Πρεμιέρα για το νέο εξωδικαστικό μηχανισμό - Πώς ρυθμίζονται χρέη σε Εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers

Από σήμερα, Δευτέρα 27 Ιουλίου, τίθεται σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού, μέσω του οποίου πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν συνολικά τις οφειλές τους προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers.

Η βασικότερη αλλαγή είναι ότι το ελάχιστο ύψος των οφειλών που απαιτείται για την υποβολή αίτησης μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Με τη διεύρυνση αυτή εκτιμάται ότι περίπου ένα εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες θα μπορούν να εξετάσουν την ένταξή τους στον μηχανισμό.

Η νέα δυνατότητα αφορά κυρίως μικροοφειλέτες, οι οποίοι μπορούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους σε περισσότερες μηνιαίες δόσεις. Το ελάχιστο ποσό κάθε δόσης ορίζεται στα 50 ευρώ.

Ποια χρέη μπορούν να ρυθμιστούν

Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς:

• την Εφορία,
• τον ΕΦΚΑ,
• τις τράπεζες,
• τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστές ως servicers.

Ο αριθμός των δόσεων διαφέρει ανάλογα με τον φορέα στον οποίο υπάρχει η οφειλή. Τα χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις.

Για οφειλές προς τράπεζες και servicers, η διάρκεια αποπληρωμής μπορεί να φτάσει έως τις 420 δόσεις, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη.

Το επιτόκιο της ρύθμισης είναι σταθερό στο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής.

Πώς καθορίζονται η δόση και η διάρκεια

Η υποβολή της αίτησης γίνεται ηλεκτρονικά. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να δηλώσει αναλυτικά:

• τα εισοδήματά του,
• την ακίνητη και κινητή περιουσία του,
• τις καταθέσεις του,
• τις συνολικές οφειλές και οικονομικές υποχρεώσεις του.

Παράλληλα, απαιτείται η υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών και η συναίνεση του οφειλέτη στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου. Με αυτόν τον τρόπο οι πιστωτές αποκτούν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης.

Στη συνέχεια, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού επεξεργάζεται τα στοιχεία και διαμορφώνει την πρόταση ρύθμισης. Μέσα από αυτήν καθορίζονται το ύψος της μηνιαίας δόσης και η συνολική διάρκεια αποπληρωμής.

Οι όροι δεν είναι ίδιοι για όλους. Η πρόταση προσαρμόζεται στην οικονομική δυνατότητα κάθε αιτούντος, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, την περιουσία και το σύνολο των υποχρεώσεών του.

Πότε μπορεί να γίνει «κούρεμα» της οφειλής

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να προβλέπει και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Το «κούρεμα» δεν δίνεται αυτόματα σε όλους τους αιτούντες, αλλά εξετάζεται μόνο όταν κρίνεται αναγκαίο, ώστε η ρύθμιση να είναι βιώσιμη και να μπορεί να εξυπηρετείται σε βάθος χρόνου.

Για τον καθορισμό της πιθανής διαγραφής λαμβάνονται υπόψη:

• το διαθέσιμο εισόδημα,
• η αξία της περιουσίας,
• οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης,
• η συνολική δυνατότητα αποπληρωμής.

Η τελική πρόταση μπορεί επομένως να περιλαμβάνει περισσότερες δόσεις, χαμηλότερη μηνιαία καταβολή και, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις, περιορισμό μέρους της οφειλής.

Ποια είναι η διαφορά από τη ρύθμιση των 72 δόσεων

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός και η ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελούν δύο διαφορετικές διαδικασίες. Ειδικότερα, η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά αποκλειστικά οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Αντίθετα, ο εξωδικαστικός καλύπτει και χρέη προς τράπεζες και servicers, επιτρέποντας στον οφειλέτη να αναζητήσει μία συνολική λύση.

Επιπλέον, στον εξωδικαστικό:

• οι δόσεις μπορούν να φτάσουν τις 240 για χρέη προς το Δημόσιο,
• οι τραπεζικές οφειλές μπορούν να αποπληρωθούν σε έως 420 δόσεις,
• υπάρχει υπό προϋποθέσεις δυνατότητα «κουρέματος»,
• οι όροι καθορίζονται ξεχωριστά για κάθε οφειλέτη.

Από την άλλη, στη ρύθμιση των 72 δόσεων ο αριθμός των δόσεων και οι βασικοί όροι είναι γνωστοί εκ των προτέρων και δεν προβλέπεται διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Στις 72 δόσεις μπορούν να ενταχθούν οφειλές προς την Εφορία που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ρυθμιστεί έως τις 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να υφίστανται κατά την υποβολή της αίτησης.

Τέλος, απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση.