Επιστήμονες φέρνουν την επανάσταση στο ψωμί: Έφτιαξαν σιτάρι με CRISPR που μειώνει τις καρκινογόνες ουσίες
Το βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής, το ψωμί αλλάζει η επιστήμη σε μια προσπάθεια να γίνει πιο υγιεινό και «ασφαλές».
Επιστήμονες στην Αγγλία αξιοποίησαν την τεχνολογία CRISPR για να δημιουργήσουν μια νέα ποικιλία σιταριού με σημαντικά μειωμένα επίπεδα ασπαραγίνης, του αμινοξέος που μετατρέπεται σε ακρυλαμίδιο και θεωρείται πιθανώς καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Rothamsted Research Center στο Χάρπεντεν της Αγγλίας, βασίστηκε στην ακριβή επεξεργασία του DNA των φυτών και σε δοκιμές που διήρκεσαν δύο χρόνια, καταγράφηκε δραστική μείωση της ασπαραγίνης στο γονιδιακά επεξεργασμένο σιτάρι.
Συγκεκριμένα σημειώθηκε μείωση ασπαραγίνης έως 59% σε μία γραμμή σιταριού και εντυπωσιακή μείωση έως 93% σε μια δεύτερη, πιο εξελιγμένη εκδοχή. Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν μάλιστα ότι ψωμί και τα μπισκότα που παρασκευάστηκαν από αυτό το σιτάρι εμφάνισαν πολύ χαμηλότερα επίπεδα ακρυλαμιδίου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα επίπεδα της επικίνδυνης ουσίας ήταν κάτω από το όριο ανίχνευσης ακόμα και μετά από ελαφρύ ψήσιμο.
Ψωμί χωρίς... ρίσκο
Οι ερευνητές συνέκριναν τη μέθοδο CRISPR και τη νέα ποικιλία σιταριού με τις παραδοσιακές τεχνικές βελτίωσης καλλιεργειών. Με τις συμβατικές μεθόδους επιτεύχθηκε μείωση ασπαραγίνης περίπου 50%, αλλά συνοδεύτηκε από πτώση της απόδοσης της καλλιέργειας κατά σχεδόν 25%, λόγω ανεπιθύμητων μεταλλάξεων σε άλλα γονίδια.
Ενώ με τη χρήση της τεχνολογίας CRISPR , οι επιστήμονες στόχευσαν συγκεκριμένα το γονίδιο που ευθύνεται για την παραγωγή ασπαραγίνης. Παράλληλα, μια δεύτερη γενετική γραμμή περιόρισε και ένα συναφές γονίδιο. Το αποτέλεσμα ήταν μείωση της ελεύθερης ασπαραγίνης κατά 59% στην πρώτη περίπτωση και έως 93% στη γραμμή με τη διπλή παρέμβαση, χωρίς καμία επίπτωση στις αποδόσεις.
Αισιόδοξοι οι επιστήμονες
Η επικεφαλής ερευνήτρια, Navneet Kaur, υπογράμμισε ότι η μελέτη αναδεικνύει «τη δύναμη της τεχνολογίας Crispr να επιφέρει ακριβείς και ωφέλιμες αλλαγές στη γενετική των καλλιεργειών», προσθέτοντας ότι με κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο μπορούν να προκύψουν σημαντικά οφέλη για τη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καθηγητής και επικεφαλής της έρευνας Nigel Halford, σημείωσε ότι το σιτάρι χαμηλού ακρυλαμιδίου θα μπορούσε να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στα αυστηρότερα πρότυπα ασφάλειας, χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητα των προϊόντων ή να αυξηθεί σημαντικά το κόστος παραγωγής.
Οι νέες προκλήσεις για το ψωμί
Η επιστημονική αυτή καινοτομία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο ενισχύει τη θέση του βασικός κόμβος έρευνας στη γονιδιακή επεξεργασία, μετά το Brexit και την αποδέσμευση από τους περιορισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα.
Ο νόμος για τη Γενετική Τεχνολογία (Precision Breeding) του 2023 διευκολύνει την ανάπτυξη και εμπορική αξιοποίηση τέτοιων καλλιεργειών. Ωστόσο, οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για νέα συμφωνία υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων (SPS) ενδέχεται να επηρεάσουν το ρυθμό υιοθέτησης των συγκεκριμένων τεχνολογιών.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε περαιτέρω αυστηροποίηση των ορίων για το ακρυλαμίδιο στα τρόφιμα, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε περιορισμούς για ορισμένα αρτοποιήματα και προϊόντα ψωμιού. Οι κανόνες αυτοί θα ισχύουν και για εισαγόμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Συνολικά η εξέλιξη αναδεικνύει τις δυνατότητες της βιοτεχνολογίας να βελτιώσει την ασφάλεια των τροφίμων χωρίς να θυσιάζει την παραγωγικότητα. Η νέα ποικιλία σιταριού φέρνει την επανάσταση στα προϊόντα άρτου χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα.
Διαβάστε επίσης:
Νέες αποκαλύψεις για ιρανικές κυβερνοεπιθέσεις και στην Ευρώπη
Νωρίτερα οι αιτήσεις για το Market Pass 2026: Έρχονται «φουσκωμένες» πληρωμές και αναδρομικά