Ανεβαίνει ο πληθωριστικός πυρετός στα τρόφιμα- Έρχεται πλαφόν στα λιπάσματα

Το τέταρτο τρίμηνο του 2025, η μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής που έλαβαν οι αγρότες της ΕΕ μειώθηκε κατά 1,9% σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του 2024. Η μείωση αυτή ακολούθησε τις αυξήσεις των τιμών τα προηγούμενα 3 τρίμηνα του 2025.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, η μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής μειώθηκε σε 15 χώρες της ΕΕ, με τους πιο απότομους ρυθμούς μείωσης στο Βέλγιο (-12,9% σε σύγκριση με το τέταρτο τρίμηνο του 2024), τη Λιθουανία (-8,2%) και τη Γερμανία (-6%). Σε επίπεδο ΕΕ, οι τιμές του γάλακτος και των δημητριακών μειώθηκαν κατά 4,1% και κατά 8,9% αντίστοιχα το τελευταίο τρίμηνο του 2025 σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του 2024.

Δυστυχώς, αυτή η μάλλον ειδυλλιακή εικόνα, λίαν συντόμως θα αποδειχθεί ένα μικρό διάλειμμα, μετά το πληθωριστικό σοκ της περιόδου 2022/2023, καθώς τα μαντάτα από το μέτωπο του πολέμου δεν είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά.

Ντόμινο ανατιμήσεων στα είδη διατροφής

Πριν καν πέσουν οι πρώτοι πύραυλοι στη Μέση Ανατολή, η Eurostat κατέγραφε για 3ο συνεχόμενο μήνα αύξηση στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και μάλιστα της τάξης του 4,7% σε όλη την Ευρώπη. Ειδικά όσον αφορά στη χώρα μας, οι αυξήσεις στα φρούτα είναι διψήφιες, ενώ στα λαχανικά ξεπερνούν το 7%. Αν λάβει κανείς υπόψιν τις εξελίξεις στον Κόλπο, δεν αποκλείεται να δούμε ένα νέο ντόμινο ανατιμήσεων, που θα ξεκινήσει από τις τιμές των λιπασμάτων.

Περισσότερα από 20 πλοία που μεταφέρουν σχεδόν 1 εκατομμύριο τόνους λιπασμάτων παραμένουν “κολλημένα” στον Περσικό Κόλπο, λόγω του de facto κλεισίματος του Ορμούζ. Σύμφωνα με την εταιρία αναλύσεων Kpler, τα πλοία μεταφέρουν περίπου 463.000 τόνους ουρίας, 303.000 τόνους θείου και πάνω από 200.000 τόνους φωσφορικών αλάτων, τα οποία αποτελούν βασικά συστατικά για την παρασκευή λιπασμάτων. Η διακοπή αυτή προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους ασιατικούς εισαγωγείς, μεταξύ των οποίων η Ινδία, η Κίνα και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα λιπάσματα που προέρχονται από τον Κόλπο και η Kpler εκτιμά ότι εάν το Στενό του Ορμούζ παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι ετήσιες αποστολές συστατικών λιπασμάτων θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 30–50%, επηρεάζοντας άμεσα τις αποδόσεις των καλλιεργειών και τις τιμές των τροφίμων σε ολόκληρη την περιοχή.

Πλαφόν και στα λιπάσματα

Προφανές είναι ότι η έλλειψη πρώτων υλών για λιπάσματα δεν θα επηρεάσει μόνο αυτές τις περιοχές. Είναι ενδεικτικό ότι η τιμή της ουρίας έχει αυξηθεί κατά 34% σε έναν μήνα, φτάνοντας στα επίπεδα του Νοεμβρίου του 2022 και η τιμή του θείου κατά περίπου 21%, ξεπερνώντας τα επίπεδα-ρεκόρ του Ρωσοουκρανικού πολέμου.

Με αυτά τα δεδομένα, εντός των ημερών, ίσως και αύριο, η κυβέρνηση θα ανακοινώσει πλαφόν και στα περιθώρια κέρδους για τα λιπάσματα, έτσι ώστε να “φρενάρει” τις ανατιμήσεις σε όλη την αλυσίδα, από το χωράφι ως τους πάγκους των λαϊκών αγορών και τα ράφια των super markets. Το ανησυχητικό είναι ότι ήδη από τον Φεβρουάριο ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα “έτρεχε” με πολλαπλάσια ταχύτητα, του μέσου ευρωπαϊκού όρου και συγκεκριμένα κατά 4,1% έναντι 2,6% στην Ευρωζώνη. Οι σταθμίσεις της ΕΛΣΤΑΤ ανεβάζουν, μάλιστα, τον δείκτη στο 5,2%, με μεγάλη συμμετοχή των νωπών φρούτων και λαχανικών σε αυτήν την άνοδο.

Ενδεικτικές είναι οι αυξήσεις, σε σχέση με πέρσι, στις χονδρικές τιμές οπωροκηπευτικών ευρείας κατανάλωσης, όπως αποτυπώνονται στο στατιστικό δελτίο της Κεντρικής Αγοράς Αθηνών:

• Κολοκύθια: +60%
• Φρέσκα κρεμμύδια: +33%
• Κουνουπίδια: +44%
• Μπρόκολα: +82%
• Μελιτζάνες: +92%
• Μαρούλια: +55%
• Πιπεριές: +30%
• Ντομάτες: +90%
• Ντοματίνια: +78,5%
• Λεμόνια: +83%