Αντίστροφη μέτρηση για νέους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις με οδηγία από τις Βρυξέλλες

Tο νέο “stop”, που έβαλε η κυβέρνηση στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπως επίσης η έξοδος από το ειδικό Μητρώο όσων ακινήτων μεταβιβάζονται, φαίνεται πως είναι μόνο η αρχή.

Όπως προανήγγειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρουσιάζοντας το σχέδιο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, εντός του έτους θα λάβει νομοθετική πρωτοβουλία (Οδηγία ή Κανονισμός), που θα δώσει σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές τα εργαλεία για να περιορίσουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, με μέτρα «τεκμηριωμένα και αναλογικά», όπως πλαφόν στις διανυκτερεύσεις, εποχικούς περιορισμούς ή ακόμη και προσωρινό πάγωμα νέων αδειών.

Το εθνικό πλαίσιο ούτως ή άλλως είναι έτοιμο για τέτοιου είδους παρεμβάσεις, καθώς με Απόφαση μπορεί να ορίζονται νέοι χωρικοί περιορισμοί, όπως στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπως επίση ο περιορισμός των ημερών για διάθεση ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση (60 ημέρες για τα νησιά και 90 ημέρες για την υπόλοιπη Ελλάδα). Αυτό που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, είναι να δοθεί η δυνατότητα στους δήμους να προσθέτουν περιορισμούς, όπως συμβαίνει σε πολλές πόλεις της Ευρώπης.

Επιπλέον, πέρα από τους ισχύοντες και αναμενόμενους περιορισμούς, το 2026 θα είναι η χρονιά της αυστηρής εφαρμογής των προδιαγραφών για τα εν λόγω καταλύματα, που όρισε το υπουργείο Τουρισμούς. Πυρασφάλεια και πυροπροστασία, κλιματισμός, φωτισμός, ασφάλεια για ατυχήματα, υπεύθυνες δηλώσεις από ηλεκτρολόγους, συνθέτουν ένα πλαίσιο που εκτιμάται ότι μπορεί να βγάλει από το πεδίο των βραχυχρόνιων μισθώσεων πολλούς μικροϊδιοκτήτες, οι οποίοι γνωρίζουν ότι επικρέμαται ο πέλεκυς των προστίμων, που ξεκινάνε από τις 5.000 ευρώ.

Ο αντίλογος- εντός κι εκτός Ελλάδας- είναι ότι το στεγαστικό πρόβλημα είναι δομικό και δεν πρέπει να δαιμονοποιούνται οι βραχυχρόνιες μισθώσεις. Προς επίρρωση αυτών επικαλούνται την περίπτωση της Λισσαβώνας, όπου ήρε το γενικευμένο «πάγωμα» νέων αδειών και επέτρεψε τις βραχυχρόνιες μισθώσεις έτσι ώστε να αντιστοιχούν έως και στο 10% του τοπικού στεγαστικού αποθέματος σε καθορισμένες ζώνες, κρίνοντας ότι το γενικευμένο απαγορευτικό δεν βοήθησε στη στεγαστική κρίση.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από το ΙΝΣΕΤΕ, η εξέλιξη του αριθμού των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά το διάστημα Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025 παρουσίασε συνεχιζόμενη άνοδο σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, εδραιώνοντας την τάση που ξεκίνησε το 2023 και ενισχύθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024. Τον Νοέμβριο, μετά το pick του καλοκαιριού (246 χιλιάδες τον Ιούλιο) τα καταλύματα διαμορφώθηκαν σε 213 χιλ., αυξημένα κατά 4 χιλ. έναντι των 209 χιλ. του Νοεμβρίου του 2024.

Οι προθεσμίες

Εν τω μεταξύ, οι ιδιοκτήτες και διαχειριστές ακινήτων τύπου Airbnb έχουν προθεσμία ως το τέλος Φεβρουαρίου, για να ελέγξουν και να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής της ΑΑΔΕ, ώστε να προσδιοριστεί σωστά το φορολογητέο εισόδημα και να αποφύγουν πρόσθετους φόρους και πρόστιμα. Η ΑΑΔΕ προχωρά σε ελέγχους για τον εντοπισμό κρυφών εισοδημάτων με πλοηγό τα στοιχεία για τους ιδιοκτήτες και διαχειριστές ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης που αποστέλλουν οι διεθνείς πλατφόρμες Airbnb, Booking και VRBO και στα οποία περιλαμβάνονται όνομα, διεύθυνση, ΑΦΜ, όνομα και κατόχου ΙΒΑΝ τραπεζικού λογαριασμού, εισόδημα που εισπράχθηκε, προμήθειες, αμοιβές και φόροι, διεύθυνση ακινήτου, ημέρες μίσθωσης, σύνολο των ετησίων διανυκτερεύσεων της κάθε καταχώρησης κ.α.

Όσον αφορά στα πρόστιμα:

• για μη εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο ανά έτος, ίσο με το 50% των ακαθάριστων εσόδων του φορολογικού έτους που διαπράττεται η παράβαση το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής εντός ενός έτους από την έκδοση της πράξης επιβολής του προστίμου, το πρόστιμο αυξάνεται στο διπλάσιο του αρχικώς επιβληθέντος ενώ για κάθε επόμενη ίδια παράβασης το πρόστιμο τετραπλασιάζεται.
• για μη υποβολή ή υποβολή ανακριβούς Δήλωσης Βραχυχρόνιας Διαμονής το πρόστιμο είναι ίσο με το διπλάσιο του μισθώματος, όπως αυτό εμφανίζεται στην ψηφιακή πλατφόρμα και σε περίπτωση εκπρόθεσμης Δήλωσης Βραχυχρόνιας Διαμονής επιβάλλεται αυτοτελές διοικητικό πρόστιμο ύψους 100 ευρώ.