Η ΕΚΤ αναθεωρεί επί τα χείρω τις προβλέψεις για καύσιμα και πληθωρισμό- Οι “σκληροί” της Ευρώπης αποκρούουν τις πιέσεις για δημοσιονομική χαλάρωση

Αυτό που έβλεπαν σχεδόν όλοι από την έναρξη του πολέμου στον Περσικό, ήταν ότι οι τεχνικές παραδοχές και οι προβλέψεις της ΕΚΤ, κινούνταν στη σφαίρα των... ευσεβών πόθων.  

Αν και, επί του παρόντος τουλάχιστον, δεν επιβεβαιώνονται τα “μαύρα” σενάρια αναλυτών για πετρέλαιο ως τα 200 δολάρια και φυσικό αέριο ως τα 100 ευρώ, η ΕΚΤ υποχρεώθηκε να βάλει πολύ πιο ψηλά τον πήχη των εκτιμήσεων για το κόστος Ενέργειας και τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό, δηλαδή τις επιβαρύνσεις σε νοικοκυριά κι επιχειρήσεις.  

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ  

Με φόντο την πρώτη αύξηση επιτοκίων, μετά τον Οκτώβριο του 2023, η ΕΚΤ εκτιμά, πλέον, ότι οι τιμές του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα κυμανθούν κατά μέσο όρο στα 112 δολάρια ανά βαρέλι το δεύτερο τρίμηνο του 2026, δηλαδή 25% υψηλότερα από ό,τι είχε υποτεθεί στις προβλέψεις του Μαρτίου και πάνω από 75% υψηλότερα από ό,τι στις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025. Οι υποθέσεις για τις τιμές του πετρελαίου για το 2027-28 έχουν επίσης αναθεωρηθεί προς τα πάνω, αν και σε μικρότερο βαθμό, γεγονός που συνεπάγεται ισχυρότερη υποθετική πτώση κατά τη διάρκεια του ορίζοντα πρόβλεψης (-32% έως το τέλος του 2028 σε σύγκριση με -22% στις προβλέψεις του Μαρτίου).  

Αντίθετα, οι υποθέσεις για τις τιμές του φυσικού αερίου έχουν αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα κάτω για το βραχυπρόθεσμο μέλλον λόγω της χαμηλότερης ζήτησης, αλλά προς τα πάνω αργότερα στον ορίζοντα, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά φυσικού αερίου αναμένεται να είναι πιο επίμονες. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα πάνω κατά μέσο όρο για την περίοδο 2026-28.

Τα πιο “μαύρα” σενάρια  

Διαπιστώνοντας ότι οι πιθανότητες για βαθύτερη κρίση είναι περισσότερες από αυτές για γοργή αποκλιμάκωση, εκπόνησε και εναλλακτικά, πιο “μαύρα” σενάρια. Αυτά τα εναλλακτικά σενάρια διαφέρουν σε τρεις βασικούς τομείς: το μέγεθος του ενεργειακού σοκ, τον βαθμό αβεβαιότητας και την ένταση της μετάδοσης του ενεργειακού σοκ στις τιμές εκτός του ενεργειακού τομέα.  

Στο αρνητικό σενάριο, η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται στα 122 δολάρια ανά βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου στα 60 ευρώ ανά MWh κατά το τρίτο τρίμηνο, ενώ παραμένουν περίπου 20-30% υψηλότερες από τα επίπεδα του βασικού σεναρίου καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου πρόβλεψης, γεγονός που πιθανώς αντανακλά τις προσδοκίες της αγοράς για μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση από ό,τι υποτίθεται στο βασικό σενάριο. 

Στο δυσμενές σενάριο, σε σύγκριση με το βασικό σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται κατά περίπου 60% και οι τιμές του φυσικού αερίου διπλασιάζονται, φθάνοντας τα 166 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και τα 98 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα κατά το τρίτο τρίμηνο. Οι διαταραχές είναι επίσης ιδιαίτερα επίμονες, με τις αποκλίσεις από το βασικό σενάριο να παραμένουν παρόμοιου μεγέθους στο τέλος του ορίζοντα πρόβλεψης. Αυτή η επιμονή αντανακλά κυρίως τις προσδοκίες της αγοράς για μια παρατεταμένη σύγκρουση σε συνδυασμό με σημαντικές ζημίες στις περιφερειακές υποδομές παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, διατηρώντας τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.  

Όσον αφορά στον πληθωρισμό των τροφίμων, αναμένεται να κορυφωθεί στο 3,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2027, αντανακλώντας την αύξηση των εγχώριων τιμών των βασικών ειδών διατροφής που συνδέεται με το υψηλότερο κόστος της ενέργειας και των λιπασμάτων, καθώς και άλλες έμμεσες επιπτώσεις του κλονισμού στις τιμές της ενέργειας.  

Η “σκληρή” γραμμή 

Παρά το “γκριζάρισμα” των προβλέψεων για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, οι “σκληροί” της Ευρώπης και οι τεχνοκράτες της Κομισιόν εξακολουθούν να αποκρούουν τις πιέσεις των Νότιων- κυρίως της Ιταλίας- για δημοσιονομική χαλάρωση, έτσι ώστε να ενεργοποιηθούν μέτρα στήριξης σε νοικοκυριά- επιχειρήσεις. Όπως φάνηκε και στη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup, η ενεργειακή ρήτρα θα αφορά μόνο στη χρηματοδότηση έργων ενεργειακών υποδομών και ανάλογων επενδύσεων. Ειδικά όσον αφορά στην Ελλάδα, με δεδομένο ότι ο κύριος όγκος τέτοιων έργων χρηματοδοτείται ήδη από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, είναι λίαν αμφίβολο- όπως αναφέρουν σχετικές πληροφορίες- αν το οικονομικό επιτελείο θα επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό με άλλο 1,5 δισ. ευρώ ως το 2028. 

Ενδεικτική του κλίματος που κυριαρχεί στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, είναι η ειδική αναφορά στην έκθεση της ΕΚΤ, για τη δημοσιονομική κατάσταση της Ευρωζώνης. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι οι δείκτες του δημοσιονομικού ελλείμματος και του Χρέους της ζώνης του ευρώ προβλέπεται να αυξηθούν, με το έλλειμμα να κορυφώνεται το 2027 σε επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από το όριο του 3% και το χρέος να φτάνει το 90% του ΑΕΠ το 2028.