Ασφυκτιούν οι νέοι – Αδυνατούν να φύγουν από την οικογενειακή στέγη πριν από τα 30 τους

Η “έκρηξη” των ενοικίων και των τιμών αγοράς ακινήτων από τη μια, οι αναντίστοιχα χαμηλοί μισθοί και το “ροκάνισμά” τους από τα αλλεπάλληλα πληθωριστικά σοκ, δημιουργούν ένα οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ειδικά οι νέοι ασφυκτιούν.

Αποτέλεσμα; Η αυτονόμησή τους και η απομάκρυνσή τους από την οικογενειακή εστία γίνεται σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία, με ό,τι συνεπάγεται αυτό και για τους δημογραφικούς δείκτες.

“Γερνούν” οι νέοι για να φύγουν από το πατρικό τους

Μια ακόμα έρευνα της Eurostat αποτυπώνει στο χαρτί αυτό που λίγο ως πολύ βιώνουμε όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες, κυρίως του ευρωπαϊκού Νότου. Το 2025, οι νέοι στην ΕΕ εγκατέλειψαν το σπίτι των γονιών τους σε μέση ηλικία 26,3 ετών, ελαφρώς αυξημένη από τα 26,2 έτη το 2024. Από το 2002, αυτή η μέση ηλικία παρέμεινε κοντά στα 26 έτη, κάτι που σημαίνει ότι οι οικονομικές προϋποθέσεις αυτονόμησης των νέων δεν έχουν βελτιωθεί.

Οι χαμηλότερες μέσες ηλικίες καταγράφηκαν στη Φινλανδία (21,4 έτη), στη Δανία (21,8) στην Εσθονία και τη Λιθουανία (και οι δύο 22,7). Αντιθέτως- και εδώ εντοπίζεται το ελληνικό ενδιαφέρον- οι υψηλότερες μέσες ηλικίες εγκατάλειψης του γονικού σπιτιού, στα 30 έτη ή και άνω, καταγράφηκαν στην Κροατία (31,5 έτη), στην Ελλάδα και τη Σλοβακία (και οι δύο 30,9), στην Ισπανία και την Ιταλία (και οι δύο 30,2).

Η “ασφυξία”

Βασική παράμετρος της επιθυμητής αυτονόμησης των νέων, είναι να έχουν δουλειά. Κοινώς, οι δείκτες απασχόλησης και ανεργίας των νέων είναι λίαν κατατοπιστικοί για να αντιληφθεί κανείς πόσο εύκολα ή δύσκολα μπορεί κάποιος να αφήσει το πατρικό του και να ανοίξει τα “φτερά” του.

Και σε αυτήν την περίπτωση, τα δεδομένα για την Ελλάδα δεν είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά.

Το 2025, το ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ μεταξύ των νέων ηλικίας 20-29 ετών ήταν 65,5%. Στις περισσότερες χώρες όπου η ηλικία στην οποία οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό τους σπίτι είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, το ποσοστό απασχόλησης για τους νέους ηλικίας 20-29 ετών είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Για παράδειγμα, σε χώρες όπου οι νέοι τείνουν να εγκαταλείπουν το πατρικό σπίτι νωρίτερα, όπως η Ολλανδία, η Δανία, η Γερμανία και η Σουηδία, το ποσοστό απασχόλησης των νέων τείνει να είναι υψηλότερο. Αντιθέτως, σε χώρες όπου οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό σπίτι αργότερα, όπως η Ελλάδα, η Κροατία, η Ισπανία και η Ιταλία, το ποσοστό απασχόλησης ήταν χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Στην Ελλάδα συγκεκριμένα το ποσοστό απασχόλησης στις ηλικίες 20-29 ετών είναι μόλις 56,2%.

Ακόμα και η απασχόληση δεν συνεπάγεται ότι κάποιος έχει τη δυνατότητα αυτονόμησης. Το 2025, οι “καθαρές” μέσες αποδοχές για έναν εργαζόμενο χωρίς παιδιά, που αμείβεται με το 67% του μέσου μισθού, διαμορφώθηκαν στις 23.537 ευρώ κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Στην Ελλάδα οι αντίστοιχες αποδοχές ήταν κάτι παραπάνω από 16.000 ευρώ, ωστόσο ειδικά στις νεότερες ηλικίες που κινούνται πιο κοντά στον κατώτατο μισθό, ο πήχης κατεβαίνει χαμηλότερα.

Με μειωμένη αγοραστική δύναμη η μίσθωση κατοικίας και πολύ περισσότερο η αγορά κατοικίας, καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Ενδεικτική είναι η έρευνα της Prosperty, σύμφωνα με την οποία το ποσοστό ιδιοκατοίκησης των νέων 25- 34 ετών έχει κατρακυλήσει στο 10-11%, από το περίπου 25% το 2005...