Οι νέες χώρες γερνούν ταχύτερα: Πού θα διπλασιαστούν οι άνω των 65

Μια διαφορετική εικόνα για την παγκόσμια γήρανση αναδεικνύουν οι νεότερες δημογραφικές προβλέψεις, καθώς η ταχύτερη αύξηση του πληθυσμού, άνω των 65 ετών, δεν αναμένεται στις ήδη γερασμένες κοινωνίες της Ευρώπης και της Ανατολικής Ασίας, αλλά σε χώρες που σήμερα διαθέτουν σχετικά νεαρό πληθυσμό.

Ειδικότερα, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης, καθώς ο αριθμός των κατοίκων της ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί κατά 115% μεταξύ 2025 και 2040. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στα επόμενα 15 χρόνια ο ηλικιωμένος πληθυσμός της χώρας αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί.

Ακολουθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με αύξηση 80%, η Μαλαισία με 78% και το Βιετνάμ με 77%. Στην ίδια θέση με το Βιετνάμ βρίσκεται η Κολομβία, ενώ υψηλά κατατάσσονται επίσης η Ινδονησία με 75%, το Μεξικό με 74%, η Κίνα με 69% και η Ινδία με 68%.

Τα παραπάνω στοιχεία προέρχονται από ανάλυση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για 21 οικονομίες, η οποία βασίζεται στις Προοπτικές του Παγκόσμιου Πληθυσμού 2024 του ΟΗΕ. Το World Economic Forum επισημαίνει ότι η μακροζωία εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους, αλλά υποτιμημένους παράγοντες που θα επηρεάσουν την οικονομική ανάπτυξη, τα συστήματα υγείας και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών.

Γιατί οι νεότερες χώρες γερνούν γρηγορότερα

Η υψηλή θέση της Σαουδικής Αραβίας, και άλλων αναπτυσσόμενων οικονομιών, δεν σημαίνει ότι το 2040 θα έχουν γηραιότερο πληθυσμό από την Ιαπωνία ή τη Νότια Κορέα.

Ουσιαστικά, η κατάταξη αυτή καταγράφει τον ρυθμό αύξησης του αριθμού των ανθρώπων άνω των 65 ετών και όχι το ποσοστό που θα αντιπροσωπεύουν στο σύνολο του πληθυσμού.

Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, έχει σήμερα διάμεση ηλικία περίπου 30 ετών. Όμως επειδή ξεκινά από σχετικά χαμηλή βάση, η σταδιακή είσοδος πολυπληθών γενεών στην ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών προκαλεί μεγάλη ποσοστιαία μεταβολή.

Η ίδια τάση καταγράφεται στη Μαλαισία, στο Βιετνάμ, στην Ινδονησία, στο Μεξικό και στην Ινδία. Η υποχώρηση των γεννήσεων, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η γήρανση των σημερινών εργαζομένων, είναι αυτά που μεταβάλλουν με μεγάλη ταχύτητα την ηλικιακή σύνθεση των χωρών αυτών.

Ενδεικτική είναι επίσης η περίπτωση της Νιγηρίας. Παρότι διαθέτει διάμεση ηλικία μόλις 18 ετών και έναν από τους νεότερους πληθυσμούς στον κόσμο, ο αριθμός των κατοίκων άνω των 65 ετών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 58% έως το 2040.

Γιατί η Ιαπωνία βρίσκεται στο τέλος

Αντίθετα, η Ιαπωνία και η Κροατία εμφανίζουν αύξηση μόλις 7%, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των 21 χωρών της κατάταξης.

Όσον αφορά την περίπτωση της Ιαπωνίας, η χαμηλή αύξηση δεν αποτελεί ένδειξη υποχώρησης της γήρανσης, αλλά οφείλεται στο γεγονός ότι η δημογραφική μετάβαση έχει ήδη προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό.

Με διάμεση ηλικία που πλησιάζει τα 50 έτη, η Ιαπωνία διαθέτει ήδη έναν από τους γηραιότερους πληθυσμούς παγκοσμίως. Επομένως, το περιθώριο για νέα μεγάλη ποσοστιαία αύξηση των ηλικιωμένων είναι περιορισμένο, ακόμη κι αν οι άνω των 65 ετών εξακολουθούν να αποτελούν πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Την ίδια ώρα, χαμηλότερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο βρίσκονται επίσης η Γαλλία, με προβλεπόμενη αύξηση 22%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 26%, οι ΗΠΑ και η Ολλανδία με 28% και ο Καναδάς με 32%.

Οι χώρες όπου αυξάνονται ταχύτερα οι άνω των 65

Ένα εξίσου ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί κατά 53% έως το 2040.

Φυσικά η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει και σημαντικές αρνητικές συνέπειες. Συγκεκριμένα, εντείνονται οι πιέσεις στα συστήματα υγείας, στις συντάξεις και στις υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας, ενώ παράλληλα αναμένεται να επηρεαστεί και η αγορά εργασίας, αφού μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού θα εξέρχεται από την παραγωγική ηλικία.

Η έρευνα καταλήγει ότι η μεγαλύτερη πρόκληση ενδέχεται να αφορά τις νεότερες και ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες θα κληθούν να προσαρμόσουν τις υποδομές και τα συστήματα κοινωνικής προστασίας τους σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από εκείνο που είχαν στη διάθεσή τους οι ανεπτυγμένες οικονομίες.