Η Ιαπωνία τιμώμενη χώρα της ΔΕΘ - Τι ζητά η Ελλάδα από τη χώρα του Ανατέλλοντος ηλίου

Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, η Ιαπωνία παραμένει στην 4η θέση της παγκόσμιας κατάταξης ισχυρότερων οικονομιών, με ονομαστικό ΑΕΠ της τάξης των 4,38 τρισ. δολαρίων. Είναι ο κορυφαίος εταίρος της ΕΕ στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, καθώς οι δύο πλευρές έχουν στενή διμερή συνεργασία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, σε παγκόσμια και περιφερειακά ζητήματα, καθώς και σε ευρύ φάσμα τομεακών πεδίων, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, του εμπορίου, και της ασφάλειας.  

Με αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να επιθυμεί την περαιτέρω σύσφιξη των διμερών σχέσεων με τη χώρα του Ανατέλλοντος ηλίου, καθώς παρά την αναβάθμισή τους την τελευταία τριετία, πόρρω απέχουν από το να χαρακτηριστούν οικονομικά αποδοτικές. 

Το ραντεβού στη ΔΕΘ  

Η Ιαπωνία, τιμώμενη χώρα της φετινής ΔΕΘ, προετοιμάζει μια ξεχωριστή παρουσία στο Περίπτερο 13 του Διεθνούς Εκθεσιακού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Τον συντονισμό της συμμετοχής της Ιαπωνίας έχει αναλάβει η Πρεσβεία της Ιαπωνίας στην Ελλάδα, η οποία θα παρουσιάσει ένα ευρύ φάσμα ιαπωνικών εταιρειών και φορέων.  

Με στόχο την εμβάθυνση των πολιτικών, οικονομικών και επιχειρηματικών σχέσεων των δύο χωρών, οι συμμετοχές θα καλύπτουν δυναμικούς τομείς όπως ο τουρισμός, η τεχνολογία, η καινοτομία, οι υποδομές, η αυτοκίνηση, η ενέργεια και η υγεία, αναδεικνύοντας την πολυδιάστατη επιχειρηματική ταυτότητα της χώρας. 

Γιατί οι τουριστικές ροές είναι χαμηλές  

Τα αριθμητικά δεδομένα των διμερών σχέσεων δεν είναι ιδιαιτέρως «λαμπερά», ούτε καν στο πεδίο του Τουρισμού, όπου η Ελλάδα αποτελεί πόλο έλξης για επισκέπτες από κάθε γωνιά της γης. Όπως επισημαίνει στην έκθεσή του το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας, ο αριθμός Ιαπώνων επισκεπτών στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ιδίως συγκριτικά με τον αριθμό επισκεπτών από άλλες χώρες προέλευσης ανάλογου οικονομικού μεγέθους και βιοτικού επιπέδου.  

Σύμφωνα με τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το 2024 οι αφίξεις από την Ιαπωνία ανήλθαν σε 72.546, από 61.867 το 2023 και 22.552 το 2022, έναντι 101.819 το 2019, όταν σημειώθηκε η καλύτερη επίδοση της τελευταίας 7ετίας.  

Η ασθενής ροή Ιαπώνων επισκεπτών προς τη χώρα μας κατά τα τελευταία έτη οφείλεται, πέραν της κάμψης λόγω πανδημίας, στη δυσχερή οικονομική συγκυρία στην Ιαπωνία (κόστος διαβίωσης/διαθέσιμο εισόδημα, και κάμψη γεν). Το ενδιαφέρον για τη χώρα μας παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, δεδομένης της γενικά πολύ θετικής αντίληψης των Ιαπώνων για την Ελλάδα. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Γραφείο ΟΕΥ, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια ανάπτυξης της τουριστικής ροής προς τη χώρα μας και συγκεκριμένα η έλλειψη απευθείας αεροπορικής σύνδεσης και η απουσία τοπικού Γραφείου ΕΟΤ, η επαναλειτουργία του οποίου είναι σκόπιμη για τη συνεχή προβολή του τουριστικού προϊόντος χώρας μας.  

Εμπόριο και επενδύσεις  

Ακόμα πιο απογοητευτική είναι η εικόνα από το μέτωπο των επενδύσεων, παρά την παρουσία ιαπωνικών εταιριών στη χώρα μας. Αν και η Ιαπωνία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που επενδύουν σημαντικά κεφάλαια στο εξωτερικό, το απόθεμα επενδύσεων στην Ελλάδα το 2024 ανήλθε σε μόλις 67 εκατ.  

Βάσει διαθέσιμων στοιχείων, στην Ελλάδα έχουν εγκατασταθεί 40 ιαπωνικές εταιρείες (ενδεικτικά, μεταξύ άλλων, Japan Tabacco International, Mitsubishi, Tosoh, Takeda, Canon, Marubeni, Itochu, Sojitz, Nippon Kaiji Kyokai, ΝΤΤ), οι οποίες δραστηριοποιούνται σε διάφορους κλάδους (αυτοκινητοβιομηχανία, ναυτιλία, καπνοβιομηχανία, πληροφορική, χημικά μπαταριών, ηλεκτρικές/ηλεκτρονικές συσκευές, αγροχημικά, φαρμακευτικά, αξεσουάρ ένδυσης, ταξιδιωτικές υπηρεσίες, εργαλεία/εξοπλισμός). Ωστόσο, η πλειοψηφία αυτών των εταιρειών ασκούν εμπορικές κυρίως δραστηριότητες, προώθησης/υποστήριξης εισαγόμενων στη χώρα μας ιαπωνικών προϊόντων (ιδίως για αυτοκινητοβιομηχανία, ναυτιλία, ηλεκτρικές συσκευές οικιακής χρήσης, ηλεκτρονικές συσκευές κλάδου πληροφορικής κλπ.).  

Ειδικότερα ως προς τον κλάδο πληροφορικής (ΙΤ), στη χώρα μας έχουν εγκατασταθεί με θυγατρικές τους οι μεγάλοι ιαπωνικοί Όμιλοι (πολυεθνικές) NTT Data και Dentsu, αξιοποιώντας το σχετικό συγκριτικό πλεονέκτημα της ύπαρξης ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης σε καλύτερες τιμές (για τις ιαπωνικές εταιρείες) έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών. 

Μεγάλα περιθώρια βελτίωσης έχουν και οι διμερείς εμπορικές σχέσεις. Αν και το εμπορικό ισοζύγιο είναι θετικό για την Ελλάδα, οι ελληνικές εξαγωγές το 2025 ανήλθαν σε μόλις 318,2 εκατ. ευρώ.  

Αναφορικά με τη σύνθεση των ελληνικών εξαγωγών στην Ιαπωνία, τα καπνικά προϊόντα και βιομηχανοποιημένα υποκατάστατα καπνού (θερμαινόμενα προϊόντα HTPs / Heated Tobacco Products) κατέχουν την πρώτη θέση, με ποσοστό 81,7%. Μετά τα καπνικά προϊόντα ακολουθούν τα παρασκευάσματα φρούτων και λαχανικών, με ποσοστό 3,3%. Στην τρίτη θέση, βρίσκεται η δασμολογική κατηγορία «αργίλιο και τεχνουργήματα από αργίλιο», ακολουθούν οι «μηχανές και συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής ήχου», ενώ εντυπωσιακή άνοδο κατά 408% εμφανίζει η κατηγορία φαρμακευτικών προϊόντων.