Ενεργοποιείται η β’ φάση της “συμφωνίας κυρίων”- Ήπιες αυξήσεις στα τρόφιμα αποτυπώνει μελέτη της ΕΚΤ
Τα καλά νέα είναι ότι οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να βρίσκουν ως το τέλος του χρόνου, τρόφιμα και άλλα είδη οικιακής χρήσης, σε μειωμένες τιμές.
Τα όχι και τόσο καλά νέα είναι ότι η δεύτερη φάση της “συμφωνίας κυρίων”, με προμηθευτές και super markets, περιλαμβάνει λιγότερους κωδικούς, με μικρότερες μειώσεις σε σχέση με το δίμηνο Σεπτεμβρίου. Συγκεκριμένα, μετά από διαβουλεύσεις ημερών, με όλους τους εμπλεκόμενους στην εφοδιαστική αλυσίδα, στο δίμηνο Νοεμβρίου- Δεκεμβρίου, οι καταναλωτές θα βρίσκουν στα ράφια περίπου 1.000 κωδικούς (990 για την ακρίβεια), με μέση μείωση 6,7%, έναντι 9,5% στην πρώτη φάση της συμφωνίας.
Προφανώς και είναι μια “νησίδα” για τους καταναλωτές, που αναζητούν τρόπους να ανταπεξέλθουν στο αυξανόμενο κόστος ενέργειας, ωστόσο δεν μπορεί να αγνοεί κανείς ότι στα ράφια των super markets πωλούνται πάνω από 20.000 κωδικοί προϊόντων. Παρήγορο είναι ότι ως τώρα οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα “τρέχουν” με σχεδόν μηδενική ταχύτητα, αλλά ήδη από τον προηγούμενο μήνα έχουν φτάσει νέοι τιμοκατάλογοι με σημαντικές αυξήσεις (γύρω στο 7%) στα γαλακτοκομικά.
Κι επειδή μας χωρίζουν μόνο μερικές εβδομάδες από την εορταστική περίοδο, το υπουργείο Ανάπτυξης και η αρμόδια Αρχή για την εποπτεία της αγοράς έχουν ξεκινήσει τις πιέσεις προς προμηθευτές και super markets για ένα χριστουγεννιάτικο “καλάθι”, που θα έχει σημαντικές μειώσεις. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι έχουν ήδη δηλωθεί 35 κωδικοί ειδών διατροφής, με μειώσεις ως και 30%. Μικρότερες μειώσεις θα πρέπει να αναμένονται στα είδη κρεάτων, όπως και στα γλυκά, που θα μπουν σε αυτό το “καλάθι”.
"Καίει” το κόστος ενέργειας
Αυτό που λειτουργεί ως ανασχετικός παράγοντας για μεγαλύτερες μειώσεις στις τιμές και ταυτόχρονα πυροδοτεί ανατιμήσεις στα ράφια, δεν είναι άλλο από το αυξημένο κόστος ενέργειας. Με την τιμή του πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια, το φυσικό αέριο να επιστρέφει σε υψηλά τετραετίας και το ρεύμα να προκαλεί ηλεκτροσόκ, κορυφώνεται η αγωνία των επιχειρήσεων αλλά και των καταναλωτών, για το τι έρχεται τους επόμενους μήνες.
Οι μνήμες από την πληθωριστική κρίση του 2022/2023 είναι νωπές και το ερώτημα είναι αν θα βιώσουμε κάτι αντίστοιχο. Σχετική μελέτη της ΕΚΤ μοιάζει καθησυχαστική, καθώς μετά το ενεργειακό σοκ του 2026, μέχρι στιγμής εντοπίζει ελάχιστα στοιχεία για μια επίμονη αλλαγή στη συχνότητα με την οποία οι λιανοπωλητές ανατιμολογούν τα τρόφιμα, σε αντίθεση με το 2022. Αυτή η αντίθεση μεταξύ 2022 και 2026 συνάδει με το ευρύτερο εύρημα ότι οι επιπτώσεις ενός ενεργειακού σοκ εξαρτώνται από τη σύνθεση του ίδιου του σοκ, καθώς και από τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν όταν αυτό συμβαίνει.
Ειδικότερα, η συχνότητα των αυξήσεων των τιμών των τροφίμων αυξήθηκε τον Μάρτιο του 2026, λίγο μετά το ενεργειακό σοκ. Ωστόσο, αυτή η αύξηση ήταν πολύ μικρότερη από ό,τι κατά τη διάρκεια της απότομης αύξησης του πληθωρισμού του 2022. Αντίθετα, το χάσμα μεταξύ της συχνότητας των αυξήσεων και των μειώσεων των τιμών είναι μικρό. Συνολικά, το εύρος των μεταβολών των τιμών είναι πιο συμπιεσμένο το 2026 σε σύγκριση με το 2022 και η μέγιστη συχνότητα μεταβολών των τιμών είναι επίσης πολύ χαμηλότερη τους περισσότερους μήνες του 2026.