Ρεύμα: Πότε θα μπλοκάρει η αλλαγή παρόχου – Τι αλλάζει για όσους έχουν χρέη

Νέοι κανόνες έρχονται στην αλλαγή παρόχου ηλεκτρικού ρεύματος, με στόχο να περιοριστεί το φαινόμενο καταναλωτών που μετακινούνται από εταιρεία σε εταιρεία αφήνοντας πίσω ανεξόφλητες οφειλές.

Το τελικό σχέδιο της υπουργικής απόφασης, το οποίο σύμφωνα με το Energygame.gr οδεύει προς υπογραφή και δημοσίευση σε ΦΕΚ, προβλέπει αυστηρότερα φίλτρα για τους συστηματικούς κακοπληρωτές, χωρίς όμως να καταργεί τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή για τους συνεπείς καταναλωτές.

Στην πράξη, το νέο πλαίσιο προβλέπει τρεις βασικούς μηχανισμούς: μπλόκο στην αλλαγή παρόχου όταν εκκρεμεί εντολή αποκοπής, αυτόματο «φρένο» όταν υπάρχουν τρεις ενεργές σημάνσεις από διαφορετικούς προμηθευτές και δυνατότητα μιας νέας εταιρείας να αρνηθεί να δεχθεί έναν πελάτη ακόμη και πριν φτάσει στις τρεις σημάνσεις.

Τι γίνεται μετά από δύο απλήρωτους λογαριασμούς

Ο πρώτος απλήρωτος λογαριασμός δεν θα σημαίνει αυτομάτως ότι ο καταναλωτής χαρακτηρίζεται υπερήμερος, αλλά η οφειλή θα μεταφέρεται στον επόμενο λογαριασμό μαζί με τους προβλεπόμενους τόκους υπερημερίας.

Εάν δεν πληρωθεί ούτε ο δεύτερος λογαριασμός μέσα στην προθεσμία, ο προμηθευτής θα πρέπει εντός πέντε ημερών να επικοινωνήσει με τον πελάτη και να του προτείνει διακανονισμό σε δόσεις. Ο καταναλωτής θα έχει στη συνέχεια άλλες πέντε ημέρες για να απαντήσει. Σε περίπτωση μη αποδοχής του διακανονισμού ή εάν συμφωνήσει αλλά στη συνέχεια δεν τον τηρήσει, ο πάροχος θα προχωρά σε δύο ενέργειες:

• θα καταχωρίζει σήμανση του πελάτη ως υπερήμερου,
• και θα υποβάλλει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή.

Στη συνέχεια ο καταναλωτής θα ενημερώνεται γραπτώς, είτε ηλεκτρονικά είτε σε έντυπη μορφή.

Εάν τώρα περάσουν δέκα ημέρες από την ενημέρωση για την αποκοπή χωρίς να έχει γίνει εξόφληση ή ρύθμιση της οφειλής, ο προμηθευτής θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να σταματήσει να εκπροσωπεί την παροχή.

Αντίθετα, εφόσον το χρέος πληρωθεί ή ρυθμιστεί, τόσο η σήμανση όσο και η εντολή αποκοπής θα αίρονται την ίδια ημέρα.

Πότε μπαίνει «κόκκινη κάρτα» στην αλλαγή παρόχου

Το βασικό όριο του νέου συστήματος είναι οι τρεις ενεργές σημάνσεις από τρεις διαφορετικούς προμηθευτές.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκούν τρεις απλήρωτοι λογαριασμοί ή τρεις οφειλές προς την ίδια εταιρεία. Για να ενεργοποιηθεί αυτόματο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου θα πρέπει να υπάρχουν ενεργές σημάνσεις από τουλάχιστον τρεις διαφορετικές εταιρείες, όπως ξεκαθαρίζει το ρεπορτάζ του energygame.gr.

Το μέτρο θα ισχύει τόσο για νοικοκυριά όσο και για επιχειρήσεις.

Κατά την πρώτη εφαρμογή του συστήματος θα μπορούν να καταχωριστούν οφειλές που έχουν γίνει ληξιπρόθεσμες από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά. Εάν κάποιος εμφανίζεται εξαρχής με τρεις ενεργές σημάνσεις διαφορετικών παρόχων, η δυνατότητα αλλαγής εταιρείας θα περιορίζεται αυτομάτως.

Το μπλόκο θα παύει όταν οι οφειλές εξοφληθούν ή διακανονιστούν και διαγραφούν οι αντίστοιχες σημάνσεις.

Μπλόκο και όταν υπάρχει εντολή αποκοπής

Αλλαγή παρόχου δεν θα μπορεί να γίνει ούτε όταν υπάρχει ήδη εντολή απενεργοποίησης του μετρητή από την εταιρεία που εκπροσωπεί την παροχή.

Η ρύθμιση θα καλύπτει και εντολές αποκοπής που θα βρίσκονται ήδη σε εκκρεμότητα όταν τεθεί σε ισχύ η υπουργική απόφαση.

Έτσι, ένας καταναλωτής δεν θα μπορεί να αποφεύγει την αποκοπή μεταφέροντας απλώς την παροχή του σε άλλη εταιρεία.

Τι γίνεται αν το χρέος μείνει στον προηγούμενο πάροχο

Εφόσον ένας καταναλωτής έχει ήδη αλλάξει εταιρεία και αφήσει απλήρωτο τον τελικό λογαριασμό στον προηγούμενο προμηθευτή, η παλιά εταιρεία θα πρέπει σε διάστημα εντός πέντε ημερών να επικοινωνήσει μαζί του και να προτείνει διακανονισμό, ενώ και ο πρώην πελάτης θα έχει επίσης πέντε ημέρες για να απαντήσει.

Εάν δεν δεχθεί ή δεν τηρήσει τη ρύθμιση, ο προηγούμενος πάροχος θα μπορεί να καταχωρίσει ενεργή σήμανση. Ωστόσο, δεν θα έχει δικαίωμα να ζητήσει αποκοπή του ρεύματος, καθώς πλέον δεν εκπροσωπεί την παροχή.

Πότε μια νέα εταιρεία μπορεί να πει «όχι»

Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης στον προμηθευτή τη δυνατότητα να αρνηθεί να συνάψει νέα σύμβαση με έναν καταναλωτή.

Όπως αναφέρει το Energygame.gr, αυτό μπορεί να συμβεί εάν ο αιτών έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς οποιονδήποτε προμηθευτή, διαθέτει έστω και μία ενεργή σήμανση ή εάν έχουν εκδοθεί σε βάρος του τουλάχιστον δύο εντολές αποκοπής μέσα στους προηγούμενους 12 μήνες.

Πρόκειται, πάντως, για δικαίωμα της εταιρείας και όχι για αυτόματο αποκλεισμό. Δηλαδή, ένας καταναλωτής που έχει μία σήμανση εξακολουθεί θεσμικά να μπορεί να αλλάξει πάροχο, αλλά η νέα εταιρεία μπορεί να επιλέξει να μην τον δεχθεί.

Με τη συγκατάθεση του καταναλωτή, οι εταιρείες θα μπορούν ακόμη να λαμβάνουν από τον Διαχειριστή στοιχεία για την κατανάλωσή του έως και δύο ετών, τις σημάνσεις, το ιστορικό εντολών αποκοπής και τεχνικά χαρακτηριστικά της παροχής.

Τι ισχύει για τις προθεσμίες πληρωμής

Για τους μικρούς πελάτες, η προθεσμία εξόφλησης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 20 ημέρες από την αποστολή του λογαριασμού.

Στους έντυπους λογαριασμούς, το όριο αυξάνεται στις 25 ημέρες από την παράδοση στο ταχυδρομείο.

Εάν η ημερομηνία πληρωμής πέφτει Κυριακή ή επίσημη αργία, θα μεταφέρεται στην επόμενη εργάσιμη ημέρα.

Παράλληλα, κάθε εταιρεία θα πρέπει να παρέχει τουλάχιστον έναν δωρεάν τρόπο πληρωμής, ακόμη και μετά τη λήξη της προθεσμίας.

Τι προβλέπεται για αμφισβητούμενες χρεώσεις

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για περιπτώσεις στις οποίες ο καταναλωτής αμφισβητεί κάποια χρέωση.

Εφόσον έχει καταθέσει σχετικό αίτημα στον πάροχο και παράλληλα έχει προσφύγει σε αρμόδια αρχή ή δικαστήριο, δεν θα μπορεί να εκδοθεί εντολή αποκοπής ή παύσης εκπροσώπησης μέχρι να κριθεί το αίτημα προσωρινής προστασίας.

Ο προμηθευτής θα μπορεί, ωστόσο, να μην ανανεώσει τη σύμβαση, αρκεί να ενημερώσει τον πελάτη τουλάχιστον 30 ημέρες νωρίτερα.

Στα 2,98 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη

Η νέα παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Το 2025 διαμορφώθηκαν στα 2,98 δισ. ευρώ, από 3,39 δισ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας μείωση 12,2%.

Από το συνολικό ποσό, τα 1,45 δισ. ευρώ αφορούν ενεργούς πελάτες, ενώ 1,53 δισ. ευρώ προέρχονται από καταναλωτές που έχουν ήδη φύγει από την εταιρεία στην οποία δημιούργησαν την οφειλή.

Συνολικά, περίπου 2,74 εκατ. παροχές, δηλαδή σχεδόν τέσσερις στις δέκα, εμφανίζουν ανεξόφλητες υποχρεώσεις.