Οφειλές συνταξιούχων στον ΕΦΚΑ: Η νέα σειρά εξόφλησης και το ποσοστό παρακράτησης

Νέα ρύθμιση από το Υπουργείο Εργασίας ορίζει πώς θα εξοφλούν τις οφειλές τους προς τον e-ΕΦΚΑ οι συνταξιούχοι που έλαβαν μεγαλύτερα ποσά από όσα δικαιούνταν.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, θα εξοφλείται πρώτα η παλαιότερη οφειλή, με την υψηλότερη παρακράτηση στη σύνταξη που ίσχυε έως τις 6 Ιουλίου 2026. Στη συνέχεια θα εξοφλούνται οι οφειλές που προέκυψαν μετά την ημερομηνία αυτή, με τη νέα, μειωμένη παρακράτηση του 10%.

Έτσι αποφεύγεται η ταυτόχρονη διπλή παρακράτηση για παλιές και νέες οφειλές, που θα αφαιρούσε από τον συνταξιούχο ένα σημαντικό μέρος της μηνιαίας σύνταξής του.

Τι προβλέπει το νέο καθεστώς παρακράτησης

Η ρύθμιση αυτή προβλέπεται σε εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Όπως αναφέρεται σε αυτή, σε νόμο που τέθηκε σε ισχύ στις 6 Ιουλίου 2026, θεσπίστηκε νέο καθεστώς αναζήτησης και είσπραξης αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών (δηλαδή παροχών που καταβλήθηκαν σε συνταξιούχους ενώ δεν τις δικαιούνται, χωρίς υπαιτιότητά τους) από τον ΕΦΚΑ μέσω παρακράτησης από τη χορηγούμενη σύνταξη.

Ειδικότερα, οι αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές παρακρατούνται από τα ποσά συντάξεων (που καταβάλλει ο ΕΦΚΑ) των επόμενων μηνών, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή τους.

Παράλληλα, το ποσοστό της μηνιαίας παρακράτησης ανέρχεται στο 10% του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις.

Εξάλλου δεν μπορεί να υπολείπεται των 50 ευρώ. Επίσης, η ίδια διάταξη ορίζει πως το νέο καθεστώς παρακράτησης (10%) πάνω στις συντάξεις για την εξόφληση ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως εφαρμόζεται για την είσπραξη αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, που καταλογίζονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου», δηλαδή μετά την 6η Ιουλίου 2026.

Το πρόβλημα των δύο οφειλών με δύο παρακρατήσεις

Τίθεται, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, συνεπώς το εξής ζήτημα:

Υπάρχουν περιπτώσεις συνταξιούχων στους οποίους γινόταν ήδη παρακράτηση από την καταβαλλόμενη σύνταξη λόγω οφειλής από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές με βάση το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο, δηλαδή το πλαίσιο που ίσχυε πριν τις 6 Ιουλίου 2026.

Στους ίδιους, όμως, θα διενεργείται και άλλη μία παρακράτηση λόγω μεταγενέστερης οφειλής από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές που βεβαιώνεται μετά τις 6 Ιουλίου.

Δηλαδή σε αυτές τις περιπτώσεις θα συνυπάρχουν δύο οφειλές:

• Μία παλαιά οφειλή, η οποία ήδη εξοφλείται μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη (με βάση τις εκάστοτε προϊσχύουσες διατάξεις, οι οποίες δεν ήταν ενιαίες για τους πρώην φορείς που εντάχθηκαν στον e-ΕΦΚΑ)
• Μία νέα οφειλή, η οποία διαπιστώνεται και βεβαιώνεται μετά τις 6 Ιουλίου 2026.

Η λύση που δίνει το Υπουργείο Εργασίας

Προκειμένου να αντιμετωπίσει το Υπουργείο Εργασίας το παραπάνω πρόβλημα, αλλά και να διαμορφώσει ενιαίο και αντικειμενικό τρόπο εξόφλησης των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών από συνταξιούχους του e-ΕΦΚΑ, χωρίς να θίξει τα δυο διαφορετικά καθεστώτα παρακράτησης, προωθεί την εξής λύση:

Σε περιπτώσεις συνύπαρξης παλαιάς (πριν τις 6 Ιουλίου 2026) και μετέπειτα (δηλαδή μετά τις 6 Ιουλίου 2026) οφειλής λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, η τυχόν παρακράτηση αθροιστικά του έως τώρα παρακρατούμενου ποσοστού συν το ποσοστό 10% θα συνεπαγόταν σε κάθε περίπτωση παρακράτηση υψηλότερου ποσοστού της καταβαλλόμενης σύνταξης και συνεπώς θα έφερε τους συνταξιούχους του e-ΕΦΚΑ σε δυσμενέστερη θέση.

Άλλωστε, η παρακράτηση 10% του ποσού της μηνιαίας σύνταξης αφορά στην εξόφληση οφειλών λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, οι οποίες καταλογίζονται μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου

Άρα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, η νέα οφειλή δεν μπορεί να συμπαρασύρει κατά την εξόφληση και την παλαιά οφειλή στο ίδιο ποσοστό.

Έτσι, στις περιπτώσεις όπου γίνεται παρακράτηση ποσού σύνταξης λόγω παλαιάς οφειλής (πχ ποσοστού 25% το οποίο εφαρμόζεται από το πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), δεν είναι δυνατή η ταυτόχρονη παρακράτηση και ποσοστού 10% της σύνταξης λόγω νέας οφειλής, καθώς η παράλληλη παρακράτηση θα είχε ως αποτέλεσμα η συνολική παρακράτηση να ανέρχεται σε ποσοστό 35% της σύνταξης, καθιστώντας τη θέση του συνταξιούχου δυσμενέστερη.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, στις περιπτώσεις που υφίσταται παλαιά οφειλή λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, η οποία έχει βεβαιωθεί και παρακρατείται πριν από τις 6 Ιουλίου 2026, και στη συνέχεια βεβαιώνεται και νέα οφειλή μετά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού (μετά τις 6 Ιουλίου 2026), το ποσοστό παρακράτησης της παλαιάς οφειλής δεν επηρεάζεται από τη μεταγενέστερη νέα οφειλή.

Ως προς την εξόφλησή τους, προηγείται η παλαιότερη οφειλή μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή της και στη συνέχεια εξοφλείται η νεότερη, σύμφωνα και με την αρχή της χρονικής προτεραιότητας. Κάθε οφειλή εξοφλείται με βάση το εκάστοτε ισχύον ποσοστό παρακράτησης κατά το χρόνο καταλογισμού της οφειλής.