Ποδαρικό στο 2026 με νέες αυξήσεις στα ενοίκια -Η στρατηγική της Ευρώπης για το στεγαστικό
Με… φόρα από το 2025 μπήκαν τα ενοίκια στη νέα χρονιά, δείχνοντας έτσι ότι η πίεση στο 30% των νοικοκυριών, που ζουν σε μισθωμένη κατοικία, θα συνεχιστεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του indomio, η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίου τον Ιανουάριο ήταν αυξημένη Πανελλαδικά κατά 3,31% σε σχέση με πέρσι, φτάνοντας έτσι στα 10,31 ευρώ/τ.μ.
Προφανώς αυτή η γενική εικόνα δεν περιγράφει την κατάσταση, καθώς σε πολλές περιοχές, ειδικά στο Λεκανοπέδιο, τα ενοίκια κινούνται πολύ ψηλότερα. Στο σύνολο της Αττικής, το μέσο ενοίκιο διαμορφώνεται, πλέον, στα 12,28 ευρώ/ τ.μ., με αύξηση 3,02%, ωστόσο σε γειτονιές το ζητούμενο ενοίκιο αγγίζει, πλέον, τα 14 ευρώ/ τ.μ. Και δεν μιλάμε μόνο για τις ακριβές συνοικίες των Βόρειων ή Νότιων Προαστίων, αλλά και για γειτονιές στο κέντρο της Αθήνας όπου η κατάσταση έχει ξεφύγει, με τις αυξήσεις να “τρέχουν” με σχεδόν 7%.
Η στρατηγική της Ευρώπης
Το ζητούμενο δεν είναι άλλο από το να αυξηθούν τα διαθέσιμα προς ενοικίαση ακίνητα, εξ ου και τα μέτρα που έχουν ανακοινώσει τα συναρμόδια υπουργεία, με αιχμή του δόρατος το νέο “Ανακαινίζω” και τα ειδικά προγράμματα παροχής κινήτρων για την κατασκευή νέων κοινωνικών κατοικιών ή ανακατασκευής επαγγελματικών χώρων.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό. Έχοντας δώσει μια πρόγευση του σχεδιασμού της για τη στεγαστική κρίση, η Κομισιόν έχει περάσει τη σκυτάλη στους αρμόδιους υπουργούς, προετοιμάζοντας παράλληλα το κατάλληλο νομικό πλαίσιο π.χ. για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, έτσι ώστε η Ευρώπη να προχωρήσει ει δυνατόν συντεταγμένα.
Οι συνέπειες της στεγαστικής κρίσης αγγίζουν, άλλωστε, κάθε πτυχή του κοινωνικο-οικονομικού ιστού της Ευρώπης. Η αύξηση του κόστους στέγασης επηρεάζει την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, περιορίζει την πρόσβαση σε θέσεις εργασίας και στην εκπαίδευση και συμβάλλει στη δημιουργία ανισοτήτων μεταξύ περιφερειών και κοινωνικών ομάδων. Αυτές οι διασυνοριακές επιπτώσεις προσδίδουν στο ζήτημα μια σαφή ενωσιακή διάσταση.
Το πρόβλημα
Ποια είναι η κοινή διαπίστωση; Οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ έχουν σημειώσει αύξηση έως και 60% κατά μέσο όρο από το 2015, με ορισμένα κράτη μέλη να καταγράφουν άνοδο που ξεπερνά το 200%, ενώ οι τιμές των ενοικίων και το κόστος της ενέργειας συνέχισαν επίσης να ανεβαίνουν.
Σήμερα, σχεδόν το ένα πέμπτο του εισοδήματος του μέσου νοικοκυριού της ΕΕ διατίθεται στη στέγαση και περίπου ένα στα δέκα άτομα αναφέρουν ότι αδυνατούν να πληρώσουν εγκαίρως το ενοίκιο ή το ενυπόθηκο δάνειό τους. Στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, η κατάσταση είναι ακόμη πιο τεταμένη: ένας στους δέκα κατοίκους των πόλεων δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του στη στέγαση και μεταξύ των υψηλότερων σχετικών ποσοστών βρίσκεται η Ελλάδα.
Γενικά, θεωρείται ιδανικό να καταβάλλεται το πολύ το 30% του μισθού για το ενοίκιο, ωστόσο η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Το υψηλότερο ποσοστό μισθού για την κάλυψη του ενοικίου —το οποίο αγγίζει το 116%— καταγράφεται τη Λισαβόνα.
Παρόμοια είναι η εικόνα και σε άλλες πόλεις όπως στη Βαρκελώνη και τη Μαδρίτη, όπου δαπανάται επίσης μεγάλο μέρος του μισθού —της τάξης του 74%— στο ενοίκιο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα ποσοστά στο Μιλάνο και τη Ρώμη, με 72% και 65 % αντίστοιχα. Όσο για την Αθήνα υπολογίζεται στο 57%.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Κομισιόν, για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών, θα απαιτηθούν 650.000 ακίνητα ετησίως για την επόμενη δεκαετία, κάτι που σημαίνει ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις 150 δισ ευρώ κάθε χρόνο.
