“Πράσινο” φως από τις Βρυξέλλες στο ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο- Τι θα χρηματοδοτήσει το “πακέτο” των 4,8 δισ ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό σχέδιο, το πέμπτο σχέδιο στο πλαίσιο του Ταμείου Κοινωνικού Κλίματος και το πρώτο αυτού του μεγέθους. 

Το Ταμείο χρησιμοποιεί τα χρήματα που συγκεντρώνονται μέσω της τιμολόγησης του άνθρακα για να βοηθήσει τα ευάλωτα νοικοκυριά, τους χρήστες των μεταφορών και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις να μεταβούν σε καθαρότερες λύσεις για τα κτίρια και την κινητικότητα, προστατεύοντάς τα από το υψηλότερο κόστος ενέργειας και μεταφορών.

Από φέτος και έως το 2032, το Σχέδιο Κοινωνικού Κλίματος της Ελλάδας θα κινητοποιήσει 4,77 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, το 75% (3,57 δισεκατομμύρια ευρώ) θα προέλθει από το Ταμείο Κοινωνικού Κλίματος, ενώ η Ελλάδα θα καλύψει το υπόλοιπο 25%.

Τα βασικά στοιχεία του σχεδίου:

• Το ελληνικό σχέδιο θα κινητοποιήσει σχεδόν 4,8 δισεκατομμύρια ευρώ μεταξύ 2026 και 2032.
• Οι επενδύσεις στον κτιριακό τομέα ανέρχονται συνολικά σε 2,91 δισεκατομμύρια ευρώ.
• Οι επενδύσεις στον τομέα των οδικών μεταφορών ανέρχονται συνολικά σε 1,46 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η Ελλάδα πλήττεται από υψηλά επίπεδα ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας και περισσότερα από 1,7 εκατομμύρια νοικοκυριά και 1,4 εκατομμύρια χρήστες μεταφορών  αναμένεται να επηρεαστούν σημαντικά από την ένταξη των κτιρίων και των οδικών μεταφορών στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ. Πρόκειται για νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, εκτεθειμένα σε αυξανόμενο κόστος ενέργειας ή μεταφορών, που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά εμπόδια, όπως η διαβίωση σε ενεργειακά μη αποδοτικές κατοικίες, η περιορισμένη πρόσβαση στις δημόσιες συγκοινωνίες και η διαμονή σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές.

Ποιες παρεμβάσεις θα χρηματοδοτηθούν

Προσιτή στέγαση

• Ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών (487,5 εκατομμύρια ευρώ), με την κατασκευή 2.350 νέων μονάδων σε κτίρια μηδενικών εκπομπών και 450 επιπλέον μονάδων μέσω της ανακαίνισης δημόσιων κτιρίων, για ένα σύνολο 2.800 μονάδων κοινωνικής κατοικίας. Η επένδυση θα παρέχει οικονομικά προσιτή, ενεργειακά αποδοτική στέγαση σε περίπου 11.500 δικαιούχους .
• Ανακαίνιση 15 δημόσιων φοιτητικών εστιών σε 10 πανεπιστήμια (226,6 εκατομμύρια ευρώ), που διασφαλίζει την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σε οικονομικά προσιτή στέγαση για 5.930 φοιτητές .

Ενεργειακή ανακαίνιση κτιρίων

• Τα ευάλωτα νοικοκυριά μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση για ενεργειακές ανακαινίσεις με σκοπό τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών τους, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και τη μείωση του σχετικού κόστους. Αναβαθμίσεις ενεργειακής απόδοσης κτιρίων κατοικιών (1.748 εκατομμύρια ευρώ), που υποστηρίζουν την ενεργειακή ανακαίνιση 62.000 κατοικιών και την εγκατάσταση τουλάχιστον 200.000 ενεργειακά αποδοτικών συσκευών (αντλίες θερμότητας και ηλιακή θέρμανση) που αντικαθιστούν τον παλιό εξοπλισμό που βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, θα υποστηριχθούν για την εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών, μειώνοντας τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της αυτοπαραγωγής και αυξάνοντας την ενεργειακή ανεξαρτησία.
• Αναβαθμίσεις ενεργειακής απόδοσης κτιρίων ευάλωτων πολύ μικρών επιχειρήσεων (396 εκατομμύρια ευρώ), με υποστήριξη της ενεργειακής ανακαίνισης ή/και της εγκατάστασης ενεργειακά αποδοτικών συσκευών. Η επένδυση θα υποστηρίξει περίπου 9.350 πολύ μικρών επιχειρήσεων, με έμφαση σε τομείς που αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος.
• Ίδρυση 13 κέντρων ενιαίας εξυπηρέτησης σε όλη τη χώρα (17,8 εκατομμύρια ευρώ), που παρέχουν δωρεάν καθοδήγηση και συμβουλευτική υποστήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Δημόσιες συγκοινωνίες

• Ενίσχυση του στόλου λεωφορείων στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη (129 εκατομμύρια ευρώ) μέσω της προμήθειας 211 νέων λεωφορείων μηδενικών εκπομπών για γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένη τρωτότητα στις μεταφορές.
• Υπηρεσίες μεταφορών κατ' απαίτηση  (47,2 εκατομμύρια ευρώ) που παρέχουν πιο ευέλικτες λύσεις κινητικότητας σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές με υψηλό επίπεδο μεταφορικής φτώχειας.
• Αναβάθμιση 10 συρμών  (262 εκατομμύρια ευρώ) στη Γραμμή 1 του Μετρό της Αθήνας και προμήθεια 12 νέων συρμών στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό της Αθήνας για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών.
• Προμήθεια λεωφορείων μηδενικών εκπομπών για την καθημερινή μεταφορά έως και 11.000 μαθητών με ειδικές ανάγκες (219,4 εκατομμύρια ευρώ).
• Αναβάθμιση των υποδομών προσβασιμότητας και εργασίες ανακαίνισης σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 65 σταθμούς μετρό (65,6 εκατομμύρια ευρώ) για τη βελτίωση της προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρίες και μειωμένη κινητικότητα.

Ατομική κινητικότητα

• Κοινωνική μίσθωση οχημάτων μηδενικών εκπομπών για 15.000 νοικοκυριά ευάλωτα στις μεταφορές (165,3 εκατομμύρια ευρώ) και υποστήριξη σε περίπου 15.550 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις για την αγορά ή μίσθωση οχημάτων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών (373,7 εκατομμύρια ευρώ). Το Σχέδιο χρηματοδοτεί επίσης την εγκατάσταση 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων (135 εκατομμύρια ευρώ) για νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις σε περιοχές που επί του παρόντος υποεξυπηρετούνται από την αγορά.
• Επιδότηση για ατομικά μέσα κινητικότητας για 13.200 άτομα με αναπηρίες (41,4 εκατομμύρια ευρώ) για την αγορά ηλεκτρικών αναπηρικών αμαξιδίων, σκούτερ κινητικότητας και χειροκίνητων ποδηλάτων.

Το Ελληνικό Σχέδιο ωφελεί τα νοικοκυριά που πληρούν τον ορισμό της ενεργειακής ή μεταφορικής φτώχειας, καθώς και τους συγκεκριμένους όρους που ορίζονται για κάθε μέτρο και επένδυση. Συγκεκριμένα, το σχέδιο στοχεύει στα περίπου 1,76 εκατομμύρια νοικοκυριά που ζουν σε ενεργειακά μη αποδοτικές κατοικίες και σε 1,47 εκατομμύρια ευάλωτους χρήστες των μέσων μεταφοράς, ειδικά σε περιοχές με περιορισμένες δημόσιες συγκοινωνίες.

Έως το 2032, η εφαρμογή του Σχεδίου αναμένεται να βγάλει περίπου 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά  και 300.000 ευάλωτους χρήστες μεταφορών από την ενεργειακή ή μεταφορική φτώχεια.