Ανάβει η συζήτηση για περισσότερους ή μεγαλύτερους φόρους σε ομόλογα και μετοχές στην Ευρώπη- Τι ισχύει στην Ελλάδα
Από το σοκ της κρίσης του 2008 κιόλας, οι φόροι επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (FTT) τέθηκαν στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου όχι μόνο ως πιθανό μέσο για την αντιμετώπιση των ασταθειών των χρηματοπιστωτικών αγορών αλλά και ως πηγή εσόδων για τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Έκτοτε, πολλά μεσολάβησαν, όπως η δημοσιονομική κρίση που ταρακούνησε την Ευρωζώνη, αγγίζοντας και το τραπεζικό σύστημα- η περίπτωση της Κύπρου ακόμα προκαλεί σύγκρυο. Είναι ενδεικτικό ότι η συνήθως άτολμη Κομισιόν εισηγήθηκε ένα πανευρωπαϊκό φόρο ο οποίος θα επιβάλλει 0,1% στη μεταβίβαση μετοχών και ομολόγων και 0,01% στις συμβάσεις παραγώγων. Η πρόταση “κόλλησε” λόγω αντιδράσεων, αλλά παραμένει στο συρτάρι μέχρι νεωτέρας.
Πώς φορολογούνται μετοχές- ομόλογα
Το ότι η εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν “περπάτησε”, δεν σημαίνει ότι δεν επιβάλλονται τέτοιοι φόροι στη γηραιά ήπειρο. Τουναντίον. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, υπερβαίνουν το ύψος των συντελεστών που πρότειναν οι τεχνοκράτες της Κομισιόν.
Όπως αναφέρει σχετική συγκριτική μελέτη του Tax Foundation, δεκατέσσερις χώρες στην Ευρώπη (Βέλγιο, Φινλανδία, Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ιταλία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο), επιβάλλουν επί του παρόντος ένα είδος φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Οι φόροι αυτοί ποικίλλουν σημαντικά ως προς τους ισχύοντες συντελεστές, καθώς και ως προς το εύρος των συναλλαγών που καλύπτονται σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, η Ελβετία επιβάλλει φόρο χαρτοσήμου 0,15-0,30% στη μεταβίβαση μετοχών και ομολόγων, ενώ η Γαλλία εφάρμοσε ΦΧΣ που φορολογεί τις συναλλαγές μετοχών με συντελεστή 0,4% και τις συναλλαγές υψηλής συχνότητας με συντελεστή 0,01%.
Στην Ελλάδα, ο Φόρος Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών (ΦΧΣ), γνωστός και ως φόρος πώλησης μετοχών, ανέρχεται στο 0,10%) (ένα τοις χιλίοις) επί της συνολικής αξίας πώλησης για μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών (ή σε άλλο αναγνωρισμένο τόπο διαπραγμάτευσης εντός της χώρας). Ο φόρος αυτός βαρύνει αποκλειστικά τον πωλητή.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν κάνει αλλαγές στους εν λόγω φόρους τους τα τελευταία χρόνια. Η Γαλλία αύξησε τον συντελεστή από 0,3 σε 0,4% τον Απρίλιο του 2025 και η Ιταλία διπλασίασε τους συντελεστές μετρητών-μετοχών από τον Ιανουάριο του 2026. Η Σλοβακική Δημοκρατία εισήγαγε νέο φόρο συναλλαγών ύψους 0,4% στις ακαθάριστες χρεώσεις από τραπεζικούς λογαριασμούς επιχειρήσεων (μέγιστο 40 ευρώ ανά συναλλαγή) και 0,8% στις αναλήψεις μετρητών το 2025, από τον οποίο εξαιρούνται οι ατομικοί επαγγελματίες από το 2026.
Αντιθέτως, η Φινλανδία μείωσε τους συντελεστές FFT από το μέγιστο 2% σε ένα ενιαίο 1,5% το 2024. Η Ιρλανδία εισήγαγε εξαίρεση από τον FTT για τις ΜΜΕ που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο της Ιρλανδίας το 2025. Το Ηνωμένο Βασίλειο άρχισε να εφαρμόζει τριετή ελάφρυνση σε τίτλους νεοεισαγόμενων εταιρειών στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου από τον Νοέμβριο του 2025. Η Κύπρος κατάργησε τον φόρο χαρτοσήμου από τον Ιανουάριο του 2026.
Όπως σημειώνει το Tax Foundation, οι Φόροι Χρηματοδότησης (FTT) αυξάνουν άμεσα το κόστος άντλησης μετοχικού κεφαλαίου για τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών επενδύσεων. Λόγω της έντονης αρνητικής αντίδρασης του όγκου συναλλαγών και των τιμών των μετοχών στο υψηλότερο κόστος συναλλαγών, συχνά δεν επιτυγχάνουν τους στόχους εσόδων τους.