Καύσωνας: Τα μέτρα που πρέπει να παίρνουν οι εργοδότες για τους εργαζόμενους
Την υποχρέωση των εργοδοτών να προστατεύουν τους εργαζόμενους από τη θερμική καταπόνηση υπενθυμίζει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά τις προβλέψεις της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για υψηλές θερμοκρασίες σε περιοχές της χώρας, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 34666/03.06.2024 εγκύκλιο «Πρόληψη της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων» (ΑΔΑ: ΡΓ1Ν46ΝΛΔΓ-ΩΟ6). (Δείτε εδώ ολόκληρη την εγκύκλιο)
Η σχετική εγκύκλιος αφορά κυρίως όσους δουλεύουν σε εξωτερικούς χώρους, όπως οικοδομές, οδικά και άλλα τεχνικά έργα, αλλά και εργαζόμενους σε κλειστούς χώρους όπου αναπτύσσονται υψηλές θερμοκρασίες λόγω της παραγωγικής διαδικασίας, όπως χυτήρια, μεταλλουργίες, βιομηχανίες πλαστικών και μαγειρεία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις χειρωνακτικές εργασίες, όπως η μεταφορά βαρέων αντικειμένων και οικοδομικών υλικών.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι εργοδότες οφείλουν να εντοπίζουν τις εργασίες και τους χώρους όπου ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης είναι αυξημένος, λαμβάνοντας υπόψη τη θερμοκρασία, την υγρασία, το μικροκλίμα του χώρου και τη φύση της εργασίας. Η διαδικασία αυτή πρέπει να γίνεται με τη συμμετοχή του τεχνικού ασφαλείας και του γιατρού εργασίας, όπου προβλέπεται, καθώς και σε συνεργασία με τους εργαζόμενους ή τους εκπροσώπους τους, ενώ τα μέτρα είναι απαραίτητο να αποτυπώνονται και στη γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου.
Διαλείμματα, νερό και εργασίες εκτός θερμοκρασιακής αιχμής
Στα οργανωτικά μέτρα που προβλέπονται περιλαμβάνεται η οργάνωση του χρόνου εργασίας με κατάλληλα διαλείμματα, ώστε να μειώνεται η έκθεση των εργαζομένων στη ζέστη. Παράλληλα, οι εργασίες που προκαλούν υψηλή θερμική καταπόνηση πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να προγραμματίζονται σε ώρες εκτός θερμοκρασιακής αιχμής.
Η εγκύκλιος προβλέπει επίσης μείωση της απασχόλησης ή και παύση εργασιών σε ιδιαίτερα επιβαρυμένους θερμικά χώρους, όπως μηχανοστάσια, χυτήρια, υαλουργεία, κεραμοποιεία και ναυπηγικές εργασίες, κυρίως μεταξύ 12.00 και 16.00. Στα μέτρα περιλαμβάνεται ακόμη, η διαμόρφωση κατάλληλων χώρων για τα διαλείμματα, κατά προτίμηση με κλιματισμό, καθώς και η παροχή πόσιμου δροσερού νερού θερμοκρασίας 10-15 βαθμών Κελσίου.
Για τις υπαίθριες εργασίες, προβλέπεται χρήση κατάλληλου καλύμματος κεφαλής όπου δεν απαιτείται κράνος, προστασία του δέρματος, επιλογή σκιερού σημείου για διαλείμματα και, όπου είναι εφικτό, κατασκευή σκιάστρων για την εκτέλεση της εργασίας. Οι πιο βαριές εργασίες, όπως η ασφαλτόστρωση, πρέπει να γίνονται σε ώρες που οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες.
Τι ισχύει για οικοδομές, εργοτάξια και delivery
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για μείωση ή και παύση εργασιών κατά το διάστημα 12.00-16.00 σε χειρωνακτικές εργασίες που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο. Ενδεικτικά αναφέρονται τα τεχνικά και οικοδομικά έργα, τα εργοτάξια, αλλά και η διανομή και μεταφορά προϊόντων με δίτροχο, πατίνι ή τροχοπέδιλα, δηλαδή το delivery.
Σε περίπτωση παύσης εργασιών διανομής, μπορεί να παραμένει ενεργή η παραγγελιοληψία για παραλαβή από το κατάστημα, δηλαδή takeaway. Επίσης, μπορεί να επιτρέπεται η διανομή με οχήματα ιδιωτικής χρήσης, εφόσον δεν πρόκειται για δίκυκλα ή αντίστοιχα μέσα και υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν κλιματισμό.
Την ίδια στιγμή, προβλέπονται και τεχνικές παρεμβάσεις στους χώρους εργασίας, όπως:
-θερμομόνωση στέγης,
- χρήση ανακλαστικών χρωμάτων,
-σκίαστρα,
-αδιαφανή ή ανακλαστικά τζάμια,
-επαρκή φυσικό ή τεχνητό αερισμό και
-εγκατάσταση κλιματιστικών όπου είναι εφικτό.
Προβλέπεται επίσης μόνωση θερμών επιφανειών, όπως σωλήνες ζεστού νερού ή ατμού, λέβητες και δεξαμενές.
Ξεχωριστή μέριμνα πρέπει να υπάρχει για εργαζόμενους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Στους παράγοντες που αυξάνουν την ευαλωτότητα περιλαμβάνονται η έλλειψη εγκλιματισμού στη θερμότητα, η αφυδάτωση, η ηλικία άνω των 55 ετών, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, υποκείμενα νοσήματα και η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων ή ουσιών.
Τέλος την εφαρμογή των μέτρων ελέγχουν οι αρμόδιοι επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία της Επιθεώρησης Εργασίας. Η εγκύκλιος σημειώνει ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των εργοδοτών προβλέπονται διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.