fbpxΜελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα | Economistas.gr
Skip to main content

Μελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα

Μελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα
Φωτο: Shutterstock

Πολύ πάνω από το μέσο όρο της Ευρώπης κυμαίνεται η παραοικονομία στην Ελλάδα, όπως φαίνεται από τα στοιχεία για τις αιτίες, τις συνέπειες και το μέγεθος της παραοικονομίας (shadow economy) στην Ευρώπη.

Καταγράφοντας το μέγεθος του προβλήματος της παραοικονομίας, το ΔΝΤ σημειώνει στην Ευρώπη έχει μεγάλος εύρος, καθώς κυμαίνεται από λιγότερο του 10% και ξεπερνά το 40%. Στις αποκαλούμενες «αναπτυγμένες» χώρες της Ε.Ε., η παραοικονομία διαμορφώνεται στο 10-20% κατά μέσο όρο, ενώ στις «αναδυόμενες» χώρες ο δείκτης ανεβαίνει στο 30-35%. Πού βρίσκεται η Ελλάδα; Στα επίπεδα του 30%, απέχοντας για μια ακόμα φορά από τους δείκτες του «σκληρού» πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

photo1.png

Το άλλο πρόβλημα, ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, είναι ότι βρίσκεται μεταξύ των- λίγων- κρατών, όπου η παραοικονομία διευρύνεται σταθερά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ συν τοις άλλοις δεν δείχνει να ακολουθεί την τάση άλλων χωρών, που είδαν την παράοικονομία τους να ενισχύεται τη διετία 2008- 2010, αλλά να υποχωρεί μετά στα προ κρίσης επίπεδα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης του ΔΝΤ, το 2000 η παραοικονομία στην Ελλάδα διαμορφωνόταν στο 28,1% του ΑΕΠ, το 2008 είχε διευρυνθεί στο 31% και το 2016 στο 30,2%.

photo2.png

Οι επιπτώσεις της παραοικονομίας

Αν και η μελέτη δεν επεκτείνεται σε συμπεράσματα και προτάσεις για κάθε χώρα ξεχωριστά, οι γενικές διαπιστώσεις ταιριάζουν «γάντι» στην περίπτωση της Ελλάδας. Κατ’ αρχάς, όσο μεγαλύτερη έκταση έχουν οι «γκρίζες» οικονομικές δραστηριότητες, τόσο αδυνατίζουν τα δημόσια έσοδα κι όσο διευρύνεται το «κενό» στους φόρους, τόσο περιορίζονται οι πόροι για την ενίσχυση του Κοινωνικού Κράτους, της Υγείας, της Παιδείας. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη είναι η παραοικονομία, τόσο μεγαλύτερα είναι τα κίνητρα για τις επιχειρήσεις να παραμένουν σε μικρό μέγεθος έτσι ώστε να περνάνε κάτω από τα «ραντάρ» των ελεγκτικών οργάνων, ενώ είναι προφανές ότι πάει… περίπατο η όποια επένδυση των επιχειρήσεων στις νέες τεχνολογίες, με αρνητικές επιπτώσεις και στην παραγωγικότητα.

Προφανή είναι και τα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας. Από τη μια αλλοιώνονται όλα τα στατιστικά στοιχεία, με βάση τα οποία σχεδιάζονται και εφαρμόζονται στρατηγικές για την απασχόληση, από την άλλη ενισχύεται η «στρατιά» των κακοπληρωμένων, ανειδίκευτων και ανασφάλιστων εργαζομένων.

Τα βασικά αίτια της παραοικονομίας

Η χαμηλή ποιότητα των θεσμών, τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μονοπώλια και ολιγοπώλια, η διαφθορά στη δημόσια διοίκηση, η βαριά φορολογία σε συνδυασμό με την αδύναμη εφαρμογή της, είναι τα βασικά αίτια για την έκταση της παραοικονομίας. Εκεί βρίσκονται και τα «κλειδιά» για τον περιορισμό του φαινομένου, ενώ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ειδική αναφορά της μελέτης του ΔΝΤ στις θετικές επιπτώσεις από την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Υπολογίζεται ότι μια αύξηση των e-πληρωμών κατά 10% μεσοσταθμικά για τέσσερα χρόνια, μπορεί να περιορίσει την παραοικονομία κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
Θα συμβάλουν τα επαπειλούμενα πρόστιμα στην αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και, κατά συνέπεια, στην πάταξη της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα; Η γερμανική Handelsblatt διατηρεί επιφυλάξεις.
Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
ΔΝΤ: Γραμμή ρευστότητας για τις χώρες με ισχυρά οικονομικά στοιχεία
ΔΝΤ: Γραμμή ρευστότητας για τις χώρες με ισχυρά οικονομικά στοιχεία
H Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα εξήγησε ότι με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζονται οι χώρες με δυνατές πολιτικές και ισχυρά οικονομικά δεδομένα.
ΔΝΤ: Γραμμή ρευστότητας για τις χώρες με ισχυρά οικονομικά στοιχεία
ΔΝΤ: Η ανάκαμψη θα έρθει στην ΕΕ με επιδοτήσεις
ΔΝΤ: Η ανάκαμψη θα έρθει στην ΕΕ με επιδοτήσεις
Ένα σημαντικό μέρος του πακέτου μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υποστήριξη της οικονομικής ανάκαμψης πρέπει να αποτελείται περισσότερο από δωρεάν επιδοτήσεις, παρά από δάνεια, επισημαίνει το ΔΝΤ.
ΔΝΤ: Η ανάκαμψη θα έρθει στην ΕΕ με επιδοτήσεις
ΔΝΤ-Γκεοργκίεβα: Διπλή «μάχη» κατά κορωνοϊού και κλιματικής αλλαγής
ΔΝΤ-Γκεοργκίεβα: Διπλή «μάχη» κατά κορωνοϊού και κλιματικής αλλαγής
Τον περασμένο μήνα, το ΔΝΤ προέβλεψε βαθύτερη παγκόσμια ύφεση συγκριτικά με τις αρχικές του εκτιμήσεις. Τώρα αναμένει ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 4,9% φέτος.
ΔΝΤ-Γκεοργκίεβα: Διπλή «μάχη» κατά κορωνοϊού και κλιματικής αλλαγής
«Καμπανάκι» ΔΝΤ: Σε νέα φάση η κρίση, αλλά δεν έχει περάσει ο κίνδυνος
«Καμπανάκι» ΔΝΤ: Σε νέα φάση η κρίση, αλλά δεν έχει περάσει ο κίνδυνος
Μολονότι καταγράφονται ορισμένες θετικές ενδείξεις, «δεν βρισκόμαστε ακόμη εκτός κινδύνου. Ένα παγκόσμιο δεύτερο κύμα της ασθένειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες διαταραχές», επισημαίνει η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
«Καμπανάκι» ΔΝΤ: Σε νέα φάση η κρίση, αλλά δεν έχει περάσει ο κίνδυνος