Ενοικιαστές: Πότε πληρώνουν αποζημίωση για ζημιές στο ακίνητο

Αποζημίωση μπορεί να ζητήσει ο ιδιοκτήτης όταν ο ενοικιαστής αποχωρεί από ένα ακίνητο και διαπιστώνονται φθορές που δεν μπορούν να θεωρηθούν αποτέλεσμα της φυσιολογικής χρήσης. Αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι τι αποτελεί αναμενόμενη φθορά από την καθημερινή κατοίκηση και τι συνιστά ζημιά για την οποία ευθύνεται ο μισθωτής.

Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) εξηγεί τι ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις, ποια είναι τα βήματα που μπορεί να ακολουθήσει ο ιδιοκτήτης και πώς μπορεί να προστατευθεί από αντίστοιχα προβλήματα στο μέλλον.

Ποιες ζημιές βαρύνουν τον ενοικιαστή

Ο ενοικιαστής μπορεί να κληθεί να πληρώσει αποζημίωση όταν οι φθορές στο ακίνητο ξεπερνούν τη συνήθη χρήση και οφείλονται σε απροσεξία, κακή χρήση ή παρεμβάσεις που έγιναν χωρίς άδεια.

Σε αυτή την κατηγορία μπορούν να ενταχθούν, για παράδειγμα, κατεστραμμένα κουφώματα, πόρτες, τζάμια, πλακάκια ή δάπεδα. Το ίδιο ισχύει και για ζημιές που προκλήθηκαν από αμέλεια, όπως μια πλημμύρα λόγω κακής χρήσης πλυντηρίου ή άλλης οικιακής συσκευής.

Ευθύνη του ενοικιαστή μπορεί επίσης να υπάρχει όταν εντοπίζονται εκτεταμένες τρύπες σε τοίχους, καταστροφές σε πατώματα ή επίμονη μούχλα που συνδέεται με κακή χρήση του χώρου. Αντίστοιχα, πρόβλημα μπορεί να δημιουργηθεί όταν ο ενοικιαστής έχει κάνει αλλαγές στο ακίνητο χωρίς τη συναίνεση του ιδιοκτήτη, όπως γκρέμισμα τοίχου ή βάψιμο σε ακατάλληλο χρώμα.

Τι θεωρείται φυσιολογική φθορά

Δεν αποζημιώνεται κάθε φθορά που εντοπίζεται σε ένα σπίτι μετά τη λήξη της μίσθωσης. Η φυσιολογική φθορά από την καθημερινή χρήση δεν βαρύνει τον ενοικιαστή, καθώς θεωρείται αναμενόμενη με την πάροδο του χρόνου.

Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να είναι το ξεθώριασμα των τοίχων, μικρές γρατζουνιές στο δάπεδο ή γενικές φθορές που δεν οφείλονται σε κακή χρήση αλλά στη συνηθισμένη κατοίκηση του ακινήτου.

Το όριο ανάμεσα στη φυσιολογική φθορά και στη ζημιά δεν είναι πάντα αυτονόητο. Γι’ αυτό έχει σημασία να υπάρχει καταγραφή της κατάστασης του ακινήτου τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος της μίσθωσης.

Πώς μπορεί να κινηθεί ο ιδιοκτήτης

Το πρώτο βήμα για τον ιδιοκτήτη είναι η καταγραφή των ζημιών κατά την παράδοση και παραλαβή του μισθίου. Η καταγραφή καλό είναι να γίνεται αμέσως μετά την αποχώρηση του ενοικιαστή, με φωτογραφίες ή βίντεο, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα της κατάστασης του ακινήτου.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί τεχνική έκθεση από εξειδικευμένο επαγγελματία, όπως μηχανικό, αρχιτέκτονα, ηλεκτρολόγο ή άλλο τεχνικό, ανάλογα με τη φύση της ζημιάς. Η έκθεση αυτή μπορεί να βοηθήσει στην τεκμηρίωση του κόστους αποκατάστασης.

Τι γίνεται με την εγγύηση

Η εγγύηση που έχει καταβάλει ο ενοικιαστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη λήξη της μίσθωσης για την κάλυψη μέρους ή του συνόλου των ζημιών. Αν το κόστος αποκατάστασης είναι μικρότερο ή ίσο με το ποσό της εγγύησης, μπορεί να γίνει συμψηφισμός.

Αν όμως οι φθορές είναι μεγαλύτερες από την εγγύηση, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει πρόσθετη αποζημίωση από τον ενοικιαστή. Σε κάθε περίπτωση, η παρακράτηση της εγγύησης πρέπει να συνδέεται με πραγματικές και τεκμηριωμένες ζημιές.

Εξώδικο και αγωγή αποζημίωσης

Αν ο ενοικιαστής αρνείται να καταβάλει το ποσό που ζητείται για τις ζημιές, ο ιδιοκτήτης μπορεί να προχωρήσει σε εξώδικη πρόσκληση. Με αυτήν ζητά την αποζημίωση και δίνει συγκεκριμένη προθεσμία για την καταβολή της.

Εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία, το επόμενο βήμα είναι η προσφυγή στο δικαστήριο με αγωγή αποζημίωσης. Πρόκειται για το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας, όταν δεν έχει καταστεί δυνατή η επίλυση της διαφοράς με συνεννόηση.

Τι πρέπει να προσέχουν οι ιδιοκτήτες

Οι ιδιοκτήτες καλό είναι να καταγράφουν αναλυτικά την κατάσταση του ακινήτου πριν από την έναρξη της μίσθωσης. Φωτογραφίες, βίντεο και γραπτή περιγραφή μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμα σε περίπτωση διαφωνίας.

Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει έγγραφη σύμβαση μίσθωσης με σαφείς όρους για τις ευθύνες του ενοικιαστή σε περίπτωση ζημιών. Παράλληλα, η εγγύηση δεν πρέπει να επιστρέφεται πριν γίνει έλεγχος του ακινήτου.

Σε περιπτώσεις σοβαρών φθορών ή αμφισβήτησης, η νομική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει τον ιδιοκτήτη να κινηθεί σωστά και να αποφύγει λάθη που θα δυσκολέψουν τη διεκδίκηση αποζημίωσης.

Για αναφορές, ερωτήματα ή καταγγελίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας μέσω της φόρμας υποβολής καταγγελιών στην ιστοσελίδα της.