Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035: Τα 14 νέα μέτρα

Την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 ανακοίνωσε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, που αναμένεται να αποτελέσει τον οδικό χάρτη της χώρας για το στεγαστικό ζήτημα κατά την επόμενη δεκαετία, με προϋπολογισμό άνω των 6,5 δισ. ευρώ

Αποτελεί το ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής στη χώρα, με στόχο τη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα συνεκτικό και διαρκές σύστημα στεγαστικής πολιτικής για την επόμενη δεκαετία.

Η Εθνική Στρατηγική εκπονήθηκε με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τις 18 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2026 και εγκρίθηκε από την Κυβερνητική Επιτροπή Στεγαστικής Πολιτικής στις 23 Ιουλίου 2026.

Οι γενικοί στόχοι

Η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει συνολικά 50 μέτρα, εκ των οποίων 14 είναι νέα προτεινόμενα μέτρα — 10 παρεμβάσεις άμεσης προτεραιότητας και 4 μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Ο συνολικός προϋπολογισμός ξεπερνά τα 6,5 δισ. ευρώ.

Οι παρεμβάσεις οργανώνονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες:

1. Αύξηση της προσφοράς κατοικιών
2. Στήριξη νοικοκυριών και κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν στεγαστικές δυσκολίες
3. Δημιουργία μόνιμων μηχανισμών σχεδιασμού, υλοποίησης και παρακολούθησης της στεγαστικής πολιτικής

Τα 14 νέα μέτρα

1. Ταχύτερες οικοδομικές άδειες: Εκσυγχρονισμός του συστήματος έκδοσης αδειών με αναβάθμιση ψηφιακών εργαλείων (e-Άδειες, Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης), διαλειτουργικότητα δεδομένων και χρήση τεχνητής νοημοσύνης για έλεγχο δικαιολογητικών.

2. Φοιτητική συγκατοίκηση με κρατικές εγγυήσεις: Ψηφιακή πλατφόρμα αντιστοίχισης ιδιοκτητών-φοιτητών, με κρατικές εγγυήσεις κάλυψης κινδύνου μη καταβολής ενοικίου ή ζημιών.

3. Στέγη για δημοσίους υπαλλήλους στα νησιά: Ειδική πλατφόρμα εύρεσης κατοικίας για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και άλλους δημοσίους υπαλλήλους σε νησιωτικές περιοχές υψηλής στεγαστικής πίεσης.

4. Κίνητρα για κατασκευή προσιτών κατοικιών: Χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις και επιδοτήσεις επιτοκίου (κυρίως μέσω Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων) για κατασκευαστές, με προϋπόθεση διάθεσης μέρους των κατοικιών σε κοινωνικό/προσιτό μίσθωμα.

5. Παραχώρηση γης στα νησιά: Πρόγραμμα αξιοποίησης δημόσιας γης σε νησιά μέσω παραχώρησης σε αναδόχους για την ανάπτυξη κατοικιών, με έμφαση στις ανάγκες εργαζομένων σε δημόσιες υπηρεσίες.

6. Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής: Νέος φορέας που καλύπτει το κενό από την κατάργηση του ΟΕΚ το 2012, με συντονιστικό-διαχειριστικό ρόλο, χωρίς μεταβίβαση κυριότητας ακινήτων.

7. Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης: Τοπικοί μηχανισμοί διαμεσολάβησης ιδιοκτητών-δήμων-κοινωνικών υπηρεσιών, εντός των Κέντρων Κοινότητας.

8. Εξειδικευμένο Ταμείο – Θεματοφύλακας: Μηχανισμός για τη δημιουργία, ανάπτυξη και μακροχρόνια διαχείριση αποθέματος κοινωνικών και προσιτών κατοικιών, με επανεπένδυση εσόδων από μισθώματα.

9. Μπόνους δόμησης για κοινωνική κατοικία: Πολεοδομικά κίνητρα (αυξημένος συντελεστής δόμησης, ταχύτερη επανάχρηση ανενεργών κτιρίων) με αντάλλαγμα διάθεση κατοικιών για κοινωνική/προσιτή στέγαση.

10. Νέα Golden Visa με επένδυση σε μακροχρόνια μίσθωση: Δυνατότητα απόκτησης χαρτοφυλακίου ακινήτων αντί ενός, με αποκλειστικά μακροχρόνια μίσθωση, ενώ αποκλείεται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση.

11. Κοινωνική κατοικία και αστεγία: Ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, νέοι μηχανισμοί και εργαλεία για την κοινωνική στεγαστική πολιτική και αντιμετώπιση της αστεγίας.

12. Επέκταση προγράμματος «Σπίτι Μου»: Διαμόρφωση διαρκούς και βιώσιμου μηχανισμού πρόσβασης νέων και νοικοκυριών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος στην απόκτηση πρώτης κατοικίας. Αντί άμεσης επιδότησης επιτοκίου, φορολογικές ελαφρύνσεις σε τράπεζες που χορηγούν φθηνότερα στεγαστικά δάνεια σε δικαιούχους (πρότυπο: γαλλικό Prêt à Taux Zéro), με πιθανή ένταξη επιδότησης αποπεράτωσης πρώτης κατοικίας.

13. Χαμηλότερος ΦΠΑ για κοινωνική/προσιτή κατοικία: Μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ ως κίνητρο σε κατασκευαστές για την ανέγερση κατοικιών, που θα εκμισθωθούν μακροχρόνια με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα. Πιθανός συνδυασμός με απαλλαγή ΕΝΦΙΑ.

14. Εθνικός δείκτης τιμών κατοικίας και ενοικίων: Ενιαίος μηχανισμός παρακολούθησης τιμών από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές δηλώσεις. Η Στρατηγική διευκρινίζει ότι δεν εξετάζεται πλαφόν στα ενοίκια ή άλλος διοικητικός περιορισμός τιμών.

Τα μέτρα που ισχύουν ήδη

Πέρα από τα 14 νέα μέτρα, η Στρατηγική ενσωματώνει και τα 36 υφιστάμενα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή ή είναι διαρκούς χαρακτήρα. Ενδεικτικά περιλαμβάνονται τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» (επιδότηση επιτοκίου στεγαστικού δανείου για νέους), μία σειρά επιδομάτων (Στέγασης, Επιστροφής ενοικίου, Κάλυψη), το «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» (επιδότηση ανακαίνισης ακινήτων προς εκμίσθωση), το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» του ΥΠΕΝ, καθώς και ο Λογαριασμός Στέγασης Νέων. Όλα τα μέτρα, νέα και υφιστάμενα, είναι διαθέσιμα και κατηγοριοποιημένα στην ενιαία πύλη stegasi.gov.gr.