Καμπανάκι κινδύνου για τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης- Πιθανά τα μέτρα μείωσης της ζήτησης
Με την τιμή του φυσικού αερίου να σπάει για μια ακόμα φορά το φράγμα των 80 ευρώ και τις ευρωπαϊκές αποθήκες να μην είναι γεμάτες ούτε στο 75%, εύλογα “φουντώνουν” οι ανησυχίες για τον χειμώνα που είναι μπροστά μας.
Αυτό που εντείνει ακόμα περισσότερο τον προβληματισμό, μεταξύ των αναλυτών αλλά και των θεσμικών ευρωπαϊκών οργάνων, είναι ότι οι χαμηλές πληρότητες δεν “καίνε” τους πιο “μικρούς” της Ευρώπης, αλλά τις μεγάλες χώρες- καταναλωτές. Για παράδειγμα, ποιος θα φανταζόταν πριν από μερικούς μήνες ότι η Γερμανία θα “έμπαινε” στον χειμώνα με πληρότητα 59%;
Τα έκτακτα αλλά ανεπαρκή μέτρα
Σύμφωνα με την ανάλυση του IEEFA, η τεχνική χωρητικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ είναι περίπου 108 δισ. κυβικά μέτρα. Η Γερμανία κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο, περίπου 22% της συνολικής χωρητικότητας της ΕΕ, ακολουθούμενη από την Ιταλία (18%), την Ολλανδία (13%), τη Γαλλία (11%), την Αυστρία (9%) και την Ουγγαρία (6%). Μαζί, αυτές οι έξι χώρες αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% της συνολικής χωρητικότητας αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ.
Η Κύπρος, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα και η Σλοβενία δεν διαθέτουν εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κανονισμό της ΕΕ για την αποθήκευση φυσικού αερίου, πρέπει να συνάπτουν ρυθμίσεις αλληλεγγύης με άλλα κράτη- μέλη για να διασφαλίσουν τα αποθέματά τους σε φυσικό αέριο.
Καθώς οι υψηλές τιμές αποτρέπουν τις εταιρείες από την αποθήκευση φυσικού αερίου, ορισμένες κυβερνήσεις έχουν παρέμβει:
- Η Ολλανδία ενέκρινε επιδότηση έως και 993 εκατομμυρίων ευρώ τον περασμένο Ιούνιο για την κρατική εταιρεία ενέργειας EBN Capital για την ενίσχυση των αποθεμάτων φυσικού αερίου. Ακόμα κι έτσι, η πληρότητα της μόλις που ξεπερνά το 61%.
- Στα τέλη Σεπτεμβρίου, η γερμανική κυβέρνηση έδωσε εντολή στην κρατική εταιρεία εισαγωγών φυσικού αερίου SEFE να προμηθεύσει και να αποθηκεύσει 8 τεραβατώρες φυσικού αερίου, περίπου το 3% της αποθηκευτικής ικανότητας της χώρας, έως τις 15 Δεκεμβρίου.
- Η ισπανική κυβέρνηση αύξησε τα αποθέματα LNG στους τερματικούς σταθμούς εισαγωγής της κατά περισσότερο από το ένα τέταρτο για αυτόν τον χειμώνα, για να βοηθήσει στη διασφάλιση του εφοδιασμού.
Το “γκρίζο” σενάριο
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο, αν λάβει κανείς υπόψιν ότι τα χαμηλά επίπεδα φυσικού αερίου σε αποθέματα αφήνουν την ΕΕ με λιγότερο απόθεμα έναντι της εκτροπής φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ασία, περαιτέρω αναταραχών στη Μέση Ανατολή ή απώλειας ρωσικού LNG από τον Ιανουάριο του 2027.
Η ΕΕ οδεύει προς τον χειμώνα, με τις αποθήκες φυσικού αερίου να είναι περίπου 73% γεμάτες, το χαμηλότερο επίπεδο για αυτήν την εποχή του έτους από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές το 2011. Ένα κύμα ψύχους όπως αυτό του Ιανουαρίου 2026 θα εξαντλούσε τα αποθέματα αποθήκευσης φυσικού αερίου ταχύτερα.
Το IEEFA προβλέπει ότι η αποθήκευση θα μπορούσε να παρέχει 7,3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) λιγότερο φυσικό αέριο στην αγορά αυτόν τον χειμώνα (Νοέμβριο έως Μάρτιο) σε σχέση με πέρυσι. Μαζί με την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG από την ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2027, αυτό το έλλειμμα θα μπορούσε να αναγκάσει την Ένωση να μειώσει τη χειμερινή ζήτηση φυσικού αερίου κατά 7%, ή 14 bcm, σε σύγκριση με τον περασμένο χειμώνα!
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ θα εξαντληθούν αυτόν τον χειμώνα. Αλλά καθώς τα επίπεδα αποθήκευσης μειώνονται, το φυσικό αέριο μπορεί να αποσυρθεί πιο αργά (λόγω μειωμένης πίεσης ), καθιστώντας πιο δύσκολη την κάλυψη της ζήτησης κατά τη διάρκεια ενός κύματος ψύχους στα τέλη του χειμώνα. Το τέλος του χειμώνα με χαμηλά αποθέματα θα σήμαινε επίσης μεγαλύτερη αναπλήρωση το επόμενο καλοκαίρι, ωθώντας ξανά τις τιμές προς τα πάνω.
Το IEEFA εκτιμά, επίσης, ότι και η επιλογή της κάλυψης του ελλείμματος αποθήκευσης με πρόσθετες εισαγωγές φυσικού αερίου, μοιάζει αδιέξοδη, καθώς θα κόστιζε στην ΕΕ 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Επειδή ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει αυξήσει τις τιμές του φυσικού αερίου, αυτό το ποσό είναι 12% περισσότερο από ό,τι θα είχε κοστίσει ο ίδιος όγκος το 2025. Κατά συνέπεια, η αυξημένη εξάρτηση από την αποθήκευση φυσικού αερίου έχει καταστεί σημαντική οικονομική υποχρέωση για την Ευρώπη.