fbpxΜελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα | Economistas.gr
Skip to main content

Μελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα

Μελέτη ΔΝΤ: Στα «ρετιρέ» της παραοικονομίας η Ελλάδα
Φωτο: Shutterstock

Πολύ πάνω από το μέσο όρο της Ευρώπης κυμαίνεται η παραοικονομία στην Ελλάδα, όπως φαίνεται από τα στοιχεία για τις αιτίες, τις συνέπειες και το μέγεθος της παραοικονομίας (shadow economy) στην Ευρώπη.

Καταγράφοντας το μέγεθος του προβλήματος της παραοικονομίας, το ΔΝΤ σημειώνει στην Ευρώπη έχει μεγάλος εύρος, καθώς κυμαίνεται από λιγότερο του 10% και ξεπερνά το 40%. Στις αποκαλούμενες «αναπτυγμένες» χώρες της Ε.Ε., η παραοικονομία διαμορφώνεται στο 10-20% κατά μέσο όρο, ενώ στις «αναδυόμενες» χώρες ο δείκτης ανεβαίνει στο 30-35%. Πού βρίσκεται η Ελλάδα; Στα επίπεδα του 30%, απέχοντας για μια ακόμα φορά από τους δείκτες του «σκληρού» πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

photo1.png

Το άλλο πρόβλημα, ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, είναι ότι βρίσκεται μεταξύ των- λίγων- κρατών, όπου η παραοικονομία διευρύνεται σταθερά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ συν τοις άλλοις δεν δείχνει να ακολουθεί την τάση άλλων χωρών, που είδαν την παράοικονομία τους να ενισχύεται τη διετία 2008- 2010, αλλά να υποχωρεί μετά στα προ κρίσης επίπεδα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης του ΔΝΤ, το 2000 η παραοικονομία στην Ελλάδα διαμορφωνόταν στο 28,1% του ΑΕΠ, το 2008 είχε διευρυνθεί στο 31% και το 2016 στο 30,2%.

photo2.png

Οι επιπτώσεις της παραοικονομίας

Αν και η μελέτη δεν επεκτείνεται σε συμπεράσματα και προτάσεις για κάθε χώρα ξεχωριστά, οι γενικές διαπιστώσεις ταιριάζουν «γάντι» στην περίπτωση της Ελλάδας. Κατ’ αρχάς, όσο μεγαλύτερη έκταση έχουν οι «γκρίζες» οικονομικές δραστηριότητες, τόσο αδυνατίζουν τα δημόσια έσοδα κι όσο διευρύνεται το «κενό» στους φόρους, τόσο περιορίζονται οι πόροι για την ενίσχυση του Κοινωνικού Κράτους, της Υγείας, της Παιδείας. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη είναι η παραοικονομία, τόσο μεγαλύτερα είναι τα κίνητρα για τις επιχειρήσεις να παραμένουν σε μικρό μέγεθος έτσι ώστε να περνάνε κάτω από τα «ραντάρ» των ελεγκτικών οργάνων, ενώ είναι προφανές ότι πάει… περίπατο η όποια επένδυση των επιχειρήσεων στις νέες τεχνολογίες, με αρνητικές επιπτώσεις και στην παραγωγικότητα.

Προφανή είναι και τα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας. Από τη μια αλλοιώνονται όλα τα στατιστικά στοιχεία, με βάση τα οποία σχεδιάζονται και εφαρμόζονται στρατηγικές για την απασχόληση, από την άλλη ενισχύεται η «στρατιά» των κακοπληρωμένων, ανειδίκευτων και ανασφάλιστων εργαζομένων.

Τα βασικά αίτια της παραοικονομίας

Η χαμηλή ποιότητα των θεσμών, τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μονοπώλια και ολιγοπώλια, η διαφθορά στη δημόσια διοίκηση, η βαριά φορολογία σε συνδυασμό με την αδύναμη εφαρμογή της, είναι τα βασικά αίτια για την έκταση της παραοικονομίας. Εκεί βρίσκονται και τα «κλειδιά» για τον περιορισμό του φαινομένου, ενώ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ειδική αναφορά της μελέτης του ΔΝΤ στις θετικές επιπτώσεις από την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Υπολογίζεται ότι μια αύξηση των e-πληρωμών κατά 10% μεσοσταθμικά για τέσσερα χρόνια, μπορεί να περιορίσει την παραοικονομία κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΝΤ: Επιμένει στις «γκρίζες» προβλέψεις για την Ελλάδα
ΔΝΤ: Επιμένει στις «γκρίζες» προβλέψεις για την Ελλάδα
Την ίδια συνταγή για τα δημοσιονομικά και τα πλεονάσματα προτείνει το Ταμείο. Έντονη απάντηση μέσω του εκπροσώπου στο ΔΝΤ Μιχάλη Ψαλιδόπουλου ότι  η έκθεση του Ταμείου υποτιμά τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις.
ΔΝΤ: Επιμένει στις «γκρίζες» προβλέψεις για την Ελλάδα
Η Ουκρανία στο ΔΝΤ -Δάνειο ύψους 5,5 δισ. δολαρίων
Η Ουκρανία στο ΔΝΤ -Δάνειο ύψους 5,5 δισ. δολαρίων
Το ΔΝΤ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι κατέληξε σε συμφωνία επί της αρχής με την Ουκρανία που προβλέπει τη χορήγηση δανείου ύψους 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της ουκρανικής οικονομίας.
Η Ουκρανία στο ΔΝΤ -Δάνειο ύψους 5,5 δισ. δολαρίων
Σταϊκούρας: Πιθανή νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων του ΔΝΤ
Σταϊκούρας: Πιθανή νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων του ΔΝΤ
Η Ελλάδα εξετάζει το ενδεχόμενο πρόωρης αποπληρωμής και άλλων «ακριβών» δανείων του ΔΝΤ, προκειμένου να βελτιώσει το προφίλ του χρέους της, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών στο Reuters.
Σταϊκούρας: Πιθανή νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων του ΔΝΤ
Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
Θα συμβάλουν τα επαπειλούμενα πρόστιμα στην αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και, κατά συνέπεια, στην πάταξη της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα; Η γερμανική Handelsblatt διατηρεί επιφυλάξεις.
Handelsblatt: Επιφυλάξεις για την πάταξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα
Financial Times: Πόσο θα πλήξει τις αγορές ο κοροναϊός
Financial Times: Πόσο θα πλήξει τις αγορές ο κοροναϊός
Η αναλύτρια των Financial Times εξηγεί με λεπτομέρειες ποιοι τομείς της οικονομίας θα πληγούν λόγω της έξαρσης του κοροναϊού και τι είναι το φαινόμενο "Black Swan".
Financial Times: Πόσο θα πλήξει τις αγορές ο κοροναϊός