"Στεγνώνει" η διεθνής αγορά από καύσιμα
Η άνοδος της διεθνούς τιμής του πετρελαίου είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη όψη αποτυπώνει το σοκ στις τιμές αλλά και την επάρκεια των διυλισμένων προϊόντων, δηλαδή πρωτίστως της βενζίνης και του diesel και δευτερευόντως των αεροπορικών καυσίμων.
Το σοκ των τιμών
Σύμφωνα με ανάλυση του ΙΕΑ, οι τιμές αναφοράς του αργού πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στο υψηλότερο επίπεδό τους από τον Μάιο, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή παρέμειναν σε αδιέξοδο εν μέσω ανανεωμένων εχθροπραξιών. Την Παρασκευή, δηλαδή πριν από τις επιθέσεις των Χούθι, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent της ICE διαπραγματεύονταν στα 105 δολάρια/βαρέλι, αυξημένα κατά 21 δολάρια/βαρέλι από τις αρχές Αυγούστου και 45% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ τα φυσικά πρότυπα ήταν σημαντικά υψηλότερα.
Ωστόσο, η άνοδος τόσο των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης αργού όσο και των φυσικών τιμών ωχριά σε σύγκριση με εκείνες των διυλισμένων προϊόντων, όπου η στενότητα της αγοράς είναι πλέον πιο έντονη. Το ντίζελ, το οποίο αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% της παγκόσμιας ζήτησης, είδε τις τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες να ξεπερνούν τα 200 δολάρια/βαρέλι στις αρχές Σεπτεμβρίου, 94% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, με την Ευρώπη και την Ασία να μην απέχουν πολύ!
Το σοκ της προσφοράς
Οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ από τις χώρες του Κόλπου ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 390 kb/d τον Αύγουστο, λίγο πάνω από το ένα τέταρτο των προπολεμικών επιπέδων, καθώς οι ροές μέσω του Πορθμού του Ορμούζ παρέμειναν σοβαρά περιορισμένες. Οι διακοπές στο σύστημα διύλισης της Ρωσίας και η σχεδόν διακοπή των εξαγωγών προϊόντων μετά τις εντεινόμενες ουκρανικές επιθέσεις έχουν επιδεινώσει αυτές τις απώλειες.
Συνολικά, οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ/πετρελαίου ντίζελ από τον Κόλπο και τη Ρωσία τον Αύγουστο ήταν 1,6 mb/d χαμηλότερες από ό,τι τον Φεβρουάριο, όταν αντιπροσώπευαν σχεδόν το 45% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Μια μερική αντιστάθμιση προέρχεται από άλλες περιοχές, όπου οι διακινήσεις ωθούνται στο όριο για να καταγραφούν ρεκόρ περιθωρίων κέρδους.
Και κάπως έτσι, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου προβλέπεται πλέον να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 100,7 mb/d το 2026, μειωμένη κατά 5,7 mb/d σε ετήσια βάση και 1,3 mb/d χαμηλότερη από ό,τι στην προηγούμενη Έκθεση του ΙΕΑ, με την πλήρη ανάκαμψη των προμηθειών από τους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής να αναβάλλεται έως το 2027.
Οι απότομες απώλειες στις πρώτες ύλες πετροχημικών και στα προϊόντα διύλισης, μαζί με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων, ιδίως του ντίζελ, θα συνεχίσουν να επηρεάζουν αρνητικά την κατανάλωση. Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου προβλέπεται να μειωθεί κατά 2,5 mb/d το 2026, περίπου 940 kb/d περισσότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί στην Έκθεση του περασμένου μήνα.
Τα αποθέματα έχουν μέχρι στιγμής διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην εξισορρόπηση της αγοράς. Από την έναρξη του πολέμου, τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά 507 mb, που ισοδυναμεί με μέση άντληση 2,8 mb/d. Μόνο τον Αύγουστο τα αποθέματα μειώθηκαν απότομα κατά 95 mb, ή 3,1 mb/d. Με τα αποθέματα να συρρικνώνονται και το παγκόσμιο σύστημα διύλισης να έχει φτάσει στα όριά του, η ανάγκη για πρόοδο στην επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή - και του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ο οποίος βρίσκεται τώρα στον πέμπτο χρόνο του - είναι μεγαλύτερη από ποτέ, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω σύσφιξη της αγοράς και καταστροφή της ζήτησης.