Ebury: Ο πόλεμος στο Ιράν κρατά την ΕΚΤ σε επιφυλακή

Του Roman Ziruk, Senior Market Analyst της εταιρείας διεθνών πληρωμών Ebury

Μετά την αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο, το ΔΣ της ΕΚΤ αναμένεται να τα διατηρήσει αμετάβλητα στη συνεδρίαση του Ιουλίου. Ωστόσο, η αναζωπύρωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει αυξήσει τον κίνδυνο νέας ανόδου τον Σεπτέμβριο.

Βασικά σημεία

• Η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια την Πέμπτη.
• Το ΔΣ θα λάβει υπόψη τον κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων λόγω του πολέμου στο Ιράν.
• Το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στη συνέντευξη Τύπου της Lagarde.
• Η κλιμάκωση στο Ιράν καθιστά πιθανότερη την περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.
• Οι αγορές προεξοφλούν σχεδόν πλήρως μια αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
• Συνολικά, οι αγορές προεξοφλούν αυξήσεις κατά 44 μονάδες βάσης έως το τέλος του έτους.

Τον περασμένο μήνα, η ΕΚΤ απέκτησε κάποια περιθώρια ελιγμών μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης για τον πόλεμο στο Ιράν. Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent υποχώρησαν στα 70 δολάρια το βαρέλι, περίπου 55 δολάρια χαμηλότερα από το υψηλό του Απριλίου. Οι τιμές του φυσικού αερίου, οι οποίες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ευρωζώνη, αποκλιμακώθηκαν επίσης, αν και σε μικρότερο βαθμό. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη τον Ιούνιο ήταν χαμηλότερα από τα αναμενόμενα, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η ΕΚΤ δεν θα χρειαζόταν να προχωρήσει σύντομα σε σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Αυτά, βεβαίως, συνέβαιναν πριν αρχίσει να καταρρέει η εκεχειρία.

Η τελευταία έξαρση της γεωπολιτικής αστάθειας έχει δημιουργήσει έναν νέο πονοκέφαλο για την ΕΚΤ και της δίνει κάθε λόγο να ανησυχεί. Με δεδομένη τη μεγάλη επίδραση των τιμών της ενέργειας στις ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις, η νέα αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή αποτελεί εφιαλτικό σενάριο για τους κεντρικούς τραπεζίτες, ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη, η οποία είναι εξαιρετικά εκτεθειμένη στον πληθωρισμό που προκαλείται από τις εισαγωγές πετρελαίου. Στην παρούσα φάση, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εάν και πότε θα υποχωρήσει πραγματικά η ένταση. Επομένως, η ΕΚΤ θα έχει ελάχιστα περιθώρια επιλογής και θα χρειαστεί να περιμένει μέχρι να υπάρξει σαφέστερη εικόνα.

Από τη συνέντευξη Τύπου του Ιουνίου και μετά, η Πρόεδρος Lagarde έχει υιοθετήσει μια πιο ήπια στάση για τα επιτόκια, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για επιθετική σύσφιξη. Ωστόσο, καθώς η εκεχειρία καταρρέει, ενδέχεται να εμφανιστεί εκ νέου πιο επιθετική την Πέμπτη. Τα βασικά ερωτήματα είναι: α) εάν θα επιβεβαιώσει τις προσδοκίες για δεύτερη αύξηση τον Σεπτέμβριο και β) εάν θα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιξης στη συνέχεια. Εάν δεν αποκλιμακωθεί η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, μια αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο φαίνεται ρεαλιστική και ενδέχεται να υποδηλωθεί από τη Lagarde κατά τη συνέντευξη Τύπου. Είναι σχεδόν βέβαιο, πάντως, ότι θα διατηρήσει ανοιχτές τις επιλογές της και δεν θα δεσμευτεί εκ των προτέρων.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, τα swaps προεξοφλούν σχεδόν δύο πλήρεις αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης ως το τέλος του έτους. Θεωρούμε ότι αυτή η ανοδική μεταβολή των προσδοκιών για τα επιτόκια είναι υπερβολικά επιθετική. Δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι ήταν δικαιολογημένη ακόμη και η αύξηση του Ιουνίου. Η ανάπτυξη είναι ασθενής, οι μισθολογικές πιέσεις υποχωρούν, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν σταθεροποιημένες και τα στοιχεία δεν καταδεικνύουν δευτερογενείς πληθωριστικές επιπτώσεις. Κατά την άποψή μας, η ΕΚΤ κινδυνεύει να επιδεινώσει ένα σφάλμα νομισματικής πολιτικής, αυξάνοντας τα επιτόκια ως απάντηση σε μια ενεργειακή διαταραχή που προέρχεται κατά βάση από την πλευρά της προσφοράς και δεν συνιστά πληθωρισμό ο οποίος τροφοδοτείται από τη ζήτηση.

Έχουμε ακόμη περισσότερες αμφιβολίες για τη σύσφιξη τον Σεπτέμβριο και στη συνέχεια. Η συνεδρίαση της Πέμπτης θα αποτελέσει έναν καλό δείκτη των προθέσεων της ΕΚΤ. Η διατήρηση των επιτοκίων σε συνδυασμό με μια αυστηρή στάση, η οποία θα κρατήσει σταθερά στο τραπέζι την αύξηση του Σεπτεμβρίου, θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι η ΕΚΤ θεωρεί την κίνηση του Ιουνίου ως την έναρξη ενός κύκλου αυξήσεων και όχι ως μια μεμονωμένη συμβολική κίνηση. Πιστεύουμε ότι αυτό ενδέχεται να αποτελεί λανθασμένο συμπέρασμα. Η ΕΚΤ αντέδρασε με καθυστέρηση στην ενεργειακή διαταραχή του 2022 και τώρα κινδυνεύει να υπερδιορθώσει εκείνο το λάθος, προχωρώντας σε υπερβολικά επιθετική σύσφιξη απέναντι στη σημερινή κρίση.

Ταυτόχρονα, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών ενέργειας και ενισχυμένης αβεβαιότητας απαιτεί επαγρύπνηση. Όσο περισσότερο διαρκεί το αδιέξοδο, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανάγκη για αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου αποτελούν δίκοπο μαχαίρι για την Ευρωζώνη. Μια περαιτέρω κλιμάκωση θα διατηρούσε ισχυρό το επιχείρημα υπέρ των αυξήσεων λόγω του πληθωρισμού, ενώ παράλληλα θα επιδείνωνε τους όρους εμπορίου της Ευρωζώνης και θα επιβάρυνε τις ήδη εύθραυστες προοπτικές ανάπτυξης. Μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ότι η αλληλουχία των κρίσεων των τελευταίων ετών ενισχύει την ανάγκη για προσεκτικές κινήσεις.

Παρά την τελευταία αύξηση του ασφαλίστρου γεωπολιτικού κινδύνου, το ευρώ διατηρείται σε ισχυρά επίπεδα, πάνω από το 1,14 έναντι του δολαρίου. Θεωρούμε ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη σύγκλιση των προσδοκιών για τα επιτόκια στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη, με τη μεταξύ τους διαφορά να έχει μειωθεί έως και κατά 30 μονάδες βάσης από τα τέλη Ιουνίου. Η εξέλιξη αυτή αφήνει την ισοτιμία EUR/USD εκτεθειμένη σε πτώση, εάν η Lagarde δεν ανταποκριθεί στις αυστηρές προσδοκίες της αγοράς. Επομένως, η συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Ιούλιο ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για το EUR/USD. Η μεταβλητότητα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο επιφυλακτική θα επιλέξει να είναι η Lagarde ως προς τις μελλοντικές κινήσεις.

Η απόφαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ θα ανακοινωθεί στις 15.15 ώρα Ελλάδος την Πέμπτη, και η συνέντευξη Τύπου θα ακολουθήσει 30 λεπτά αργότερα.