Η Ευρώπη υπό πολιορκία- Κόστος καυσίμων, εμπορευμάτων και λιπασμάτων σφίγγουν τη θηλιά
Αν δεν υπάρξουν ραγδαίες εξελίξεις στο διπλωματικό πεδίο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες και οι τεχνοκράτες στις Βρυξέλλες θα υποχρεωθούν σύντομα να αναθεωρήσουν την έως τώρα στρατηγική τους για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την κρίση στη Μ. Ανατολή.
Η λογική του “βλέποντας και κάνοντας” δείχνει να αγγίζει τα όρια της, καθώς πέρα από τις αναλύσεις που συγκλίνουν στο ότι οι αναταράξεις θα μας συνοδεύουν τουλάχιστον για το επόμενο εξάμηνο, οι αριθμοί, πλέον, είναι αδυσώπητοι. Το ενεργειακό κόστος για την Ευρώπη είναι ήδη βαρύ- πάνω από 500 εκ ευρώ την ημέρα- και σε αυτό θα πρέπει να προστεθούν το “καπέλο” που άρχισαν να πληρώνουν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί για λιπάσματα, αλλά και το επιπλέον κόστος για τις μεταφορές εμπορευμάτων από την Ασία.
Εκτοξεύεται το κόστος των μεταφορών
Σύμφωνα με τη Drewry, στην εμπορική διαδρομή Ασίας-Ευρώπης, οι τιμές spot αυξήθηκαν την περασμένη εβδομάδα, μαζί με τις μειώσεις χωρητικότητας που ανακοίνωσαν οι μεταφορείς τον Μάιο. Οι τιμές από τη Σαγκάη προς τη Γένοβα αυξήθηκαν κατά 20% στα 3.701 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών, και αυτές από τη Σαγκάη προς το Ρότερνταμ αυξήθηκαν κατά 11% στα 2.413 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών!
Η περίοδος αιχμής Ασίας-Ευρώπης αναμένεται να ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο, καθώς οι υψηλότερες κρατήσεις φορτίου, ο περιορισμένος χώρος των πλοίων και οι διαταραχές που συνδέονται με τη σύγκρουση ΗΠΑ/Ισραήλ-Ιράν ωθούν τους φορτωτές να μετακινούν φορτίο νωρίτερα. Καθώς η ζήτηση ανακάμπτει, η Drewry αναμένει ότι οι τιμές θα αυξηθούν περαιτέρω αυτήν την εβδομάδα.
Η Ευρώπη στο “μικροσκόπιο”
Την ίδια ώρα, το Institute for Energy Economics and Financial Analysis “χαρτογραφεί” τις επιπτώσεις για την Ευρώπη, από τη μείζονα εν εξελίξει ενεργειακή διαταραχή.
Πώς επηρεάζει την Ευρώπη η διακοπή του εφοδιασμού με LNG από το Κατάρ;
Το 2025, το 8% των εισαγωγών LNG της ΕΕ προήλθε από το Κατάρ, από 12% το 2024.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του IEEFA, τα 65 γιγαβάτ ηλιακής ενέργειας που εγκατέστησε η ΕΕ το 2025 θα μπορούσαν να παράγουν αρκετή ηλεκτρική ενέργεια κάθε χρόνο για να αντικαταστήσουν το ενεργειακό ισοδύναμο των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ από την ΕΕ το 2025 (11,4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα).
Οι τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά θα επηρεαστούν.
Πόσο εξαρτάται η Ευρώπη από τις εισαγωγές LNG;
Η Ευρώπη μείωσε τη ζήτηση φυσικού αερίου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, αλλά παραμένει διαρθρωτικά εξαρτημένη από το εισαγόμενο ΥΦΑ, αφήνοντας την ενεργειακή της ασφάλεια ευάλωτη σε διαταραχές του εφοδιασμού, αστάθεια τιμών, αβεβαιότητα της αγοράς και γεωπολιτικό κίνδυνο.
Οι τιμές του LNG στην Ασία και την Ευρώπη συγκλίνουν πολύ πάνω από τα επίπεδα πριν από την κρίση. Οι δύο περιοχές ανταγωνίζονται για φορτία. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη κυμαίνονται περίπου στο 28% της χωρητικότητας. Οι εισαγωγές αμερικανικού LNG θα μπορούσαν να αυξηθούν για την αναπλήρωση των αποθηκευτικών χώρων. Όσο περισσότερο περιμένει η Ευρώπη να αναπληρώσει τις αποθήκες, τόσο περισσότερα θα πρέπει να πληρώσει για να εξασφαλίσει φορτία έναντι των ανταγωνιστών της στην Ανατολική Ασία, όπου οι αγοραστές εξαρτώνται περισσότερο από την προσφορά στον Κόλπο και αντιμετωπίζουν πιο έντονη πίεση στα αποθέματα.
Πόσο εξαρτάται η Ευρώπη από τις εισαγωγές αμερικανικού LNG;
Ενώ η Ευρώπη έχει μειώσει την εξάρτησή της από το LNG του Κατάρ τα τελευταία χρόνια λόγω των διαταραχών στην Ερυθρά Θάλασσα, το μερίδιο αγοράς του LNG των ΗΠΑ έχει αυξηθεί σημαντικά. Εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίσει να διαταράσσει τις αποστολές LNG από το Κατάρ, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προμηθεύσουν το 65% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης φέτος, από 58% το 2024.
Το LNG των ΗΠΑ είναι το πιο ακριβό LNG για τους αγοραστές της ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ δαπάνησαν πάνω από 117 δισεκατομμύρια ευρώ σε εισαγωγές LNG των ΗΠΑ μεταξύ 2022 και πρώτου εξαμήνου του 2025.
Εάν η ΕΕ εκπληρώσει όλες τις συμφωνίες προμήθειας LNG των ΗΠΑ και οι προσπάθειές της για μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου αποτύχουν, το μπλοκ θα μπορούσε να προμηθεύεται έως και το 80% των εισαγωγών LNG από τις ΗΠΑ το 2030, από 57% το 2025.
Πώς θα επηρεαστεί η Ευρώπη εάν η κρίση κλιμακωθεί;
Οι αγορές παλεύουν τώρα με ένα σενάριο που συζητείται εδώ και καιρό στη θεωρία, αλλά σπάνια θεωρείται ως μια πιθανότητα - το αποτελεσματικό κλείσιμο του πιο κρίσιμου ενεργειακού σημείου στον κόσμο. Ενώ οι κρίσεις της δεκαετίας του 1970 απέκλεισαν το 7% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ επηρεάζει το 20%.
Με σχεδόν όλους τους παγκόσμιους προμηθευτές στη μέγιστη δυναμικότητα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι οι προμήθειες ΥΦΑ στις οποίες βασίζονταν, δεν έφταναν όπως αναμενόταν. Κατά το IEEFA, η Ευρώπη θα αρχίσει να αισθάνεται τον πόνο τον ερχόμενο μήνα — ίσως μέσα σε λίγες εβδομάδες.