«Θεωρία του Νεκρού Διαδικτύου»: Η θεωρία συνωμοσίας που η AI κάνει όλο και πιο πειστική

Κάθε μέρα διαβάζουμε σχόλια, κάνουμε like σε αναρτήσεις και συζητάμε στα social media. Πόσοι όμως από όσους βρίσκονται απέναντί μας είναι πραγματικοί άνθρωποι; Ποιο περιεχόμενο είναι φτιαγμένο από ανθρώπινο χέρι και όχι από τη τεχνητή νοημοσύνη;

Αυτό το ερώτημα θέτει η «Θεωρία του Νεκρού Διαδικτύου» (Dead Internet Theory). Η θεωρία ξεκίνησε ως περιθωριακή ιδέα και σήμερα συζητείται όλο και πιο σοβαρά, με τη τεχνητή νοημοσύνη να την ενισχύει, εφόσον χρησιμοποιείται ιδιαίτερα πολύ από όλους μας για τη δημιουργία περιεχομένου.

Πού εντοπίζεται η αφετηρία της

Η συζήτηση ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία, το 2016, με τους χρήστες του 4chan, ενός ανώνυμου διαδικτυακού φόρουμ, να γράφουν για την αυξανόμενη παρουσία αυτοματοποιημένων λογαριασμών.

Η θεωρία πήρε συγκεκριμένη μορφή στις αρχές του 2021, όταν ένας χρήστης με το ψευδώνυμο «IlluminatiPirate» δημοσίευσε εκτενή ανάρτηση στο φόρουμ Agora Road με τίτλο «Dead Internet Theory: Most of the Internet is Fake».

Υποστήριζε ότι το διαδίκτυο «πέθανε» γύρω στο 2016–2017 και ότι από τότε το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου του το παράγουν bots και αλγόριθμοι.

Την ίδια χρονιά στο αμερικανικό περιοδικό The Atlantic η Kaitlyn Tiffany έγραψε ένα άρθρο για τη θεωρία αυτή, η οποία έτσι πέρασε στα μεγάλα μέσα ενημέρωσης. Πλέον, μεταξύ άλλων, το άρθρο αυτό αποτελεί μέρος ενός project του περιοδικού, με τίτλο “Shadowland”, το οποίο υποστηρίζει ότι «η Αμερική οφείλει την ύπαρξη της –ή ένα μέρος αυτής – στις θεωρίες συνωμοσίας.

Η ακραία εκδοχή της θεωρίας έχει ως πυρήνα τον ρόλο των κυβερνήσεων και των μεγάλων εταιρειών να αντικαταστήσουν σκόπιμα τους ανθρώπους με μηχανές, χωρίς ωστόσο αυτό να στηρίζεται σε αποδείξεις.

Η ήπια εκδοχή όμως, ότι η αυτοματοποιημένη δραστηριότητα «πνίγει» την ανθρώπινη, βρίσκει πλέον στήριγμα στα δεδομένα.

Σύμφωνα με την έκθεση Bad Bot Report 2026 της Imperva, τα bots αντιστοιχούσαν το 2025 σε πάνω από το 53% της συνολικής διαδικτυακής κίνησης, με το 40% να χαρακτηρίζεται κακόβουλο.

Το παράδοξο της δήλωσης Άλτμαν

Τον Σεπτέμβριο του 2025 ο Σαμ Άλτμαν, επικεφαλής της OpenAI, σχολίασε τη θεωρία με ανάρτησή του στο X. Παραδέχθηκε ότι, ενώ δεν είχε πάρει ποτέ πολύ σοβαρά τη θεωρία αυτή, πλέον φαίνεται να υπάρχουν πραγματικά πολλοί λογαριασμοί που λειτουργούν με γλωσσικά μοντέλα (LLMs).

Το παράδοξο είναι προφανές. Την ανησυχία την εξέφρασε ο άνθρωπος που ηγείται της εταιρείας πίσω από το ChatGPT, δηλαδή του εργαλείου που θεωρείται από τους βασικούς λόγους για την έκρηξη του συνθετικού περιεχομένου.

Πολλοί χρήστες σχολίασαν ειρωνικά ότι ο Άλτμαν περιγράφει ένα πρόβλημα που η ίδια του η τεχνολογία βοήθησε να δημιουργηθεί. Άλλοι συνέδεσαν τη δήλωση με ένα ακόμη εγχείρημά του, το World ID, ένα σύστημα που ανέπτυξε  η Tools for Humanity, εταιρεία με συνιδρυτή τον ίδιον τον Άλτμαν, και υπόσχεται να επιβεβαιώνει ότι ο χρήστης είναι άνθρωπος και όχι bot.

Τον Απρίλιο του 2026 η Tools for Humanity ανακοίνωσε συνεργασίες με τις Zoom, DocuSign, Tinder, Okta, Shopify, VanEck και Vercel.

Τον Οκτώβριο του 2026 η εταιρεία παρουσίασε εκδοχή του World ID για τράπεζες, για την καταπολέμηση της απάτης.

Πώς πλοηγούμαστε σε ένα διαδίκτυο με bots

Το διαδίκτυο δεν είναι νεκρό, απαιτεί όμως περισσότερη προσοχή από εμάς τους ίδιους. Μερικές πρακτικές που μπορούμε να εφαρμόζουμε καθημερινά είναι οι εξής:

• Να ελέγχουμε την πηγή πριν πιστέψουμε ή κοινοποιήσουμε μια είδηση. Αναζητήστε αν την αναφέρουν και έγκυρα μέσα.
• Να προσέχουμε τα ύποπτα προφίλ, όπως πρόσφατοι λογαριασμοί με τεράστια δραστηριότητα, γενικόλογη περιγραφή και «τέλεια» φωτογραφία προφίλ.
• Να μην εμπιστευόμαστε απόλυτα τα νούμερα. Τα likes, οι ακόλουθοι και οι διαδικτυακές κριτικές μπορεί να είναι στημένα.
• Να κάνουμε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας (π.χ. Google Lens) σε φωτογραφίες που μας σοκάρουν ή μας κινούν υποψίες για τη γνησιότητα τους.
• Να αγνοούμε τα προκλητικά σχόλια. Συχνά στόχος τους είναι η αλληλεπίδραση, που ενισχύει την ανάρτηση στον αλγόριθμο.
• Να αναπτύξουμε μια δυσπιστία σε μηνύματα που μας «πιέζουν» («μόνο σήμερα», «κοινοποίησε πριν το κατεβάσουν»).
• Να επιλέγουμε συνειδητά τι ακολουθούμε και τι διαβάζουμε από πηγές, δημοσιογράφους και κοινότητες που γνωρίζουμε.