Η ακριβή πλευρά της AI: Επιπλέον 375 δολάρια τον χρόνο για κάθε νοικοκυριό στις ΗΠΑ

Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη και οι σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες που τη συνοδεύουν να έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, την ανάπτυξη και την οικονομία κάθε χώρας, δημιουργώντας μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες, νέες θέσεις εργασίας, ακόμη και ολόκληρες βιομηχανίες, ωστόσο πριν γίνουν ορατά τα μακροπρόθεσμα οφέλη της, η επενδυτική έκρηξη γύρω από αυτή αρχίζει να έχει ένα άμεσο και λιγότερο ευχάριστο αποτέλεσμα: υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, οι τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τα 750 δισ. δολάρια μόνο για φέτος, έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, των ηλεκτρονικών συσκευών, του λογισμικού και των κατασκευών.

Ειδικότερα, ο Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, εκτιμά ότι η πληθωριστική επίδραση της AI υποχρεώνει ένα μέσο αμερικανικό νοικοκυριό να δαπανά λίγο περισσότερα από 375 δολάρια επιπλέον τον χρόνο, για την αγορά ίδιων βασικών αγαθών και υπηρεσιών που αγόραζε φθηνότερα ένα χρόνο πριν.

Ωστόσο, αισιόδοξο είναι το γεγονός ότι προς το παρόν η συνολική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στο πληθωρισμό υπολογίζεται σε περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, που αποτελεί ένα σχετικά μικρό μέρος του συνολικού προβλήπατος, που οφείλεται φυσικά και σε άλλους παράγοντες. Οι αναλυτές πάντως προειδοποιούν, ότι οι πιέσεις μπορεί να διαρκέσουν και να επεκταθούν σε περισσότερες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών.

Τα data centers αυξάνουν τη ζήτηση για ρεύμα

Η πιο άμεση επίδραση της AI εντοπίζεται στην ηλεκτρική ενέργεια, καθώς τα data centers που φιλοξενούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν σε 24ωρη βάση και απαιτούν τεράστιες ποσότητες ρεύματος, τόσο για τους υπολογιστές όσο και για την ψύξη τους.

Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι η ζήτηση για τα κέντρα δεδομένων αυξάνεται πολύ πιο γρήγορα από την προσφορά τους, καθώς οι μονάδες αυτές μπορούν να κατασκευαστούν ταχύτερα από τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, αλλά και τα δίκτυα που απαιτούνται για να τα τροφοδοτήσουν.

Η Pooja Sriram, οικονομολόγος της Barclays για τις ΗΠΑ, εξήγησε στο CNN ότι τα data centers απορροφούν μεγάλο μέρος της διαθέσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και είναι πρόθυμα να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσουν την τροφοδοσία τους. Αυτό είναι κάτι που ανεβάζει τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά και, στη συνέχεια, περνάει και στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Χαρακτηριστικά, οι τιμές του οικιακού ηλεκτρικού ρεύματος στις ΗΠΑ αυξήθηκαν το 2025 περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο ρυθμό των προηγούμενων ετών. Παρά την πτώση που καταγράφηκε τον Ιούνιο, παρέμεναν 4% υψηλότερες σε ετήσια βάση και εξακολουθούσαν να αυξάνονται ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό.

Φυσικά η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί το μοναδικό παράγοντα που το κόστος ανεβαίνει. Στην άνοδο αυτή συμβάλλουν επίσης η παλαιότητα των δικτύων, οι ακραίες καιρικές συνθήκες, το κλείσιμο παλαιών μονάδων παραγωγής και η γενικότερη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μάχη για τα τσιπ περνά στις τιμές των συσκευών

Η δεύτερη μεγάλη πηγή πίεσης είναι τα μικροτσίπ μνήμης. Πιο αναλυτικά τα συστήματα AI χρειάζονται εξειδικευμένες μνήμες υψηλών επιδόσεων, με αποτέλεσμα οι κατασκευαστές ημιαγωγών να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους προς τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στα data centers και προσφέρουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους.

Αυτό περιορίζει τη διαθεσιμότητα των συμβατικών τσιπ που χρησιμοποιούνται σε φορητούς υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, tablets και παιχνιδομηχανές. Ενδεικτικά, οι τιμές παραγωγού στους ημιαγωγούς και στα ηλεκτρονικά εξαρτήματα ήταν τον Ιούνιο αυξημένες κατά 26% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2025 υποχωρούσαν κατά 0,8%.

Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, η αύξηση έχει ήδη αρχίσει να περνά στη λιανική. Υπενθυμίζεται ότι η Apple αύξησε τις τιμές ορισμένων δημοφιλών προϊόντων της κατά περίπου 20%, αποδίδοντας την εξέλιξη στην εκρηκτική ζήτηση για μνήμη και αποθηκευτικό χώρο από τα data centers, ενώ αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφηκαν στις κονσόλες PlayStation της Sony και Xbox της Microsoft.

Η εξέλιξη αυτή φαίνεται κάπως ασυνήθιστη, καθώς οι υπολογιστές και τα συναφή προϊόντα αποτελούσαν παραδοσιακά αποπληθωριστική κατηγορία. Δηλαδή, η τεχνολογική πρόοδος επέτρεπε στους καταναλωτές να αγοράζουν ισχυρότερες συσκευές χωρίς ανάλογη αύξηση της τιμής. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, όμως, η εικόνα αντιστράφηκε.

Ακριβότερο και το λογισμικό

Η AI επηρεάζει και το κόστος των ψηφιακών υπηρεσιών. Πολλές εταιρείες ενσωματώνουν λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης στα προϊόντα τους και τις χρησιμοποιούν ως βάση για αυξήσεις στις συνδρομές.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Microsoft 365. Η εταιρεία αύξησε τον Φεβρουάριο κατά 43% την τιμή του ατομικού προγράμματος και κατά 30% την οικογενειακή συνδρομή, έπειτα από περίπου μία δεκαετία σταθερών τιμών, προσθέτοντας στις υπηρεσίες της το εργαλείο Copilot.

Ο Gregory Daco, επικεφαλής οικονομολόγος της EY-Parthenon, εκτιμά ότι οι καταναλωτές βρίσκονται ακόμη στην αρχή της μετακύλισης των αυξημένων τιμών παραγωγής και εισαγωγής στο τελικό κόστος των προϊόντων.

Πιέσεις στις κατασκευές και πιθανές επιπτώσεις στη στέγαση

Η κατασκευή νέων data centers αυξάνει παράλληλα τη ζήτηση για χαλκό, καλώδια, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, σκυρόδεμα και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό.

Ο Thierry Wizman, στρατηγικός αναλυτής της Macquarie Group, επισημαίνει ότι οι μισθοί στις κατασκευές αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι στο σύνολο της αμερικανικής οικονομίας. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι η επέκταση των υποδομών AI απορροφά πόρους και εργαζομένους από άλλες δραστηριότητες.

Η πίεση μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες. Όταν αυξάνεται το κόστος των υλικών και των τεχνικών εργασιών, ακριβαίνει όχι μόνο η κατασκευή ενός data center αλλά και η ανέγερση κατοικιών, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια ήδη δύσκολη αγορά στέγης.

Η τεχνητή νοημοσύνη, επομένως, δεν αποτελεί σήμερα τον βασικό παράγοντα του αμερικανικού πληθωρισμού. Η πρωτοφανής ταχύτητα και κλίμακα των επενδύσεων, όμως, δημιουργούν ελλείψεις σε ενέργεια, εξαρτήματα, πρώτες ύλες και εργατικό δυναμικό. Και όσο η προσφορά δεν προλαβαίνει τη ζήτηση, ένα μέρος του κόστους της τεχνολογικής επανάστασης καταλήγει στους λογαριασμούς και στις αγορές των καταναλωτών.