των απαραίτητων αποδείξεων και τιμολογίων.

Τι πρέπει να γίνει το σπίτι μετά την ανακαίνιση

Η επιδότηση συνοδεύεται και από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.

Η κατοικία πρέπει να διατηρήσει την προβλεπόμενη χρήση της για όσο χρονικό διάστημα ορίζει το πρόγραμμα.

Εφόσον το ανακαινισμένο ακίνητο αξιοποιηθεί μέσω μίσθωσης, προβλέπεται μακροχρόνια μίσθωση και όχι βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb.

Η βασική λογική της δράσης είναι τα κλειστά σπίτια που θα ανακαινιστούν με δημόσια χρηματοδότηση να επιστρέψουν στην αγορά και να ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια στέγαση.