Έξυπνοι μετρητές: Τι αλλάζει τους επόμενους μήνες

Σε νέο στάδιο περνά το πρόγραμμα αντικατάστασης των συμβατικών μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας, με τον ΔΕΔΔΗΕ να επιταχύνει τις εγκαταστάσεις και να στρέφει πλέον την προσοχή του στις παροχές που δημιουργούν τα μεγαλύτερα προβλήματα σε καταναλωτές και προμηθευτές.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του energygame.gr, o ημερήσιος ρυθμός έχει ξεπεράσει τις 4.000 εγκαταστάσεις και ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το επόμενο διάστημα θα αυξηθεί σε περισσότερες από 5.000. Στόχος είναι να τοποθετηθούν συνολικά ένα εκατομμύριο νέοι έξυπνοι μετρητές μέσα στο 2026, ανεβάζοντας τον αριθμό των ενεργών συσκευών στα 2,4 εκατομμύρια έως το τέλος του έτους.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την ταχύτητα ανάπτυξης του δικτύου. Τους επόμενους μήνες αναμένεται να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα σε μετρητές που δεν μπορούν να καταμετρηθούν εύκολα, σε παροχές με συχνές διακοπές και επανασυνδέσεις, καθώς και σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις παραβίασης του εξοπλισμού ή ρευματοκλοπής.

Προτεραιότητα στα «προβληματικά» ρολόγια

Η νέα κατεύθυνση συζητήθηκε σε συνάντηση του ΔΕΔΔΗΕ, με τον Ελληνικό Σύνδεσμο Εταιρειών Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπου οι προμηθευτές ζήτησαν το υφιστάμενο γεωγραφικό πρόγραμμα εγκατάστασης να συμπληρωθεί με κριτήρια που θα λαμβάνουν υπόψη τις δυσλειτουργίες κάθε παροχής.

Στις περιπτώσεις συχνών αποκοπών και επανασυνδέσεων, ο έξυπνος μετρητής επιτρέπει την εκτέλεση των σχετικών εντολών από απόσταση, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά η μετάβαση τεχνικού συνεργείου. Αντίστοιχα, η συχνότερη αποστολή δεδομένων μπορεί να βοηθήσει στον ταχύτερο εντοπισμό ασυνήθιστων μεταβολών της κατανάλωσης.

Οι έξυπνοι μετρητές δεν αντιμετωπίζουν από μόνοι τους το πρόβλημα των ρευματοκλοπών. Δημιουργούν, όμως, ένα αποτελεσματικότερο σύστημα παρακολούθησης, περιορίζοντας παράλληλα το λειτουργικό κόστος και τον χρόνο που απαιτείται για τις παρεμβάσεις του Διαχειριστή.

Η συγκεκριμένη προτεραιοποίηση δεν έχει ακόμη θεσπιστεί ως ξεχωριστή ρυθμιστική υποχρέωση. Μπορεί, ωστόσο, να εφαρμοστεί επιχειρησιακά, χωρίς να μεταβληθούν οι συνολικοί στόχοι του προγράμματος.

Τι θα γίνει με τις παροχές που δεν καταμετρώνται

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις παροχές για τις οποίες δεν έχει ληφθεί πραγματική ένδειξη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται συνήθως για μετρητές που βρίσκονται σε κλειστά ή μη προσβάσιμα ακίνητα, χωρίς να είναι διαθέσιμος ο ιδιοκτήτης ή ο χρήστης για να επιτρέψει την πρόσβαση.

Σε σενάριο που δεν υπάρχει πραγματική μέτρηση, ο λογαριασμός βασίζεται σε εκτιμώμενη κατανάλωση, δημιουργώντας το πρόβλημα ότι με την πάροδο του χρόνου μπορεί να συσσωρευθούν σημαντικές αποκλίσεις, οι οποίες εμφανίζονται όταν τελικά πραγματοποιηθεί καταμέτρηση ή εκκαθάριση.

Σύμφωνα με τη διαδικασία του ΔΕΔΔΗΕ, έπειτα από περίπου έναν χρόνο χωρίς πραγματική ένδειξη γίνεται νέα προσπάθεια πρόσβασης από συνεργείο και αφήνεται σχετική ειδοποίηση. Εάν ο καταναλωτής δεν ανταποκριθεί, μπορεί να υπολογιστεί η κατανάλωση βάσει ιστορικών στοιχείων και, σε τελικό στάδιο, να εξεταστεί η διακοπή της παροχής.

Η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή μπορεί να δώσει μόνιμη λύση σε αυτές τις περιπτώσεις. Αφού, πραγματοποιηθεί η αρχική πρόσβαση για την αντικατάσταση του παλαιού ρολογιού, οι επόμενες μετρήσεις θα συλλέγονται εξ αποστάσεως.

Από τις μηνιαίες στις ημερήσιες μετρήσεις

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα στοιχεία κατανάλωσης αποστέλλονται από τον ΔΕΔΔΗΕ στις εταιρείες προμήθειας, όπου μέχρι σήμερα, η αγορά βασίζεται κυρίως σε πιστοποιημένα μηνιαία αρχεία.

Ο Διαχειριστής έχει ήδη αρχίσει να αποστέλλει και ημερήσια δεδομένα με χρονική καθυστέρηση πέντε ημερών, αφού προηγουμένως ολοκληρωθεί η επεξεργασία και η πιστοποίησή τους. Για την ώρα, τα ημερήσια στοιχεία λειτουργούν παράλληλα με τα μηνιαία, ώστε να εντοπιστούν και να διορθωθούν τυχόν αποκλίσεις.

Ο τελικός στόχος είναι να καταργηθούν τα μηνιαία δελτία και να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά πιστοποιημένα ημερήσια δεδομένα. Η μετάβαση θεωρείται απαραίτητη για την ακριβέστερη παρακολούθηση της κατανάλωσης και την εφαρμογή των δυναμικών τιμολογίων ρεύματος.

Τι αλλάζει στις ενδείξεις που δηλώνουν οι καταναλωτές

Εξετάζεται επίσης η διασύνδεση των ενδείξεων που υποβάλλουν οι ίδιοι οι καταναλωτές μέσω των εφαρμογών των παρόχων με τα πληροφοριακά συστήματα του ΔΕΔΔΗΕ.

Πιο αναλυτικά, σήμερα η ένδειξη που δηλώνει ο πελάτης μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον προμηθευτή για την έκδοση λογαριασμού, χωρίς όμως να ενημερώνεται αυτομάτως και ο Διαχειριστής. Έτσι, μία παροχή μπορεί να θεωρείται καταμετρημένη από την εταιρεία προμήθειας και ακαταμέτρητη από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Η λύση που εξετάζεται προβλέπει ότι οι ενδείξεις θα αποστέλλονται στον Διαχειριστή και θα περνούν από βασικούς ελέγχους αξιοπιστίας. Εφόσον θεωρούνται συμβατές με το ιστορικό της παροχής, θα μπορούν να αναγνωρίζονται ως πραγματικές μετρήσεις και από τις δύο πλευρές.

Ο στόχος έως το 2030

Μέσα στο 2026 έχουν εγκατασταθεί περίπου 330.000 νέοι έξυπνοι μετρητές. Εφόσον επιτευχθεί ο ετήσιος στόχος, τα ενεργά ρολόγια θα φτάσουν τα 2,4 εκατομμύρια και θα καλύπτουν περίπου το 66% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στη χώρα.

Για το 2027 προβλέπονται 3,71 εκατ. μετρητές, για το 2028 περίπου 5,04 εκατ. και για το 2029 σχεδόν 5,94 εκατ. Η ολοκλήρωση του προγράμματος τοποθετείται στο τέλος του 2030, όταν το σύνολο των περίπου 7,7 εκατ. παροχών της χώρας θα πρέπει να διαθέτει δυνατότητα τηλεμέτρησης.

Παράλληλα, εξετάζεται η τύχη περίπου 300.000 παλαιότερων έξυπνων μετρητών, οι οποίοι δεν μπορούν να υποστηρίξουν καταμέτρηση ανά 15 λεπτά. Οι συσκευές αυτές ενδέχεται είτε να αναβαθμιστούν με πρόσθετο εξοπλισμό είτε να αντικατασταθούν πλήρως

Συνεπώς, ο ΔΕΔΔΗΕ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το μεγάλο πρόγραμμα αντικατάστασης των μετρητών όχι μόνο για τον εκσυγχρονισμό του δικτύου, αλλά και για να λύσει πρώτα τις περιπτώσεις που προκαλούν λανθασμένους λογαριασμούς, καθυστερήσεις, υψηλό λειτουργικό κόστος και στρεβλώσεις στην αγορά. Η ειδική προτεραιοποίηση, πάντως, δεν έχει ακόμη θεσπιστεί ως υποχρεωτικός κανόνας και προς το παρόν αποτελεί επιχειρησιακή πρόταση των προμηθευτών.