Καμπανάκια για την ανεργία των νέων - "Γκρίζα" στοιχεία και από τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας

Η ανεργία πέφτει σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από το μακρινό 2009, αλλά επιμέρους δείκτες κρούουν κώδωνα κινδύνου.  

Τα τελευταία στοιχεία έδειξαν ότι ο γενικός δείκτης της ανεργίας υποχώρησε τον φετινό Ιούνιο στο 8% έναντι 9,2%. Ωστόσο, στην “ευαίσθητη” υποκατηγορία των νέων, η ανεργία υπολογίζεται στο 19,5%, καταγράφοντας, μάλιστα, αύξηση σε σχέση με πέρσι (18,5%).  

Ακόμα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μπορεί η Ελλάδα να μην βρίσκεται στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης, ωστόσο συμπεριλαμβάνεται στην ομάδα χωρών με το οξύτερο πρόβλημα ανεργίας νέων (7η θέση), όντας 4 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όριο του 15,5%.  

Βασική αιτία είναι η αναντιστοιχία των σπουδών, με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με έρευνα της Manpower, την ώρα που η ανεργία των νέων στη χώρα μας χτυπάει “κόκκινο”, καταγράφονται ελλείψεις προσωπικού στην κυβερνοασφάλεια, τη μηχανική τεχνητής νοημοσύνης, την αρχιτεκτονική cloud, τον σχεδιασμό UX και την ανάπτυξη λογισμικού.   

Στο πρόβλημα συμβάλλει η έλλειψη προϋπηρεσίας, που θα μπορούσε να προσφέρει η εργασία κατά τη διάρκεια των σπουδών (μαθητεία), καθώς και οι χαμηλοί μισθοί. Για παράδειγμα, Τα στοιχεία του Levels.fyi δείχνουν ότι ο μέσος μηχανικός λογισμικού στην Ελλάδα βγάζει συνολικά 27.884 ευρώ τον χρόνο, την ώρα που ένας προγραμματιστής λογισμικού μεσαίου επιπέδου στην Πολωνία κερδίζει 30.000–35.000 ευρώ και στη Ρουμανία, 25.000–30.000 ευρώ. 

Η "γκρίζα" εικόνα  

Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας το παγκόσμιο ποσοστό ανεργίας των νέων αυξήθηκε στο 12,4% το 2025, που αντιστοιχεί σε 67 εκατομμύρια ανέργους ηλικίας 15 έως 24 ετών. Ειδικά όσον αφορά στη Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη, η ανεργία των νέων παρέμεινε υψηλή στο 15% το 2025, με 20 από τις 29 χώρες να αναφέρουν ασθενέστερες ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους.  

Η μείωση πολλών θέσεων εργασίας μεσαίας εξειδίκευσης δυσχεραίνει την εύρεση σταθερής σταδιοδρομίας για τους νέους. Θέσεις εργασίας που παραδοσιακά παρείχαν σημεία εισόδου για τους νέους εργαζόμενους - συμπεριλαμβανομένων των θέσεων γραφείου και διοίκησης, των επαγγελμάτων στον τομέα των υπηρεσιών και των πωλήσεων, των θέσεων εργασίας που σχετίζονται με τη μεταποίηση και ορισμένων τεχνικών επαγγελμάτων - συρρικνώνονται, σύμφωνα με την έκθεση.  

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η τεχνολογική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων των εξελίξεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μεταμορφώνει τις ευκαιρίες για τους νέους εργαζόμενους. 

Το ΔΟΕ εκτιμά ότι το 6,1% των θέσεων εργασίας που κατέχουν νέοι ηλικίας 15 έως 29 ετών αφορούν επαγγέλματα που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε αλλαγές που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πολλά από αυτά επικαλύπτονται με τα επαγγέλματα μεσαίας εξειδίκευσης που έχουν μειωθεί σε αριθμό για τους νέους από το 2023, ιδίως σε ρόλους γραφείου και διοίκησης.  

Από την άλλη, η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται σε ορισμένα τεχνικά επαγγέλματα που βασίζονται στη γνώση σε τομείς όπως η επιστήμη, η υγεία και η μηχανική, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διασφάλισης ότι οι νέοι έχουν πρόσβαση στις δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.