Πρόστιμα άνω των 2 εκατ. ευρώ από την Τράπεζα της Ελλάδος σε τράπεζες και servicers

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), ως εποπτική αρχή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, παρακολουθεί τη φερεγγυότητα τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και servicers, ενώ επιβάλλει και κυρώσεις, όταν εντοπίζει παραβάσεις. Η πρόσφατη Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης 2025, που δημοσιεύθηκε σήμερα, αποκαλύπτει το πλήρες πλάνο των παραβάσεων και των προστίμων που καταγράφηκαν το 2025.

Το συνολικό ποσό: 2.273.325 ευρώ

Σύμφωνα με την Έκθεση, η αρμόδια Επιτροπή Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων (ΕΠΑΘ) της Τράπεζας της Ελλάδος διαπίστωσε 38 παραβάσεις του εποπτικού πλαισίου μέσα στο 2025. Οι παραβάσεις αυτές αφορούσαν:

• πιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες)
• ασφαλιστικές επιχειρήσεις
• εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (τους γνωστούς servicers)
• φυσικά πρόσωπα (νόμιμοι εκπρόσωποι ή στελέχη διοίκησης)
• λοιπά νομικά πρόσωπα.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις επιβλήθηκαν χρηματικά πρόστιμα που έφτασαν συνολικά τα 2.273.325 ευρώ. Σε ορισμένες υποθέσεις, πέρα από το πρόστιμο, δόθηκε επιπλέον εντολή αποφυγής ανάλογων παραβάσεων στο μέλλον ή επιβλήθηκαν διορθωτικά μέτρα.

Η νομική βάση της εποπτικής αυτής αρμοδιότητας βρίσκεται στο άρθρο 55Α του Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος, βάσει του οποίου η ΤτΕ μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις σε κάθε εποπτευόμενο πρόσωπο, στους νόμιμους εκπροσώπους του και σε όσους ασκούν διοίκηση, όταν διαπιστώνονται παραβάσεις των διατάξεων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.

Πού «βάρυναν» τα πρόστιμα

Η κατανομή του ποσού δείχνει ξεκάθαρα πού εστιάστηκε η αυστηρότερη εποπτική παρέμβαση:

• Τράπεζες: περίπου 1.908.000 ευρώ — το μεγαλύτερο μέρος του συνόλου
• Servicers (εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων): 233.400 ευρώ

Ξεχωρίζει μία μεμονωμένη υπόθεση όπου ένα πιστωτικό ίδρυμα βρέθηκε υπαίτιο για 13 ξεχωριστές παραβάσεις του πλαισίου πρόληψης ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΞΧ/ΧΤ), γεγονός που οδήγησε σε πρόστιμο 1.891.050 ευρώ — δηλαδή στο μεγαλύτερο μέρος του συνολικού προστίμου που επιβλήθηκε σε τράπεζες φέτος. Στο ίδιο ίδρυμα ζητήθηκε επιπλέον να λάβει διορθωτικά μέτρα.

Οι έλεγχοι για το ξέπλυμα χρήματος

Η πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ΞΧ) και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΧΤ) παραμένει κεντρική εποπτική προτεραιότητα για την ΤτΕ. Μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν:

• 4 επιτόπιοι έλεγχοι σε δύο πιστωτικά ιδρύματα (ένα Σημαντικό και ένα Λιγότερο Σημαντικό Πιστωτικό Ίδρυμα) και σε δύο Ιδρύματα Πληρωμών
• 2 επιπλέον έλεγχοι που είχαν ξεκινήσει το 2024 και ολοκληρώθηκαν εντός του 2025, σε ένα Λιγότερο Σημαντικό Πιστωτικό Ίδρυμα και σε ένα Ίδρυμα Πληρωμών που παρέχει υπηρεσίες αποδοχής πράξεων πληρωμής (acquiring)

Αντικείμενο των ελέγχων ήταν η συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο πρόληψης ΞΧ/ΧΤ, με έμφαση στις διαδικασίες και τα πληροφοριακά συστήματα που έχουν εγκαταστήσει τα ιδρύματα για:

• την παρακολούθηση συναλλαγών και δραστηριοτήτων πελατών
• τον εντοπισμό ασυνήθιστων ή ύποπτων συναλλαγών
• την αξιολόγηση αυτών των συναλλαγών
• την έγκαιρη υποβολή Αναφορών Ύποπτων Συναλλαγών (ΑΥΣ) στην αρμόδια Αρχή Καταπολέμησης ΞΧ/ΧΤ

Εξετάστηκε επίσης η επάρκεια των εξειδικευμένων πληροφοριακών συστημάτων πρόληψης ΞΧ/ΧΤ από την οπτική γωνία των κινδύνων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Τι βρήκαν οι επιθεωρητές: Στους ελέγχους του 2025 εντοπίστηκαν αδυναμίες τόσο στις θεσπισμένες πολιτικές και διαδικασίες πρόληψης ΞΧ/ΧΤ όσο και στα εφαρμοζόμενα μέτρα δέουσας επιμέλειας, ιδίως στις διαδικασίες και τα συστήματα παρακολούθησης συναλλαγών πελατών.

Οι νέες, αυστηρότερες υποχρεώσεις για τους servicers

Πέρα από τα πρόστιμα, το 2025 ενισχύθηκε το κανονιστικό πλαίσιο των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 244/4/25.07.2025, η Τράπεζα της Ελλάδος:

• ενίσχυσε τις κανονιστικές απαιτήσεις λειτουργίας των servicers
• εισήγαγε πρόσθετες υποχρεώσεις σχετικά με τα συστήματα εταιρικής διακυβέρνησης
• ενίσχυσε τις λειτουργίες εσωτερικού ελέγχου
• διεύρυνε τις υποχρεώσεις υποβολής εποπτικών αναφορών.

Ο βασικός εποπτικός στόχος, όπως τον περιγράφει η Έκθεση, παραμένει η αντιμετώπιση αδυναμιών που εξακολουθούν να παρατηρούνται στους διαχειριστές πιστώσεων — ιδίως σε ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης και στα συστήματα παρακολούθησης της διαχείρισης των απαιτήσεων. Παράλληλα, επιδιώκεται μεγαλύτερη διαφάνεια στη σχέση μεταξύ δανειοληπτών και διαχειριστών πιστώσεων.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η ΤτΕ συνεργάζεται με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Δικαιοσύνης για πρωτοβουλίες που αφορούν την πιο αποτελεσματική και δίκαιη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με ιδιαίτερη μέριμνα για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο AMLA

Η Έκθεση σημειώνει ότι η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η μετάβαση στο νέο ευρωπαϊκό εποπτικό οικοσύστημα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες:

• Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός AMLR (Anti-money Laundering Regulation) αναμένεται να τεθεί πλήρως σε εφαρμογή στις 10.7.2027
• Η νεοϊδρυθείσα ευρωπαϊκή Αρχή AMLA (Anti-money Laundering Authority) ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2025 και αναμένεται να αναλάβει άμεση εποπτεία σε 40 εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα πανευρωπαϊκά από την 1η Ιανουαρίου 2028
• Η Τράπεζα της Ελλάδος εκπροσωπεί όλες τις εθνικές εποπτικές αρχές της χώρας στις σχετικές ευρωπαϊκές διεργασίες.

Για την τριετία 2026-2028, η ΤτΕ έχει θέσει ως προτεραιότητα την εντατικοποίηση της εποπτείας και των επιτόπιων ελέγχων στις διαδικασίες παρακολούθησης συναλλαγών πελατών, με στόχο την αποτελεσματικότερη ανίχνευση ύποπτων συναλλαγών.

Παραμένουν οι αδυναμίες

Το μήνυμα της Έκθεσης είναι σαφές: η επιβολή κυρώσεων αποτελεί, όπως αναφέρει και η Υποδιοικήτρια της ΤτΕ Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, «χρήσιμο εργαλείο για την εμπέδωση ισχυρής κουλτούρας συμμόρφωσης». Παρά τη γενικότερη εικόνα ανθεκτικότητας του ελληνικού χρηματοπιστωτικού τομέα —με βελτιωμένους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, μειωμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και θετική αξιολόγηση από το ΔΝΤ— η εποπτική αρχή συνεχίζει να εντοπίζει και να τιμωρεί συγκεκριμένες αδυναμίες, με έμφαση στο ξέπλυμα χρήματος και στη λειτουργία των servicers.