Ελεύθεροι επαγγελματίες: Οι αλλαγές που έρχονται το 2027
Νέες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών εξετάζει το υπουργείο Εργασίας, με ορίζοντα τα επόμενα χρόνια και ιδιαίτερη έμφαση στο 2027.
Η χαμηλότερη από την αναμενόμενη πορεία των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές έχει επαναφέρει στο τραπέζι σενάρια αλλαγών στον τρόπο παρακολούθησης, πρόληψης και είσπραξης των οφειλών. Παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν προηγηθεί στο ασφαλιστικό σύστημα, οι εισπράξεις από συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων εξακολουθούν να προκαλούν προβληματισμό στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Εργασίας εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις που έχουν ως βασικό στόχο την έγκαιρη καταβολή των τρεχουσών εισφορών, αλλά και τον περιορισμό της δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών. Το ζητούμενο είναι οι οφειλές να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται σε αρχικό στάδιο, πριν διογκωθούν και καταστούν δύσκολα διαχειρίσιμες τόσο για τους ασφαλισμένους όσο και για τον ΕΦΚΑ.
Έγκαιρη παρέμβαση πριν «φουσκώσουν» τα χρέη
Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται υπό εξέταση αφορά την πιο άμεση παρέμβαση του ΕΦΚΑ όταν ένας ελεύθερος επαγγελματίας αρχίζει να εμφανίζει καθυστερήσεις στην καταβολή των εισφορών του.
Η λογική της πρότασης είναι ότι η συσσώρευση χρεών πρέπει να ανακόπτεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, πριν οι οφειλές φτάσουν σε επίπεδα που απαιτούν ένταξη σε ρύθμιση πολλών δόσεων. Στο πλαίσιο αυτό, συζητείται ακόμη και η δυνατότητα λήψης διοικητικών μέτρων προειδοποιητικού χαρακτήρα, τα οποία θα λειτουργούν ως «καμπανάκι» προς τον οφειλέτη, με στόχο την άμεση συμμόρφωση.
Οι παρεμβάσεις αυτές εφόσον προχωρήσουν θα έχουν ως βασικό σκοπό να αποτρέπουν τη δημιουργία νέων μεγάλων χρεών προς τον ασφαλιστικό φορέα και να ενισχύουν τη σταθερότητα των εσόδων του συστήματος.
Επιστροφή εκπτώσεων για εφάπαξ πληρωμή εισφορών
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται και κίνητρα για τους συνεπείς ασφαλισμένους. Μεταξύ αυτών εξετάζεται η επαναφορά εκπτώσεων για όσους επιλέγουν να προκαταβάλουν τις ασφαλιστικές εισφορές ολόκληρου του έτους.
Πρόκειται για πρακτική που είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν, με στόχο τη βελτίωση της ταμειακής ροής των ασφαλιστικών ταμείων. Μια τέτοια έκπτωση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για επαγγελματίες που διαθέτουν επαρκή ρευστότητα, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μειώσουν το ετήσιο ασφαλιστικό τους βάρος, ενώ ταυτόχρονα ο ΕΦΚΑ θα ενισχύει τα έσοδά του σε πιο άμεσο χρόνο.
Διασύνδεση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων
Ένα ακόμη σενάριο που συζητείται αφορά τη στενότερη σύνδεση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων των επαγγελματιών. Η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα κατεύθυνσης μέρους φορολογικών πληρωμών, όπως ο ΦΠΑ ή ο φόρος εισοδήματος, προς την κάλυψη ασφαλιστικών εισφορών.
Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας πιο αυτοματοποιημένος μηχανισμός είσπραξης, αξιοποιώντας τις διαδικασίες που ήδη εφαρμόζονται από τις φορολογικές αρχές. Στόχος είναι να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και να αυξηθεί η συνέπεια στην καταβολή των εισφορών.
Οι πιέσεις στο ασφαλιστικό και οι ανησυχίες της αγοράς
Η συζήτηση για νέα μέτρα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι προβλέψεις για τα επόμενα χρόνια δείχνουν ότι το ασφαλιστικό σύστημα θα συνεχίσει να δέχεται πιέσεις. Η διατήρηση σταθερών και επαρκών εσόδων από εισφορές θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων.
Την ίδια στιγμή, οι επαγγελματικές οργανώσεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, τονίζοντας ότι κάθε νέα παρέμβαση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Πολλοί επαγγελματίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας, γεγονός που δυσκολεύει την έγκαιρη εξόφληση των υποχρεώσεών τους.
Προς το παρόν, οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Ωστόσο, η αναζήτηση νέων εργαλείων για την αύξηση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για το οικονομικό και ασφαλιστικό επιτελείο, καθώς η πορεία των εσόδων του ΕΦΚΑ θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος τα επόμενα χρόνια.