Είναι οι αντλίες θερμότητας το αντίδοτο στο αυξημένο κόστος ενέργεια; Πόσο κοστίζει η εγκατάσταση και λειτουργία τους
Ως ιερό δισκοπότηρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας... παντού, ως απάντηση στο αυξημένο ενεργειακό κόστος αλλά και στην ενεργειακή εξάρτηση της γηραιάς ηπείρου από τα ορυκτά καύσιμα.
Είναι, όμως, τόσο απλά τα πράγματα; Μάλλον όχι, αν λάβει κανείς υπόψιν ότι για να λειτουργήσει μια αντλία θερμότητας χρειάζεται ρεύμα και για να παραχθεί ρεύμα απαιτείται και φυσικό αέριο. Ακόμα κι έτσι, στην Ευρώπη παρατηρείται μια ανοδική τάση στην εγκατάσταση τους.
Η ευρωπαϊκή τάση
Σύμφωνα με ανάλυση του IEEFA, αρκετά κράτη- μέλη της ΕΕ εισήγαγαν εντολές εγκατάστασης αντλιών θερμότητας, προγράμματα επιδοτήσεων και χρονοδιαγράμματα σταδιακής κατάργησης λεβήτων ορυκτών καυσίμων που επιτάχυναν την υιοθέτηση αντλιών θερμότητας, αλλά ορισμένες χώρες έχουν μειώσει τα επίπεδα επιχορηγήσεων ή έχουν τερματίσει προγράμματα.
Οι χώρες της ΕΕ ανέπτυξαν περίπου 7,8 εκατομμύρια αντλίες θερμότητας κατά την περίοδο 2022-2024, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αντλιών Θερμότητας. Περίπου 2 εκατομμύρια αναπτύχθηκαν στη Γαλλία, περίπου 1,5 εκατομμύριο στην Ιταλία, σχεδόν 1 εκατομμύριο στη Γερμανία, ακολουθούμενες από την Ισπανία, την Ολλανδία, την Πολωνία και τη Σουηδία.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι πωλήσεις οικιακών αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν κατά 11% σε ετήσια βάση σε 12 ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως λόγω των διαταραχών στην αγορά ενέργειας στο Στενό του Ορμούζ. Παρ' όλα αυτά, ένας ασυνήθιστα κρύος χειμώνας θα μπορούσε εύκολα να αντιστρέψει μεγάλο μέρος της μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά.
Οδηγός για τις αντλίες θερμότητας
Στο πρόγραμμα “Ανακαινίζω”, που ήδη “τρέχει” επιδοτείται η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και μέσω της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας, ενώ ειδική μνεία για 100.000 αντλίες υπάρχει στο σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Τι είναι, όμως, η αντλία θερμότητας;
Πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο μεταφέρει θερμότητα από το εξωτερικό περιβάλλον στο εσωτερικό του σπιτιού, αντί να παράγει θερμότητα καίγοντας κάποιο καύσιμο. Μάλιστα, αξίζει να καταστεί σαφές πως, ανάλογα με τον τύπο της, η αντλία θερμότητας αξιοποιεί την ενέργεια του αέρα, του εδάφους ή του νερού.
Όπως παρατηρεί σε χρηστικό οδηγό του το spitogatos, οι πιο συνηθισμένες οικιακές επιλογές είναι οι αντλίες αέρα-νερού, που μεταφέρουν θερμότητα στο νερό του συστήματος θέρμανσης. Έτσι, μπορούν να συνεργαστούν με κατάλληλα σώματα καλοριφέρ, ενδοδαπέδια θέρμανση ή fan coils. Επιπρόσθετα, ορισμένα συστήματα έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν ακόμα και τις ανάγκες ψύξης ή ζεστού νερού χρήσης.
Το κόστος αντλίας θερμότητας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως:
- η ισχύς και ο τύπος της μονάδας,
- η ενεργειακή απόδοση,
- οι εργασίες εγκατάστασης και το αν χρειάζεται να προσαρμόσεις το υπάρχον σύστημα θέρμανσης.
Γι’ αυτό, η τιμή για ένα σπίτι 100 τ.μ. δεν είναι απαραίτητα ίδια με εκείνη μιας κατοικίας ίδιου μεγέθους σε άλλη περιοχή ή με διαφορετική μόνωση. Ενδεικτικά, για μια πρώτη εκτίμηση μπορούν να ληφθούν υπόψη τα παρακάτω εύρη τιμών:
- Για μια κατοικία 80 τ.μ., το κόστος κυμαίνεται από 4.800€ έως 9.600€, ενώ για ένα σπίτι 100 τ.μ. υπολογίζεται περίπου στα 5.000€-12.000€.
- Σε κατοικίες 120 τ.μ., η δαπάνη μπορεί να φτάσει τα 6.000€-15.000€, ενώ για 150 τ.μ. κυμαίνεται μεταξύ 8.000€ και 20.000€.
- Για μεγαλύτερα σπίτια 200 τ.μ., το συνολικό κόστος αγοράς και εγκατάστασης μπορεί να διαμορφωθεί από 14.000€ έως 28.500€.
Παρότι προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, υπάρχουν ορισμένα σημεία που πρέπει να λάβεις υπόψη πριν την επιλέξεις:
- Υψηλό αρχικό κόστος: Η αγορά και η εγκατάσταση μιας αντλίας θερμότητας απαιτούν μεγαλύτερη αρχική επένδυση σε σχέση με ορισμένες συμβατικές λύσεις.
- Ανάγκη σωστής μελέτης: Η λανθασμένη επιλογή ισχύος ενδέχεται να επηρεάσει την απόδοση και την κατανάλωση.
- Εξάρτηση από το ηλεκτρικό ρεύμα: Η λειτουργία της επηρεάζεται από την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
- Απαιτήσεις χώρου: Η εξωτερική μονάδα χρειάζεται κατάλληλη θέση και σωστή εγκατάσταση, ώστε να περιορίζονται πιθανά ζητήματα θορύβου.
- Πιθανές πρόσθετες εργασίες: Σε παλαιότερα σπίτια μπορεί να χρειαστούν παρεμβάσεις στα σώματα, στις σωληνώσεις ή ακόμα και στη μόνωση.