72 δόσεις: Ανοίγει τον Ιούλιο η πλατφόρμα – Ποιοι μπαίνουν στη ρύθμιση και ποιοι μένουν εκτός

Σε τελική ευθεία μπαίνει η νέα έκτακτη ρύθμιση οφειλών σε έως 72 δόσεις, με την ηλεκτρονική πλατφόρμα να αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα τέλη Ιουνίου ή, πιθανότερα, στις αρχές Ιουλίου. Η ρύθμιση αφορά παλαιά ληξιπρόθεσμα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία είχαν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Πρόκειται για ένα σχήμα που δίνει μεγαλύτερο χρόνο αποπληρωμής σε φορολογούμενους και επιχειρήσεις, καθώς οι οφειλές μπορούν να τακτοποιηθούν σε βάθος έως έξι ετών. Ωστόσο, η ένταξη δεν θα είναι αυτόματη ούτε απλή, καθώς συνοδεύεται από αυστηρές προϋποθέσεις, ενώ εκτιμάται ότι αρκετοί οφειλέτες θα μείνουν εκτός λόγω των περιορισμών που προβλέπονται.

Ποιες οφειλές αφορά η ρύθμιση

Η νέα ρύθμιση καλύπτει αποκλειστικά ληξιπρόθεσμα χρέη που κατέστησαν απαιτητά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Σε αυτά περιλαμβάνονται οφειλές προς την εφορία, αλλά και προς τα ασφαλιστικά ταμεία και το ΚΕΑΟ. Σύμφωνα με το πλαίσιο που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, πρόκειται κυρίως για χρέη που συσσωρεύθηκαν κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης.

Αντίθετα, δεν μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά το 2023. Αυτό αποτελεί και ένα από τα βασικά «αγκάθια» του νέου σχήματος, καθώς πολλοί φορολογούμενοι που αντιμετωπίζουν σήμερα πρόβλημα ρευστότητας έχουν συσσωρεύσει και νεότερα χρέη, τα οποία θα πρέπει να εξοφληθούν ή να τακτοποιηθούν ξεχωριστά μέσω της πάγιας ρύθμισης.

Η προθεσμία για τις αιτήσεις

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ, ανάλογα με το είδος της οφειλής. Η διαδικασία αναμένεται να παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, δίνοντας χρονικό περιθώριο σχεδόν έξι μηνών στους ενδιαφερόμενους να προχωρήσουν στην υπαγωγή τους.

Το σχετικό νομοσχέδιο παραμένει υπό διαβούλευση έως τις 15 Ιουνίου, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν αλλαγές ή βελτιώσεις πριν από την κατάθεση και την ψήφισή του. Παρ’ όλα αυτά, όσοι ενδιαφέρονται να μπουν στη ρύθμιση θα πρέπει να προετοιμαστούν εγκαίρως, καθώς θα απαιτείται και η πληρωμή της πρώτης δόσης.

Οι βασικές προϋποθέσεις ένταξης

Για να μπορέσει ένας οφειλέτης να ενταχθεί στη νέα ρύθμιση, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένους όρους. Ειδικότερα:

• Να εντάξει το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών του έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, εφόσον αυτές δεν βρίσκονται σε αναστολή πληρωμής.
• Να μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να εντάξει και οφειλές που τελούν σε αναστολή, αρκεί να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης.
• Οι οφειλές αυτές να μην ήταν ήδη ενταγμένες σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026.
• Να μην υπάρχει δυνατότητα «μεταπήδησης» από άλλη ενεργή ρύθμιση στις 72 δόσεις.
• Να έχουν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί τυχόν νεότερες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά το 2023.
• Να έχουν υποβληθεί όλες οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, για τις οποίες η προθεσμία είχε λήξει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
• Να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
• Να καταβληθεί η πρώτη δόση, καθώς η υπαγωγή δεν ολοκληρώνεται μόνο με την αίτηση.

Στην περίπτωση των φορολογικών οφειλών, η πρώτη δόση θα πρέπει να πληρωθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης. Για τις ασφαλιστικές οφειλές, η πρώτη δόση θα καταβάλλεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβάλλεται η αίτηση.

Ποιοι μένουν εκτός

Εκτός ρύθμισης μένουν όσοι έχουν χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, εκτός αν τα εξοφλήσουν ή τα ρυθμίσουν με άλλο διαθέσιμο εργαλείο. Επίσης, δεν μπορούν να μεταφέρουν στις 72 δόσεις οφειλές που ήταν ήδη ενταγμένες σε ενεργή ρύθμιση κατά την κρίσιμη ημερομηνία της 21ης Απριλίου 2026.

Αυτό σημαίνει ότι οφειλέτες που εξυπηρετούν ήδη τις υποχρεώσεις τους μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 ή 48 δόσεων θα πρέπει να συνεχίσουν κανονικά την αποπληρωμή τους. Το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν αφήσει απλήρωτες νεότερες οφειλές, καθώς πριν από την αίτηση για τις 72 δόσεις θα πρέπει να τις έχουν τακτοποιήσει.

Τι κερδίζουν όσοι ενταχθούν

Για όσους καταφέρουν να μπουν στη ρύθμιση και παραμείνουν συνεπείς, τα οφέλη είναι σημαντικά. Με την υπαγωγή παρέχεται φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα, ανάλογα με το είδος της οφειλής, ενώ αναστέλλονται τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης σε βάρος της περιουσίας του οφειλέτη.

Παράλληλα, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για χρέη προς το Δημόσιο ή για μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, όπως και η εκτέλεση ποινής εφόσον έχει ήδη επιβληθεί. Ωστόσο, όσο διαρκεί η ρύθμιση αναστέλλεται και ο χρόνος παραγραφής των οφειλών.

Το Δημόσιο και οι ασφαλιστικοί φορείς διατηρούν, πάντως, ορισμένα δικαιώματα. Μπορούν, για παράδειγμα, να προχωρούν σε εγγραφή υποθήκης, να μη χορηγούν ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου όταν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη, αλλά και να συμψηφίζουν απαιτήσεις του οφειλέτη με τις υποχρεώσεις του.

Ελάχιστη δόση και επιβαρύνσεις

Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για μικρότερες οφειλές ο αριθμός των δόσεων μπορεί να είναι χαμηλότερος από τις 72. Ενδεικτικά, για βασική οφειλή 1.800 ευρώ, οι δόσεις μπορούν να φτάσουν έως τις 60.

Από την ημερομηνία υπαγωγής, η βασική οφειλή κεφαλαιοποιείται, ενώ διαγράφονται πρόσθετα τέλη και προσαυξήσεις. Παράλληλα, όμως, η ρυθμισμένη οφειλή επιβαρύνεται με τόκο, ο οποίος για τις φορολογικές οφειλές αναφέρεται στο 5,84%. Σε περίπτωση καθυστέρησης δόσης, προβλέπεται πρόσθετη επιβάρυνση.

Πότε χάνεται η ρύθμιση

Η ρύθμιση χάνεται αν ο οφειλέτης δεν καταβάλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις. Το ίδιο ισχύει αν υπάρξει καθυστέρηση άνω των δύο μηνών στις δύο τελευταίες δόσεις ή αν δημιουργηθούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν εξοφληθούν ή δεν ρυθμιστούν εγκαίρως.

Σε περίπτωση απώλειας της ρύθμισης, αναβιώνουν οι προσαυξήσεις και τα μέτρα είσπραξης, γεγονός που κάνει την τήρηση των όρων κρίσιμη για όσους επιλέξουν να ενταχθούν. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους φοροτεχνικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η συμμετοχή μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα μεγάλη, παρά το ευνοϊκότερο χρονικό περιθώριο αποπληρωμής.

Τι ισχύει για ασφαλιστικά ταμεία και ΚΕΑΟ

Αντίστοιχη δυνατότητα προβλέπεται και για οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ, εφόσον αφορούν χρονικές περιόδους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Και εδώ η ελάχιστη δόση είναι 30 ευρώ, ενώ η αίτηση για τις βεβαιωμένες οφειλές που υπάγονται στην αρμοδιότητα του ΚΕΑΟ θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Για οφειλές του πρώην ΝΑΤ ή άλλων φορέων, στις οποίες η είσπραξη δεν ανήκει αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ, η διαδικασία θα γίνεται στον αρμόδιο φορέα. Έτσι, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγχουν σε ποιον φορέα ανήκει η οφειλή τους πριν προχωρήσουν στην αίτηση.

Γιατί η συμμετοχή μπορεί να είναι περιορισμένη

Παρότι οι 72 δόσεις προσφέρουν αισθητά μεγαλύτερο χρόνο αποπληρωμής σε σχέση με την πάγια ρύθμιση, οι αυστηρές προϋποθέσεις περιορίζουν τη δεξαμενή των δικαιούχων. Πολλοί οφειλέτες έχουν ήδη ενεργές ρυθμίσεις, ενώ άλλοι έχουν δημιουργήσει νέα χρέη μετά το 2023, τα οποία δεν μπορούν να ενταχθούν στο νέο σχήμα.

Έτσι, η ρύθμιση λειτουργεί ως ευκαιρία κυρίως για όσους έχουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, είναι φορολογικά τακτοποιημένοι, δεν έχουν ανοιχτά νεότερα χρέη και μπορούν να ανταποκριθούν με συνέπεια στις μηνιαίες πληρωμές. Για τους υπόλοιπους, η ένταξη στις 72 δόσεις θα απαιτήσει πρώτα τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων που βρίσκονται εκτός του νέου πλαισίου.