Ρεύμα: Πώς σχεδιάζεται μείωση 30% στους λογαριασμούς – Οι αλλαγές για νοικοκυριά
Μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία θέτει ως στόχο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με ένα πακέτο παρεμβάσεων που επηρεάζει άμεσα τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, ο σχεδιασμός που παρουσίασαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, περιλαμβάνει από νέες επιδοτήσεις για εξοικονόμηση ενέργειας και αντλίες θερμότητας μέχρι έξυπνους μετρητές, δυναμικά τιμολόγια και νέες δυνατότητες αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η μέση λιανική τιμή του ρεύματος για τα νοικοκυριά παραμένει περίπου 50% υψηλότερη από το 2019. Την ίδια στιγμή η επιδίωξη είναι μια μείωση της τάξης του 30% να φέρει σταδιακά το κόστος κοντά στα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση.
Τι μπορεί να αλλάξει στον λογαριασμό ρεύματος
Το υπουργείο επισημαίνει ότι η τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στον λογαριασμό του δεν καθορίζεται μόνο από τη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Πιο αναλυτικά σε αυτήν προστίθενται, μεταξύ άλλων, οι χρεώσεις των δικτύων, οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, το ΕΤΜΕΑΡ, οι απώλειες του δικτύου, το κόστος προμήθειας και οι φόροι. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση σχεδιάζει παρεμβάσεις σε διαφορετικά σημεία του λογαριασμού, με στόχο οι επιμέρους μειώσεις να λειτουργήσουν σωρευτικά.
Νέα χρήματα για «Εξοικονομώ» και αντλίες θερμότητας
Ένα από τα βασικά εργαλεία για τα νοικοκυριά θα είναι τα νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης. Από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προβλέπονται περίπου 2,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 1,7 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης:
- δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά,
- ενίσχυση για αντλίες θερμότητας,
- παρεμβάσεις για θερμοσίφωνες,
- ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης,
- δημιουργία μητρώου για ευάλωτους καταναλωτές,
- λειτουργία one-stop shops για την υποστήριξη ευάλωτων νοικοκυριών.
Επιπλέον, μέσω της ρήτρας διαφυγής προβλέπονται άλλα 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, με περίπου 100.000 δικαιούχους.
Έρχονται περισσότερες ώρες φθηνού ρεύματος
Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα, η λογική είναι ότι η φθηνότερη ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά τις ώρες μεγάλης ηλιοφάνειας θα μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα, κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν οι τιμές συνήθως αυξάνονται.
Παράλληλα, για την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης προβλέπονται συνολικά 600 εκατ. ευρώ. Η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης υπολογίζεται σήμερα περίπου στα 700 MW, με στόχο να φτάσει:
- τα 1.000 MW έως το τέλος του 2026,
- τα 1.500 MW μέσα στο 2027,
- τα 3.000-4.000 MW έως το τέλος του 2028,
- και τα 5.000-7.000 MW έως το 2030.
Έξυπνοι μετρητές και δυναμικά τιμολόγια
Για τα νοικοκυριά σημαντική αλλαγή αναμένεται να αποτελέσει και η εξάπλωση των έξυπνων μετρητών.
Το 2026 προβλέπεται να έχουν εγκατασταθεί περίπου 2,4 εκατομμύρια, ενώ ο στόχος για το 2030 είναι να φτάσουν τα 7,7 εκατομμύρια, καλύπτοντας το σύνολο του δικτύου.
Οι έξυπνοι μετρητές συνδέονται και με την ανάπτυξη δυναμικών τιμολογίων, μέσω των οποίων ο καταναλωτής θα μπορεί να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσής του στις ώρες που η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη.
Φωτοβολταϊκά ακόμη και στο μπαλκόνι
Μία από τις πλέον πρακτικές αλλαγές που προωθεί το ΥΠΕΝ είναι το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα απλοποιηθεί το net billing, ενώ θα επιτρέπονται περισσότερες επιλογές για παραγωγή και αποθήκευση ρεύματος για ίδια χρήση.
Μεταξύ αυτών προβλέπονται:
- συστήματα αποθήκευσης χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο,
- συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες,
- παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω τρίτου προσώπου,
- εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι ισχύος έως 800 Watt, με ειδικούς κανόνες ασφαλείας.
Η αυτοκατανάλωση στην Ελλάδα έχει ήδη ξεπεράσει το 1,1 GW, κυρίως από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.
Τι αλλάζει για όσους έχουν χρέη στο ρεύμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η παρέμβαση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες προσεγγίζουν συνολικά τα 3 δισ. ευρώ. Με το νέο σύστημα επισήμανσης που περιέγραψε το ΥΠΕΝ, μετά την τρίτη σχετική ένδειξη ένας καταναλωτής με ληξιπρόθεσμη οφειλή δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή εάν προηγουμένως δεν έχει τακτοποιήσει το χρέος του. Τέλος, το υπουργείο υπογραμμίζει ότι οι ανεξόφλητες οφειλές επιβαρύνουν συνολικά την αγορά και τελικά το βάρος μετακυλίεται και στους συνεπείς καταναλωτές.
Γιατί οι διασυνδέσεις των νησιών αφορούν όλους τους καταναλωτές
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών αποτελούν επίσης μέρος του σχεδίου για χαμηλότερους λογαριασμούς.
Η ηλεκτροπαραγωγή στα μη διασυνδεδεμένα νησιά κοστίζει περίπου 1,2 δισ. ευρώ τον χρόνο και, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι περίπου τρεις φορές ακριβότερη από την παραγωγή στο διασυνδεδεμένο σύστημα.
Η διαφορά καλύπτεται μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, δηλαδή μέσω χρεώσεων που επιβαρύνουν τους καταναλωτές σε ολόκληρη τη χώρα.
Γι' αυτό το υπουργείο εκτιμά ότι οι νέες διασυνδέσεις, σε συνδυασμό με περισσότερες ΑΠΕ και αποθήκευση στα νησιά, μπορούν να περιορίσουν σταδιακά αυτή την επιβάρυνση.
Ο συνολικός κυβερνητικός σχεδιασμός στηρίζεται σε χρηματοδοτική «δύναμη πυρός» περίπου 5 δισ. ευρώ και όχι σε μία εφάπαξ επιδότηση. Στόχος είναι η μείωση του κόστους να προκύψει σταδιακά από αλλαγές τόσο στην παραγωγή και τα δίκτυα όσο και στον τρόπο με τον οποίο τα ίδια τα νοικοκυριά καταναλώνουν και παράγουν ηλεκτρική ενέργεια.