Συντάξεις: Ποιοι μπορούν να βγουν έως και 7 έτη νωρίτερα

Σημαντικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση παραμένουν τα πλασματικά έτη, καθώς μπορούν να μειώσουν αισθητά τον χρόνο παραμονής στην εργασία και, σε αρκετές περιπτώσεις, να ανοίξουν τον δρόμο για έξοδο έως και επτά χρόνια νωρίτερα.

Παρότι το κόστος εξαγοράς έχει αυξηθεί από την 1η Απριλίου, λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού, το ενδιαφέρον των ασφαλισμένων δεν έχει περιοριστεί. Αντίθετα, η δυνατότητα που έχουν πλέον οι συνταξιούχοι να συνεχίζουν να εργάζονται, χωρίς να χάνουν μέρος της σύνταξής τους έχει κάνει την αναγνώριση πλασματικού χρόνου ακόμη πιο ελκυστική για όσους μπορούν να θεμελιώσουν άμεσα δικαίωμα.

Η επιλογή αυτή αφορά κυρίως εργαζόμενους που χρειάζονται λίγα χρόνια για να συμπληρώσουν 35ετία ή 40ετία. Με την εξαγορά πλασματικών ετών μπορούν να κλείσουν ασφαλιστικά «κενά», να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας ή να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη νωρίτερα από ό,τι θα μπορούσαν μόνο με τον πραγματικό χρόνο ασφάλισης.

Στο μέτρο εντάσσονται ασφαλισμένοι του Δημοσίου, εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, υπάλληλοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, αλλά και ελεύθεροι επαγγελματίες. Οι χρόνοι που μπορούν να αξιοποιηθούν περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνο παιδιών, γονικές άδειες, ανεργία, ασθένεια ή απεργία. Για ειδικές κατηγορίες, όπως οι ένστολοι, προβλέπεται και η δυνατότητα αναγνώρισης μάχιμης πενταετίας.

Πόσο κοστίζει η εξαγορά

Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ επηρέασε και το ελάχιστο ποσό εξαγοράς. Από την 1η Απριλίου, το κατώτατο μηνιαίο κόστος διαμορφώνεται στα 184 ευρώ, από 176 ευρώ που ίσχυε μέχρι το τέλος Μαρτίου. Έτσι, η αναγνώριση ενός έτους κοστίζει τουλάχιστον 2.208 ευρώ, ενώ για τρία χρόνια το ποσό φτάνει περίπου τα 6.624 ευρώ. Για πέντε πλασματικά έτη το κόστος ξεπερνά τις 11.000 ευρώ και για επτά έτη μπορεί να υπερβεί τις 15.000 ευρώ, ανάλογα με την περίπτωση και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.

Το ύψος της εξαγοράς δεν είναι ίδιο για όλους. Στο Δημόσιο υπολογίζεται με βάση ποσοστά που κυμαίνονται από 6,67% έως 20% των συντάξιμων αποδοχών. Στον ιδιωτικό τομέα ανέρχεται στο 20% των μεικτών αποδοχών, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες συνδέεται με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκουν.

Η πληρωμή μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα παρακράτησης από τη σύνταξη, όταν η αίτηση αναγνώρισης υποβάλλεται μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον διαχωρισμό των χρόνων που αναγνωρίζονται δωρεάν και εκείνων που εξαγοράζονται. Στον ιδιωτικό τομέα, για παράδειγμα, μπορούν να αναγνωριστούν χωρίς κόστος έως 300 ημέρες ανεργίας ή ασθένειας, όμως οι χρόνοι αυτοί βοηθούν κυρίως στη θεμελίωση δικαιώματος και δεν αυξάνουν το ποσό της σύνταξης. Αντίθετα, οι χρόνοι που εξαγοράζονται με εισφορές μπορούν να μετρήσουν και για την προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.

Ποιες κατηγορίες ασφαλισμένων ευνοούνται

Οι κατηγορίες που ευνοούνται περισσότερο είναι οι γονείς ανηλίκων στο Δημόσιο, οι μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ, οι εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, οι δημόσιοι υπάλληλοι που χρειάζονται χρόνο για τη συμπλήρωση 35ετίας ή 37ετίας, οι ασφαλισμένοι σε πρώην ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ, αλλά και όσοι χρειάζονται 40 έτη ασφάλισης για πλήρη σύνταξη στα 62.

Το μεγαλύτερο όφελος προκύπτει για όσους μπορούν, μέσω πλασματικών ετών, να κατοχυρώσουν προϋποθέσεις που ίσχυαν τα έτη 2010, 2011 ή 2012. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξαγορά μπορεί να οδηγήσει σε πολύ ευνοϊκότερα όρια ηλικίας και να αποτρέψει την αναμονή έως τα 67.

Πότε συμφέρει η εξαγορά

Παρά το αυξημένο κόστος, τα πλασματικά έτη εξακολουθούν να θεωρούνται συμφέρουσα επιλογή όταν οδηγούν σε άμεση συνταξιοδότηση ή σε υψηλότερο ποσό σύνταξης. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πριν από κάθε αίτηση χρειάζεται προσεκτικός ασφαλιστικός έλεγχος, καθώς όταν η έξοδος απέχει αρκετά χρόνια, το κόστος της εξαγοράς μπορεί να μην αντισταθμίζεται από το τελικό όφελος.