11 εφαρμογές που χρησιμοποιείτε καθημερινά και μπορεί να παρακολουθούν τη δραστηριότητά σας
Από την επικοινωνία και τις online αγορές μέχρι τις μετακινήσεις, τη μουσική, τα βίντεο και τα social media, σχεδόν κάθε δραστηριότητα περνά πλέον μέσα από τα smartphones και τις εφαρμογές τους. Ωστόσο, αυτή η ευρεία χρήση συνοδεύεται συχνά από καταγραφή στοιχείων που σχετίζονται με τον τρόπο που τις χρησιμοποιούμε: από τις συνήθειες και τις προτιμήσεις μας μέχρι τις αναζητήσεις, την τοποθεσία μας, ακόμη και κινήσεις που κάνουμε εκτός του περιβάλλοντός τους.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια εφαρμογή λειτουργεί παράνομα, καθώς τα δεδομένα αυτά αξιοποιούνται συχνά από τις εταιρείες για την παροχή εξατομικευμένων προτάσεων, την προβολή διαφημίσεων, τη βελτίωση των υπηρεσιών τους ή λόγους ασφάλειας. Το πρόβλημα προκύπτει όταν ο χρήστης δεν γνωρίζει τι ακριβώς μοιράζεται ή όταν έχει αφήσει ενεργές ρυθμίσεις που στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται.
Συνεπώς, για πιο ασφαλή χρήση των εφαρμογών, ακολουθούν 11 από τις πιο δημοφιλείς εφαρμογές που αξίζει να ελέγξετε, μαζί με μερικά πρακτικά βήματα για να περιορίσετε την παρακολούθηση.
Το Facebook εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για την προστασία προσωπικών δεδομένων, καθώς πρόκειται για μια εφαρμογή που συλλέγει και αξιοποιεί μεγάλο όγκο πληροφοριών για τη δραστηριότητα των χρηστών. Από τις αναρτήσεις και τα likes μέχρι τις σελίδες που ακολουθεί κάποιος και τις διαφημίσεις με τις οποίες αλληλεπιδρά, η πλατφόρμα διαμορφώνει ένα αναλυτικό προφίλ ενδιαφερόντων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η υπόθεση Cambridge Analytica, η οποία αποτέλεσε σημείο καμπής στη συζήτηση γύρω από την προστασία της ιδιωτικότητας στα social media, καθώς ανέδειξε με εμφατικό τρόπο το πώς προσωπικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν πέρα από αυτό που αντιλαμβάνεται ο μέσος χρήστης. Στο ίδιο πλαίσιο, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ είχε επιβάλει στο Facebook πρόστιμο ύψους 5 δισ. δολαρίων για παραβιάσεις που σχετίζονταν με την ιδιωτικότητα των χρηστών.
Για περισσότερο έλεγχο, μπορείτε να μπείτε στις ρυθμίσεις του Facebook και αναζητήστε το Accounts Center. Από εκεί, στην ενότητα που αφορά τη δραστηριότητα εκτός Meta, μπορείτε να δείτε ποιες εφαρμογές και ιστοσελίδες στέλνουν πληροφορίες στη Meta και να αποσυνδέσετε μελλοντική δραστηριότητα. Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι η ίδια η Meta παρέχειτην επιλογή για διακοπή της μελλοντικής δραστηριότητας εκτός των τεχνολογιών της.
Το Instagram, που ανήκει επίσης στη Meta, χρησιμοποιεί παρόμοιο οικοσύστημα ρυθμίσεων με το Facebook, αφού η εφαρμογή έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί δεδομένα για διαφημίσεις, προτάσεις περιεχομένου και εξατομίκευση της εμπειρίας.
Ο πιο άμεσος έλεγχος γίνεται από το Accounts Center, όπου ο χρήστης μπορεί να διαχειριστείτε πληροφορίες, συνδεδεμένες εφαρμογές και δραστηριότητα εκτός Meta. Χρήσιμο είναι επίσης να ζητήσετε εξαγωγή των δεδομένων σας, ώστε να δείτε τι έχει αποθηκευτεί στον λογαριασμό σας.
Το LinkedIn δεν είναι απλώς ένα επαγγελματικό δίκτυο, καθώς και αυτό με τη σειρά του συλλέγει δεδομένα από το προφίλ, τις επαφές, τη δραστηριότητα και τις επαγγελματικές σας αλληλεπιδράσεις, στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διαφημιστικούς ή αναλυτικούς σκοπούς.
Στις ρυθμίσεις του LinkedIn υπάρχει ξεχωριστή ενότητα Advertising data, από όπου μπορείτε να διαχειριστείτε τις διαφημιστικές προτιμήσεις σας. Την ίδια στιγμή η πλατφόρμα αναφέρει ότι από εκεί ο χρήστης μπορεί να ελέγξει γενικές επιλογές διαφήμισης και δεδομένων.
Amazon
Η Amazon δεν γνωρίζει μόνο τι αγορές κάνετε, αλλά μπορεί να επεξεργάζεται πληροφορίες από αναζητήσεις προϊόντων, λίστες επιθυμιών, ιστορικό αγορών, συσκευές, υπηρεσίες streaming ή φωνητικές εντολές μέσω Alexa. Η πολιτική απορρήτου της Amazon περιγράφει ότι η εταιρεία συλλέγει και επεξεργάζεται προσωπικές πληροφορίες μέσω των προϊόντων και υπηρεσιών της.
Και σε αυτή τη περίπτωση ελέγξτε τις προτάσεις προϊόντων, τις διαφημιστικές προτιμήσεις και κυρίως τις άδειες της εφαρμογής στο κινητό σας. Αν η εφαρμογή δεν χρειάζεται πρόσβαση σε μικρόφωνο, κάμερα, επαφές ή τοποθεσία, μπορείτε να τις απενεργοποιήσετε από τις ρυθμίσεις της συσκευής.
YouTube
Το YouTube βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο ιστορικό προβολών και αναζητήσεων. Συγκεκριμένα τα παραπάνω δεδομένα τροφοδοτούν τις προτάσεις βίντεο, αλλά συνδέονται και με την ευρύτερη διαφημιστική δραστηριότητα της Google.
Μέσα από τον λογαριασμό Google μπορείτε να ελέγξετε το Web & App Activity, το ιστορικό YouTube και την εξατομίκευση διαφημίσεων. Η Google δίνει τη δυνατότητα ενεργοποίησης ή απενεργοποίησης του Web & App Activity από την ενότητα Data & privacy.
X / Twitter
Το X χρησιμοποιεί δεδομένα για εξατομικευμένες διαφημίσεις, προτάσεις περιεχομένου και λειτουργίες ασφαλείας. Στις ρυθμίσεις απορρήτου μπορείτε να δείτε συνδεδεμένες εφαρμογές, ενεργές συνεδρίες, διαφημιστικές επιλογές και δεδομένα τοποθεσίας.
Η πλατφόρμα διαθέτει ξεχωριστές επιλογές για διαφημίσεις βάσει ενδιαφερόντων, αν και διευκρινίζει ότι ορισμένες επιλογές αφορούν συγκεκριμένα τις διαφημίσεις που προβάλλονται από το ίδιο το X και όχι απαραίτητα όλες τις διαφημιστικές συνεργασίες τρίτων.
Uber
Η Uber χρειάζεται την τοποθεσία σας για να λειτουργήσει σωστά, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφήσετε ενεργές όλες τις επιλογές δεδομένων. Εκτός από τις μετακινήσεις, η εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιεί πληροφορίες για διαφημίσεις, προσφορές και αναλυτικά στοιχεία.
Στο Account > Settings > Privacy μπορείτε να ελέγξετε ρυθμίσεις απορρήτου και διαφημίσεων. Η Uber αναφέρει ότι οι χρήστες μπορούν να περιορίσουν τη διαμοίραση προσωπικών πληροφοριών για στοχευμένη διαφήμιση, όπου η επιλογή αυτή είναι διαθέσιμη.
Η Google είναι ίσως η πιο κρίσιμη περίπτωση, επειδή συνδέεται με αναζήτηση, Gmail, Maps, Android, YouTube, Chrome και Google Play. Έτσι, ο έλεγχος δεν πρέπει να περιοριστεί σε μία εφαρμογή, αλλά συνολικά στον λογαριασμό σας.
Ανοίξτε το Manage your Google Account και πηγαίνετε στο Data & privacy. Εκεί μπορείτε να ελέγξετε ιστορικό αναζητήσεων, δραστηριότητα εφαρμογών, ιστορικό YouTube, τοποθεσίες και διαφημιστική εξατομίκευση. Η Google διαθέτει επίσης τη σελίδα My Activity, όπου ο χρήστης μπορεί να βλέπει και να διαχειρίζεται δραστηριότητα που έχει αποθηκευτεί στον λογαριασμό του.
Spotify
Το Spotify δεν καταγράφει μόνο ποια τραγούδια ακούτε, αλλά μέσα από τη δραστηριότητα ακρόασης σας μπορεί να εντοπίζει μοτίβα συνηθειών, να αποκαλύπτει διαθέσεις, ενδιαφέροντα, ώρες χρήσης και προτιμήσεις, στοιχεία τα οποία στη συνέχεια αξιοποιούνται για προτάσεις, playlists και διαφημίσεις.
Στο Privacy Center του Spotify μπορείτε να ζητήσετε αντίγραφο των προσωπικών σας δεδομένων και να διαχειριστείτε επιλογές που σχετίζονται με tailored ads. Η εταιρεία διαθέτει σχετική σελίδα για τα δικαιώματα δεδομένων και τις ρυθμίσεις απορρήτου.
Snapchat
Το Snapchat αποτελεί το κατ’ εξοχήν app που συνδέεται έντονα με την κάμερα, τις φωτογραφίες και την τοποθεσία. Μάλιστα, η λειτουργία Snap Map, που προσφέρει το app και θυμίζει την εφαρμογή Find My του iPhone, είναι χρήσιμη για όσους θέλουν να μοιράζονται την τοποθεσία τους με φίλους, αλλά μπορεί να γίνει υπερβολικά παρεμβατική αν παραμείνει ενεργή χωρίς έλεγχο.
Για να κρύψετε την τοποθεσία σας, ενεργοποιήστε το Ghost Mode. Σύμφωνα με τις οδηγίες του Snapchat, η επιλογή βρίσκεται από το προφίλ στις ρυθμίσεις, στην ενότητα My Privacy & Data, κάτω από το See My Location.
TikTok
Το TikTok βασίζεται σε έναν ιδιαίτερα ισχυρό αλγόριθμο προτάσεων, ο οποίος τροφοδοτείται από τη συμπεριφορά του χρήστη μέσα στην εφαρμογή: τι βλέπει, πόσο μένει σε κάθε βίντεο, τι προσπερνά, τι σχολιάζει και τι αναζητά. Παράλληλα, οι ρυθμίσεις διαφημίσεων και δεδομένων χρειάζονται τακτικό έλεγχο.
Μέσα από το Settings and privacy μπορείτε να ζητήσετε λήψη των δεδομένων σας. Το TikTok παρέχει επίσημη διαδικασία για download των δεδομένων από την ενότητα Account στις ρυθμίσεις.
Τι μπορείτε να κάνετε
Φυσικά, δεν χρειάζεται να διαγράψετε όλες τις εφαρμογές από το κινητό σας. Αυτό που χρειάζεται, όμως, είναι να γνωρίζετε τι επιτρέπετε και τι όχι, αλλά και να δίνετε περισσότερη σημασία στα «ψιλά γράμματα» των όρων και προϋποθέσεων, στους οποίους οι περισσότεροι πατάμε μηχανικά αποδοχή. Ξεκινήστε από τις άδειες της συσκευής σας: τοποθεσία, μικρόφωνο, κάμερα, επαφές και Bluetooth. Σε Android, οι άδειες εφαρμογών μπορούν να αλλάξουν από το Permission Manager, σύμφωνα με τις οδηγίες της Google.
Στη συνέχεια, μπείτε στις ρυθμίσεις των συγκεκριμένων εφαρμογών και απενεργοποιήστε ό,τι δεν χρειάζεστε, όπως εξατομικευμένες διαφημίσεις, ιστορικό δραστηριότητας, σύνδεση με τρίτες εφαρμογές, πρόσβαση στην τοποθεσία στο παρασκήνιο και αποθήκευση δεδομένων που δεν είναι απαραίτητα, ειδικά σε εφαρμογές που χρησιμοποιούμε καθημερινά και στις οποίες συχνά έχουμε δώσει περισσότερες άδειες απ’ όσες πραγματικά χρειάζονται.